Ενεργειακό κόστος: Παραμένουν στα ύψη οι τιμές σε ρεύμα, φυσικό αέριο και πετρέλαιο

Η ενεργειακή ακρίβεια επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς οι διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές καυσίμων, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι ανησυχίες για την επάρκεια των προμηθειών συντηρούν ένα εκρηκτικό μείγμα για την ευρωπαϊκή οικονομία και την ελληνική οικονομία εν μέσω μιας έντονης κοινωνικής αναταραχής.

Η αποκλιμάκωση, μάλιστα, που καταγράφεται κατά διαστήματα δεν αρκεί για να αντιστρέψει την εικόνα, καθώς οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, ενώ η αβεβαιότητα ενόψει του χειμώνα ενισχύει τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων.

Στην Ελλάδα, το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα στη χονδρεμπορική αγορά, ενώ η άνοδος του φυσικού αερίου και του πετρελαίου δημιουργεί πρόσθετες εστίες πίεσης. Το ζητούμενο δεν περιορίζεται πλέον στους λογαριασμούς ρεύματος ή στην τιμή των καυσίμων. Αφορά το συνολικό λειτουργικό κόστος της οικονομίας, από τη βιομηχανία και τη βιοτεχνία έως τις μικρές επιχειρήσεις, την εστίαση, τις μεταφορές και το λιανεμπόριο.

Ηλεκτρικό ρεύμα

Έτσι, στα 240,56 ευρώ ανά μεγαβατώρα διαμορφώθηκε η Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς (ΤΕΑ) στην ελληνική Αγορά Επόμενης Ημέρας για την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, καταγράφοντας υποχώρηση κατά 3% σε ημερήσια βάση, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται. Μία ημέρα νωρίτερα, την Τρίτη 20 Οκτωβρίου, η τιμή είχε ανέλθει στα 247,82 ευρώ/MWh, σημειώνοντας αύξηση 7% σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα.

Παρά τη νέα ημερήσια διόρθωση, το επίπεδο των τιμών παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, διατηρώντας την πίεση στους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ηλεκτρική ενέργεια. Ενδεικτική της μεταβλητότητας είναι η διακύμανση μέσα στο ίδιο 24ωρο, καθώς η υψηλότερη τιμή έφτασε στα 335,30 ευρώ/MWh, ενώ η χαμηλότερη υποχώρησε στα 121,44 ευρώ/MWh.

Η συνολική ζήτηση διαμορφώθηκε στις 336,61 GWh. Στο ενεργειακό μείγμα, το φυσικό αέριο κατείχε μερίδιο 41%, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 39,3%, ο λιγνίτης 7,4%, οι εισαγωγές 8,8% και τα υδροηλεκτρικά 2%.

Η ισχυρή συμμετοχή του φυσικού αερίου στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής αναδεικνύει τη σημασία των εξελίξεων στις διεθνείς αγορές καυσίμων για τη διαμόρφωση του εγχώριου ενεργειακού κόστους. Όταν οι τιμές του αερίου αυξάνονται, οι επιπτώσεις μπορούν να περάσουν και στην αγορά ηλεκτρισμού, ανάλογα με τις συνθήκες ζήτησης, τη διαθεσιμότητα των μονάδων και τη συμμετοχή των υπόλοιπων πηγών παραγωγής.

Η εικόνα στην Ευρώπη, πάντως, δεν είναι ενιαία. Με βάση τα στοιχεία για τις τιμές της 21ης Οκτωβρίου, η ελληνική αγορά κινείται στα 240,56 ευρώ/MWh, κοντά στα επίπεδα της Ιταλίας, στα 240,51 ευρώ/MWh, και της Ελβετίας, στα 240,19 ευρώ/MWh. Υψηλότερα βρίσκεται η Ουγγαρία, στα 252,42 ευρώ/MWh, ενώ στη Βουλγαρία η τιμή διαμορφώνεται στα 245,14 ευρώ/MWh.

Στον αντίποδα, αισθητά χαμηλότερες τιμές καταγράφονται στη Γαλλία, στα 161,33 ευρώ/MWh, στην Ισπανία, στα 139,73 ευρώ/MWh, και στη Φινλανδία, στα 36,07 ευρώ/MWh. Οι αποκλίσεις αυτές αποτυπώνουν τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν ανά αγορά, από το ενεργειακό μείγμα και τη διαθεσιμότητα των μονάδων έως τις διασυνδέσεις και τις καιρικές συνθήκες.

Από την πλευρά του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, την Τριτη, κατά την εκδήλωση κατά την ακρόαση για την ανανέωση της θητείας της διοίκησης της ΕΔΕΥΕΠ, ανέφερε ότι η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά για τον Οκτώβριο διαμορφωνόταν, χθες, στα 173 ευρώ/MWh, έναντι 214 ευρώ/MWh στη Βουλγαρία, 229 ευρώ/MWh στην Ουγγαρία και 168 ευρώ/MWh στη Γαλλία.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο υφυπουργός αναφέρθηκε στη μεταβλητότητα της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, στο κόστος των υπεράκτιων αιολικών και στην ανάγκη σύνδεσης της ενεργειακής πολιτικής με τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας, επαναλαμβάνοντας παράλληλα τη μακροχρόνια δέσμευση για αξιοποίηση των εγχώριων υδρογονανθράκων.

Για τους καταναλωτές, ωστόσο, η ουσία παραμένει η ίδια: ακόμη και όταν οι ημερήσιες τιμές υποχωρούν, το συνολικό κόστος της ενέργειας εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για το διαθέσιμο εισόδημα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Φυσικό αέριο: Διόρθωση μετά το άλμα πάνω από τα 90 ευρώ

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την ανάλυση του Bloomberg που παρατίθεται, οι τιμές υποχώρησαν έως και 5,3% μετά την πρόσφατη εκτίναξη πάνω από τα 90 ευρώ/MWh, για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν τέσσερα χρόνια.

Τα συμβόλαια Νοεμβρίου στον ολλανδικό κόμβο TTF έκλεισαν στα 86,25 ευρώ/MWh, με πτώση 2%, ενώ τα συμβόλαια Δεκεμβρίου υποχώρησαν κατά 2,1%, στα 86,24 ευρώ/MWh. Νωρίτερα, η τιμή είχε φτάσει έως τα 90,24 ευρώ/MWh, καταγράφοντας επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από τα τέλη του 2022.

Η υποχώρηση αποδίδεται εν μέρει στην κατοχύρωση κερδών από επενδυτές μετά το πρόσφατο ράλι. Δεν συνιστά, ωστόσο, ένδειξη ότι οι βασικοί κίνδυνοι έχουν εξαλειφθεί. Αντίθετα, οι ανησυχίες για την επάρκεια εφοδιασμού, τα σχετικά χαμηλά αποθέματα και οι διαταραχές στις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να συντηρούν την ένταση στην αγορά.

Στο μεταξύ, οι ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου είναι γεμάτες περίπου κατά 75%, ποσοστό που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα χαμηλό για την εποχή σε σύγκριση με τα ιστορικά δεδομένα από το 2009. Στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, τα αποθέματα βρίσκονται λίγο πάνω από το 61% της συνολικής χωρητικότητας.

Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη καλείται να ανταγωνιστεί την Ασία για την εξασφάλιση φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Εάν η ζήτηση αυξηθεί με την έλευση χαμηλότερων θερμοκρασιών, οι ευρωπαϊκές αγορές ενδέχεται να χρειαστεί να προσφέρουν υψηλότερες τιμές προκειμένου να προσελκύσουν επαρκείς ποσότητες καυσίμου.

Η κατάσταση επιβαρύνεται από τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Οι διαταραχές στις εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο και οι ανησυχίες για την ασφάλεια των θαλασσίων οδών μεταφοράς ενέργειας ενισχύουν τους φόβους για παρατεταμένη αστάθεια. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.

Μάλιστα, η αναλύτρια ενέργειας της Rabobank Florence Schmit, σύμφωνα με το δημοσίευμα του Bloomberg, εκτίμησε ότι η πρόσφατη υποχώρηση αποτελεί διόρθωση μετά την προσέγγιση του ορίου των 90 ευρώ/MWh, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας ανόδου.

Πετρέλαιο πάνω από τα 110 δολάρια

Στο ίδιο ανοδικό περιβάλλον κινείται και το πετρέλαιο. Έτσι, η τιμή του Brent σήμερα ξεπέρασε τα 110 δολάρια ανά βαρέλι, σημειώνοντας ημερήσια άνοδο 1,46%, ενώ η μηνιαία αύξηση υπερβαίνει το 11%.

Η πορεία του αργού πετρελαίου έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική οικονομία, καθώς επηρεάζει άμεσα το κόστος των καυσίμων κίνησης και θέρμανσης, τις μεταφορές και, έμμεσα, το κόστος διακίνησης προϊόντων και πρώτων υλών. Όταν οι διεθνείς τιμές παραμένουν υψηλές, οι πιέσεις μπορούν να μεταφερθούν σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών και υπηρεσιών, ενισχύοντας τον πληθωρισμό.

Προειδοποιητικός ήταν ο τόνος του επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, ο οποίος, σύμφωνα με τις δηλώσεις του σε συνέδριο των Financial Times, δεν διαβλέπει αξιόπιστη οδό για την ομαλοποίηση της αγοράς πετρελαίου μέσα στο επόμενο έτος.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το πλεόνασμα προσφοράς που υπήρχε πριν από τον πόλεμο εξαντλείται, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις των συγκρούσεων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, ανέδειξε την ανάγκη εξεύρεσης εναλλακτικών λύσεων για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, εν μέσω ανησυχιών για περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης.

Στην ελληνική αγορά, οι μέσες τιμές λιανικής των καυσίμων αποτυπώνουν ήδη το υψηλό κόστος. Με βάση τα στοιχεία για τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων διαμορφώθηκε στα 2,191 ευρώ ανά λίτρο και της αμόλυβδης 100 οκτανίων στα 2,440 ευρώ. Το diesel κίνησης έφτασε στα 2,126 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης κατ’ οίκον διαμορφώθηκε στα 1,563 ευρώ. Η μέση τιμή του υγραερίου κίνησης ήταν 1,172 ευρώ ανά λίτρο.

Οι τιμές αυτές εντείνουν την επιβάρυνση για τα νοικοκυριά, ιδίως ενόψει της χειμερινής περιόδου, αλλά και για τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τις οδικές μεταφορές και τη διανομή προϊόντων. Το κόστος των καυσίμων, άλλωστε, αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των ανατιμήσεων, καθώς επηρεάζει όχι μόνο την καθημερινή μετακίνηση αλλά και το κόστος παραγωγής και διάθεσης βασικών αγαθών.

Το ενεργειακό κόστος απειλεί τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων

Οι επιπτώσεις της ενεργειακής ακρίβειας δεν περιορίζονται στους λογαριασμούς των νοικοκυριών. Στην πραγματική οικονομία, οι μικρές και ενεργοβόρες επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα ολοένα πιο ασφυκτικό περιβάλλον, καθώς το αυξημένο κόστος λειτουργίας περιορίζει τα περιθώρια κέρδους και δυσκολεύει τη διατήρηση των τιμών σε προσιτά επίπεδα.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της βιοτεχνικής αρτοποιίας. Η Ομοσπονδία Αρτοποιών, με επιστολή προς τον πρωθυπουργό, ζητά την άμεση θεσμοθέτηση έκτακτης κρατικής επιδότησης για την ηλεκτρική ενέργεια και την ηλεκτρική ισχύ, προειδοποιώντας ότι χωρίς ουσιαστική στήριξη αρκετές επιχειρήσεις ενδέχεται να οδηγηθούν σε οριστικό κλείσιμο.

Οι παραδοσιακοί φούρνοι αποτελούν έναν από τους κλάδους που αισθάνονται εντονότερα τις ανατιμήσεις, καθώς η παραγωγική διαδικασία απαιτεί συνεχή λειτουργία ενεργοβόρου εξοπλισμού. Η επιβάρυνση δεν αφορά μόνο το ρεύμα που καταναλώνουν οι φούρνοι, αλλά συνολικά τη λειτουργία των εγκαταστάσεων, τον εξοπλισμό, τη συντήρηση και το κόστος προμήθειας και διανομής των πρώτων υλών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Ομοσπονδία, η Μεσοσταθμική Τιμή Αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώθηκε στα 157,508 ευρώ/MWh τον Δεκέμβριο του 2024, στα 161,464 ευρώ/MWh τον Ιανουάριο του 2025 και στα 180,188 ευρώ/MWh τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους.

Η εικόνα επαναλαμβάνεται το φθινόπωρο του 2026. Τον Αύγουστο η τιμή διαμορφώθηκε στα 155,083 ευρώ/MWh, ενώ τον Σεπτέμβριο ανέβηκε στα 187,567 ευρώ/MWh. Για τον Οκτώβριο, οι εκτιμήσεις που επικαλείται η Ομοσπονδία κάνουν λόγο για πιθανή υπέρβαση των 190 ευρώ/MWh.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την ανησυχία των επαγγελματιών του κλάδου, καθώς η ενέργεια αποτελεί βασική και δύσκολα περιορίσιμη λειτουργική δαπάνη. Σε αντίθεση με άλλες κατηγορίες κόστους, η κατανάλωση ρεύματος στους φούρνους δεν μπορεί να μειωθεί εύκολα χωρίς επιπτώσεις στην παραγωγή και στην εξυπηρέτηση της πελατείας.

Ο κίνδυνος ενός νέου πληθωριστικού κύματος

Το ενεργειακό μέτωπο, όμως, διαμορφώνει ένα σύνθετο σκηνικό για την οικονομία. Η ταυτόχρονη άνοδος του πετρελαίου, η διατήρηση των τιμών του φυσικού αερίου σε υψηλά επίπεδα και η έντονη μεταβλητότητα στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού δημιουργούν συνθήκες που μπορούν να αναζωπυρώσουν τις πληθωριστικές πιέσεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

«Χαμένη» στα προβλήματα η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας στην Κρήτη - Χωρίς προσωπικό και χρηματοδότηση

Σε απεργιακό κλοιό σήμερα η χώρα – Οι συγκεντρώσεις στην Κρήτη, ποιοι συμμετέχουν