ΙΤΕ: Νέα σημαντική χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας

Η Zeynep Aydoğan, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών (ΙΜΣ) του ΙΤΕ, επιλέχθηκε για χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ιδιαίτερα ανταγωνιστικού προγράμματος «Starting Grant 2026» του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC).

Το ερευνητικό της έργο, με τίτλο «Έπη και Πολιτιστικά Τοπία της Μεσαιωνικής και Πρώιμης Νεότερης Ανατολίας» (EPICSCAPES), έλαβε χρηματοδότηση ύψους 1,5 εκ. ευρώ για πέντε χρόνια.

Το EPICSCAPES έχει ως στόχο να αναθεωρήσει τη συγγραφή της ιστορίας της Μικράς Ασίας από τον 12ο έως τον 17ο αιώνα, ενσωματώνοντας τις εμπειρίες διαφορετικών θρησκευτικών και γλωσσικών κοινοτήτων σε μια πιο περιεκτική ιστορική αφήγηση. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω μιας νέας ανάγνωσης επικών και μυθικών αφηγήσεων γραμμένων στα αρμενικά, κουρδικά, γεωργιανά, ελληνικά και τουρκικά στις παραμεθόριες περιοχές που αργότερα ενσωματώθηκαν στο Οθωμανικό κράτος. Οι αφηγήσεις αυτές μεταδίδονταν προφορικά, ενίοτε για αιώνες, προτού καταγραφούν γραπτώς. Αποτελούν πολύτιμα αποθέματα των κοσμοθεωριών και των ιδεολογιών των ποικίλων πληθυσμών της Μικράς Ασίας που συνυπήρχαν σε κοινές, συχνά αμφισβητούμενες γεωγραφικές περιοχές.

Συνδυάζοντας επικές παραδόσεις που συχνά έχουν μελετηθεί απομονωμένες στα γλωσσικά τους όρια και εντός εθνικών ιστοριογραφικών πλαισίων, το EPICSCAPES επιδιώκει να αποκαλύψει συνδέσεις και αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ποικίλων κοινοτήτων της περιοχής που είχαν παραβλεφθεί στο παρελθόν. 

Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται η έννοια των «επικών τοπίων» (epicscapes): αλληλοσυνδεόμενες παραμεθόριες περιοχές στις οποίες οι επικές παραδόσεις εμφανίστηκαν, διαδόθηκαν και εξελίχθηκαν πέρα από γλωσσικά και θρησκευτικά όρια, σε συνδυασμό με τα τοπία που τα ίδια τα έπη αυτά διαμορφώνουν. Χρησιμοποιώντας το τοπίο ως συνδετικό νήμα, το έργο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα έπη σχετίζονται με τη γεωγραφία, τις εθνοτικές και θρησκευτικές ταυτότητες, καθώς και την πολιτική εξουσία. Σε συνεργασία με το Εργαστήριο Γεωφυσικής - Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης & Αρχαιοπεριβάλλοντος του ΙΜΣ/ΙΤΕ, θα αναπτύξει μια πολιτιστική βάση δεδομένων ανοικτής πρόσβασης και ψηφιακούς χάρτες για τη συστηματική ανάλυση γεωγραφικών αναφορών, επαναλαμβανόμενων αφηγηματικών μοτίβων και συνδέσεων μεταξύ διαφορετικών επικών παραδόσεων. Με αυτόν τον τρόπο, το EPICSCAPES επαναπροσδιορίζει το έπος ως μια ιστορικά εξελισσόμενη μορφή συλλογικής μνήμης και προσφέρει νέες προοπτικές για την ιστορία της Μικράς Ασίας πέρα από τις αυτοκρατορικές και εθνικιστικές διαιρέσεις.

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η Zeynep Aydoğan απέκτησε το πτυχίο (B.A.) και το μεταπτυχιακό της (M.A.) στην ιστορία από το Πανεπιστήμιο Boğaziçi της Κωνσταντινούπολης και το διδακτορικό της από το Humboldt-Universität zu Berlin. Διετέλεσε μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Ερευνητικό Κέντρο για τους Ανατολικούς Πολιτισμούς (ANAMED) του Πανεπιστημίου Koç πριν ενταχθεί στο ΙΜΣ/ΙΤΕ το 2020, όπου εργάστηκε στο πρόγραμμα GHOST, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το ERC. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν την πολιτιστική ιστορία της Μικράς Ασίας και των Βαλκανίων μεταξύ του 11ου και του 15ου αιώνα, τη διαμόρφωση και την πρώιμη ιστοριογραφία του Οθωμανικού κράτους, καθώς και την τουρκική θρησκευτικο-ηρωική λογοτεχνία. Είναι συγγραφέας της μονογραφίας Forging Paths of Continuity: Borderline Miracles in the Early Menākıbnāme Literature, 13th–15th Centuries (ΙΜΣ, 2024).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σε κατάσταση πολιορκίας η Κρήτη: «Ασφυξία» στα νότια παράλια από το ασταμάτητο κύμα μεταναστών

Ηράκλειο: Συνελήφθη ο 24χρονος - Κατηγορείται για απόπειρα ανθρωποκτονίας

Ηράκλειο: Σφοδρή σύγκρουση αυτοκινήτων στην Εθνική Οδό

Κρήτη - μεταναστευτικό: Τρεις νέες καραβιές με 177 άτομα

Κρήτη: Το αυτοκίνητο... κατέληξε στην κολώνα (εικόνα)