Νορβηγία: Το κρατικό επενδυτικό ταμείο έχασε χρήματα από το τουρκικό χρηματιστηριακό σκάνδαλο

Το Norges Bank Investment Management είχε επενδύσει 208 εκατ. δολάρια σε 10 τουρκικές εταιρείες που βρίσκονται στο επίκεντρο έρευνας για χειραγώγηση της αγοράς

Η κρίση που έχει ξεσπάσει στο τουρκικό χρηματιστήριο επηρεάζει πλέον και ξένους μεγάλους επενδυτές. Ανάμεσά τους βρίσκεται το νορβηγικό Norges Bank Investment Management (NBIM), το τεράστιο κρατικό επενδυτικό ταμείο που είχε τοποθετήσει σημαντικά κεφάλαια σε τουρκικές μετοχές.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg, το NBIM είχε σχεδόν 2 δισ. νορβηγικές κορώνες, περίπου 208 εκατ. δολάρια, σε 10 τουρκικές εταιρείες που έχουν συνδεθεί από εισαγγελικές ή εποπτικές αρχές με τη διευρυνόμενη έρευνα για χειραγώγηση της αγοράς.

Οι συγκεκριμένες επενδύσεις αντιστοιχούσαν σχεδόν στο 10% του συνολικού χαρτοφυλακίου του fund σε τουρκικές μετοχές, ύψους 20,4 δισ. νορβηγικών κορωνών στις 30 Ιουνίου.

Από τότε, αρκετές από τις μετοχές αυτές έχουν υποστεί ισχυρές πιέσεις, καθώς η τουρκική χρηματιστηριακή αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια έρευνα που έχει ήδη οδηγήσει σε συλλήψεις και αναστολές λειτουργίας επενδυτικών funds.

Το fund των 2,3 τρισ. δολαρίων

Το εύρημα έχει ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω του μεγέθους του νορβηγικού ταμείου. Το NBIM διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία της Νορβηγίαςαξίας περίπου 2,3 τρισ. δολαρίων, επενδύοντας τον πετρελαϊκό και αεριοπαραγωγικό πλούτο της Νορβηγίας στις διεθνείς αγορές.

Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2026 κατέγραψε κέρδη-ρεκόρ 1,8 τρισ. νορβηγικών κορωνών, με σημαντική συμβολή από τις επενδύσεις του στις παγκόσμιες εταιρείες τεχνολογίας.

Στην Τουρκία, όμως, βρέθηκε εκτεθειμένο σε μια αγορά που πλέον βρίσκεται στο επίκεντρο μιας από τις σοβαρότερες έρευνες των τελευταίων ετών.

Εκπρόσωπος του NBIM αρνήθηκε να διευκρινίσει στο Bloomberg εάν το fund εξακολουθεί να κατέχει τις συγκεκριμένες μετοχές, επισημαίνοντας ότι δημοσιοποιεί τις θέσεις του δύο φορές τον χρόνο και δεν σχολιάζει τις ενδιάμεσες μεταβολές.

Μετοχές που ανέβαιναν έως και 100 φορές

Οι τουρκικές εισαγγελικές αρχές ερευνούν κατά πόσον επενδυτικά funds χρησιμοποιήθηκαν για τη συγκέντρωση μεγάλων θέσεων σε μετοχές με χαμηλή εμπορευσιμότητα και την τεχνητή εκτόξευση των τιμών τους. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, ορισμένες από αυτές τις μετοχές αυξήθηκαν σχεδόν 100 φορές.

Δεκάδες άνθρωποι έχουν συλληφθεί ή τεθεί υπό κράτηση, μεταξύ των οποίων διαχειριστές κεφαλαίων, στελέχη χρηματοοικονομικών εταιρειών και επικεφαλής επιχειρήσεων των οποίων οι μετοχές είχαν καταγράψει αστρονομικές αποδόσεις.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ έχει κάνει λόγο για «σχήματα τύπου Ponzi», τα οποία οδήγησαν σε απώλεια αποταμιεύσεων πολιτών.

Η Astor και η βουτιά του 41%

Η μεγαλύτερη από τις επίμαχες τοποθετήσεις του νορβηγικού fund ήταν στην Astor Enerji, εταιρεία ηλεκτρολογικού εξοπλισμού με έδρα την Κωνσταντινούπολη. Το NBIM κατείχε περίπου το 2% της εταιρείας, η μετοχή της οποίας έχει χάσει 41% μόνο μέσα στον Σεπτέμβριο.

Το νορβηγικό ταμείο είχε επίσης αγοράσει μετοχές της Tera Yatirim Menkul Degerler, μιας από τις χρηματοοικονομικές εταιρείες που βρίσκονται στο επίκεντρο της κρίσης, καθώς και της συνδεδεμένης Tera Yatirim Teknoloji Holding.

Ο ιδρυτής και πρόεδρος της Tera, Εμρέ Τεζμέν, έχει συλληφθεί, ενώ οι μετοχές των δύο εταιρειών έχουν υποστεί μεγάλες απώλειες. Ο ίδιος αρνείται οποιαδήποτε παρανομία.

Από +987% σε -94%

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η περίπτωση της Odine Solutions Teknoloji. Η μετοχή της εταιρείας τεχνολογίας, στην οποία είχε επίσης επενδύσει το NBIM, εκτοξεύθηκε κατά 987% μέσα στο 2026, φθάνοντας στις 12 Αυγούστου σε αποτίμηση 366 δισ. λιρών.

Από εκείνο το υψηλό έχει πλέον χάσει 94% της αξίας της. Ένταλμα σύλληψης εκδόθηκε την Τετάρτη για τον μέτοχο της Odine Τζενγκίζ Αβτσί, σύμφωνα με το πρακτορείο Demiroren.

Η μετοχή που έφθασε τα 28 δισ. δολάρια

Το NBIM είχε επίσης αποκτήσει το 2025 ποσοστό 0,17% στην Destek Finans Faktoring. Η Destek εισήχθη στο χρηματιστήριο μέσω της επενδυτικής τράπεζας της Tera και μετοχές της βρίσκονταν στα χαρτοφυλάκια funds της τελευταίας.

Η τιμή της εκτοξεύθηκε περισσότερο από 600% μέσα στο 2026, οδηγώντας τη χρηματιστηριακή αξία της στο αποκορύφωμα του Ιουλίου στα 1,3 τρισ. λίρες – περίπου 27,9 δισ. δολάρια.

Έκτοτε έχει χάσει μεγάλο μέρος της αξίας της. Ο ιδρυτής της, Αλτούντς Κούμοβα, έχει συλληφθεί, ενώ διαχειριστής fund της Tera παραπέμφθηκε στους εισαγγελείς για συναλλαγές στη συγκεκριμένη μετοχή.

Η κρίση που πάγωσε 131 funds

Η έρευνα πήρε εκρηκτικές διαστάσεις μέσα στον Σεπτέμβριο, όταν δύο εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων –η Pusula Portfoy Yonetimi και η Tera Portfoy Yonetimi– δεν κατάφεραν να καταβάλουν χρήματα σε επενδυτές που ζητούσαν να εξαργυρώσουν τις συμμετοχές τους.

Στις 16 Σεπτεμβρίου ενεργοποιήθηκε αυτόματος μηχανισμός διακοπής συναλλαγών, καθώς ο βασικός δείκτης Borsa Istanbul 100 υποχώρησε περισσότερο από 6%.

Μία ημέρα αργότερα, η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ανέστειλε τη λειτουργία 131 funds επτά εταιρειών και διέταξε τη ρευστοποίησή τους.

Δεν είναι ο πρώτος τουρκικός μπελάς για τους Νορβηγούς

Η έκθεση του NBIM αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή το νορβηγικό fund είχε ήδη αντιμετωπίσει προβλήματα με τη διαχείριση των τουρκικών επενδύσεών του.

Μέχρι πέρυσι συνεργαζόταν με την Istanbul Portfoy Yonetimi, η οποία διαχειριζόταν περίπου 600 εκατ. δολάρια του χαρτοφυλακίου του σε τουρκικές μετοχές. Η συνεργασία τερματίστηκε λίγο μετά την επιβολή προστίμου από τις τουρκικές εποπτικές αρχές σε διαχειριστικό στέλεχος της Istanbul Portfoy για μορφή χειραγώγησης δύο μετοχών.

Το NBIM επέλεξε στη συνέχεια τη Neo Asset Management ως νέο διαχειριστή μέρους των τουρκικών τοποθετήσεών του, ενώ τουρκικές μετοχές διαχειρίζεται για λογαριασμό του και η αμερικανική TRG Management.

Το νορβηγικό fund είχε αγοράσει τις περισσότερες από τις επίμαχες συμμετοχές μέσα στο 2025 και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αύξησε τις θέσεις του και φέτος.

Η υπόθεση αποκτά έτσι μια διάσταση που ξεπερνά πλέον κατά πολύ τα σύνορα της Τουρκίας. Όταν ακόμη και το μεγαλύτερο κρατικό επενδυτικό ταμείο του κόσμου βρίσκεται με εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια τοποθετημένα σε μετοχές που παρασύρονται από μια έρευνα για φερόμενη χειραγώγηση, το ερώτημα δεν αφορά μόνο τι συνέβη στην Κωνσταντινούπολη – αλλά και πόσο εύκολα οι στρεβλώσεις μιας αγοράς μπορούν να περάσουν κάτω από τα ραντάρ των μεγαλύτερων επενδυτών του πλανήτη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Ώρα μηδέν για το ΒΙΟ.ΠΑ. Φοινικιάς: Ανυπολόγιστες καταστροφές από την ξαφνική νεροποντή

Πλημμύρες στον Δήμο Μινώα Πεδιάδας και κλειστοί δρόμοι (εικόνες/βίντεο)

Κρήτη: «Βράζουν» οι αλιείς για πετρέλαιο και λαγοκέφαλο – Κινητοποιήσεις στις 11 Οκτωβρίου