PISA 2025: Η σκληρή αλήθεια για το ελληνικό σχολείο – Μισοί μαθητές, μηδέν βασικές γνώσεις

Σε μια περίοδο όπου τα εκπαιδευτικά συστήματα παγκοσμίως βιώνουν μια πρωτοφανή, ιστορική κάμψη, τα αποτελέσματα της διεθνούς έρευνας PISA 2025 φέρνουν στην επιφάνεια μια μεικτή εικόνα για την Ελλάδα. Από τη μία πλευρά, η χώρα μας καταφέρνει για πρώτη φορά μετά από μία δεκαετία να ανακόψει την πτωτική της πορεία και να δείξει τάσεις σταθεροποίησης.

Από την άλλη, τα δομικά προβλήματα παραμένουν βαθιά, με πιο σοκαριστικό το εύρημα ότι σχεδόν οι μισοί Έλληνες μαθητές ολοκληρώνουν την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς βασικές λειτουργικές γνώσεις.

Ανάχωμα στην παγκόσμια πτώση, αλλά με χαμηλές πτήσεις

Η έρευνα PISA 2025, στην οποία συμμετείχαν 765.000 μαθητές από 91 χώρες, κατέγραψε τις χαμηλότερες επιδόσεις διεθνώς από το 2000, πλήττοντας ακόμη και παραδοσιακούς «πρωταθλητές» της εκπαίδευσης όπως η Φινλανδία και η Σινγκαπούρη.

Σε αυτό το αρνητικό κλίμα, η Ελλάδα επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, ιδίως στα Μαθηματικά.

Συγκεκριμένα, οι επιδόσεις των 15χρονων Ελλήνων μαθητών διαμορφώθηκαν ως εξής:

Μαθηματικά: Η Ελλάδα σημείωσε πτώση 6 μονάδων, την ώρα που ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ υποχώρησε κατά 11 μονάδες και της Ε.Ε. κατά 12, δείχνοντας μια σαφή τάση σύγκλισης με τα διεθνή δεδομένα.

Φυσικές Επιστήμες: Καταγράφηκε πτώση 7 μονάδων (έναντι 5 μονάδων στον ΟΟΣΑ).

Κατανόηση Κειμένου: Η υποχώρηση άγγιξε τις 16 μονάδες, συμβαδίζοντας απόλυτα με την πτώση του ΟΟΣΑ (16 μονάδες).

Ψηφιακή Επίλυση Προβλημάτων: Στο νέο αυτό πεδίο, η χώρα μας συγκέντρωσε 461 μονάδες έναντι 500 του ΟΟΣΑ, καταλαμβάνοντας την 47η θέση.

Η σκληρή πραγματικότητα - Το έλλειμμα λειτουργικού εγγραμματισμού

Πίσω από τη στατιστική σταθεροποίηση κρύβεται ένας ανησυχητικός αριθμός: Το 49,5% των μαθητών στην Ελλάδα κλείνει το βιβλίο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης χωρίς να μπορεί να κάνει απλούς μαθηματικούς συλλογισμούς.

Αντίστοιχα, το 43,8% αδυνατεί να κατανοήσει το βαθύτερο νόημα ενός απλού κειμένου και το 40,9% να ερμηνεύσει βασικά φυσικά φαινόμενα της καθημερινότητας.

Η επίδραση των κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων στις επιδόσεις εμφανίζεται στατιστικά μικρότερη στην Ελλάδα, κυρίως επειδή οι επιδόσεις είναι συνολικά «συμπιεσμένες» προς τα κάτω, ενώ έντονο παραμένει το χάσμα μεταξύ προνομιούχων και ευάλωτων σχολικών μονάδων.

Κινητά, πειθαρχία και σχολικό κλίμα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δηλώσεις των ίδιων των μαθητών για την καθημερινότητα στο σχολείο:

Σε σχέση με το 2022, οι μαθητές αναφέρουν κατακόρυφη μείωση της χρήσης κινητών τηλεφώνων κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου.

 Το αίσθημα ασφάλειας των παιδιών μέσα στο σχολείο παρουσιάζει βελτίωση, ενώ ο σχολικός εκφοβισμός παραμένει στα επίπεδα του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Το σχολικό κλίμα επιβαρύνεται από καθημερινή χαμηλή παραβατικότητα (απουσίες, καθυστερήσεις, φασαρία στην τάξη), φαινόμενο που έχει επιδεινωθεί την τελευταία δεκαετία.

Παράλληλα, οι μαθητές περιγράφουν ένα περιβάλλον με λιγότερη υποστήριξη από τους εκπαιδευτικούς και περιορισμένη χρήση σύγχρονων διδακτικών τεχνικών ή Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ).

Από την πλευρά τους, οι διευθυντές σχολείων επισημαίνουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, κυρίως στην περιφέρεια, αν και οι υποδομές σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές έχουν βελτιωθεί θεαματικά από το 2018 και μετά.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Το γενικό συμπέρασμα της έρευνας PISA 2025 δείχνει ότι το πρόβλημα της ελληνικής παιδείας δεν είναι πλέον η ποσοτική επάρκεια των πόρων, αλλά η αποτελεσματική διαχείρισή τους. Η μετατροπή των κονδυλίων και του προσωπικού σε ποιοτική διδασκαλία, η ενίσχυση της πειθαρχίας και η στοχευμένη στήριξη των πιο αδύναμων μαθητών αποτελούν τα κρίσιμα ζητήματα.

Με τις μεταρρυθμίσεις του Εθνικού Απολυτηρίου, των νέων Προγραμμάτων Σπουδών και του Πολλαπλού Βιβλίου να βρίσκονται σε εξέλιξη, το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα καλείται να αποδείξει αν η τωρινή σταθεροποίηση είναι το πρώτο βήμα προς μια ουσιαστική αναβάθμιση ή απλώς ένα προσωρινό διάλειμμα στην απόκλιση από τον ανεπτυγμένο κόσμο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ηράκλειο: Τον τράβηξε ο αστυνομικός δευτερόλεπτα πριν πέσει από την γέφυρα

Κρήτη: Πέρασε πάνω από τα κολωνάκια του ΒΟΑΚ και μετά έριξε το αυτοκίνητο στη θάλασσα

Κρήτη - μεταναστευτικό: Πάνω από 150 αφίξεις σε Γαύδο και Καλούς Λιμένες