Εκτός Σχεδίου Δόμηση: Όταν αλλάζουν οι κανόνες, απαιτούνται σαφείς μεταβατικές ρυθμίσεις και ασφάλεια δικαίου*

Η υπόθεση των 33 ιδιοκτητών ακινήτων στο Σίσι δεν αποτελεί απλώς ένα τοπικό πολεοδομικό ζήτημα. Αναδεικνύει ένα ευρύτερο και ιδιαίτερα σημαντικό θέμα: τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ πολίτη και Πολιτείας, την ασφάλεια δικαίου και την προστασία της ιδιοκτησίας όταν μεταβάλλεται το θεσμικό και πολεοδομικό πλαίσιο.

Για πολλά χρόνια, πολίτες απέκτησαν ακίνητα, προχώρησαν σε μεταβιβάσεις και συμβολαιογραφικές πράξεις και διαμόρφωσαν τον οικονομικό και οικογενειακό τους προγραμματισμό με βάση το θεσμικό πλαίσιο που ίσχυε κατά τον χρόνο των επιλογών τους. Όταν μια ιδιοκτησία αποκτάται νόμιμα και οι σχετικές πράξεις πραγματοποιούνται σύμφωνα με τους κανόνες που έχει θεσπίσει η ίδια η Πολιτεία, δημιουργείται εύλογα η προσδοκία ότι οποιαδήποτε ουσιώδης μεταβολή του καθεστώτος θα γίνει με σαφηνεια, προβλεψιμότητα και επαρκή χρόνο προσαρμογής.

Η ανάγκη αλλαγής δεν αναιρεί την ανάγκη ασφάλειας δικαίου

Η Πολιτεία έχει ασφαλώς την αρμοδιότητα και την ευθύνη να αναθεωρεί τον πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό, να προστατεύει το φυσικό περιβάλλον και να προσαρμόζει τους κανόνες στις σύγχρονες ανάγκες. Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι αν οι πολεοδομικοί κανόνες μπορούν να αλλάξουν.

Το κρίσιμο ζήτημα είναι πώς εφαρμόζονται οι αλλαγές αυτές στις υφιστάμενες ιδιοκτησίες και στους πολίτες που ενήργησαν καλόπιστα με βάση το προηγούμενο καθεστώς. Μια σημαντική μεταβολή δεν θα πρέπει να οδηγεί αιφνιδιαστικά σε ουσιώδη ανατροπή του προγραμματισμού ανθρώπων που απέκτησαν και διατήρησαν την περιουσία τους σύμφωνα με τους κανόνες που ίσχυαν επί σειρά ετών. Γι’ αυτό ακριβώς αποκτά ιδιαίτερη σημασία η πρόβλεψη σαφών και εύλογων μεταβατικών ρυθμίσεων.

Το αίτημα των 33 ιδιοκτητών

Οι 33 ιδιοκτήτες στο Σίσι δεν ζητούν να ανασταλεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός.

Δεν ζητούν να παρακαμφθεί η περιβαλλοντική νομοθεσία ούτε να δημιουργηθεί ένα καθεστώς χωρίς κανόνες. Ζητούν να εξεταστεί θεσμικά η θέση των ιδιοκτητών που απέκτησαν ή κατείχαν νόμιμα τις περιουσίες τους υπό το προηγούμενο καθεστώς και να υπάρξει ένα σαφές μεταβατικό πλαίσιο που θα αποτρέπει αιφνίδιες και δυσανάλογες συνέπειες.

Ειδικότερα, ζητούν:

● σαφή ενημέρωση για το νέο καθεστώς και τον χρόνο εφαρμογής του,

● διαφανείς και ενιαίους κανόνες,

● εύλογη μεταβατική περίοδο για τις υφιστάμενες ιδιοκτησίες,

● θεσμική εξέταση των περιπτώσεων στις οποίες έχουν ήδη πραγματοποιηθεί νόμιμες μεταβιβάσεις και συμβολαιογραφικές πράξεις,

● και εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων με τρόπο συμβατό με τις αρχές της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της ιδιοκτησίας.

Ένα ζήτημα που υπερβαίνει τις 33 ιδιοκτησίες

Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αφορά μόνο 33 ιδιοκτήτες ή 33 οικογένειες στο Σίσι. Θέτει ένα γενικότερο ερώτημα που αφορά κάθε πολίτη:

Τι συμβαίνει όταν κάποιος οργανώνει τη ζωή, τις επενδύσεις και την περιουσία του σύμφωνα με τους κανόνες της Πολιτείας και, στη συνέχεια, οι κανόνες αυτοί μεταβάλλονται ουσιωδώς;

Η δυνατότητα της Πολιτείας να νομοθετεί και να προσαρμόζει τον χωροταξικό σχεδιασμό είναι αναγκαία.

Εξίσου αναγκαίο, όμως, είναι ο πολίτης να γνωρίζει ότι οι αλλαγές θα γίνονται με σαφείς κανόνες, επαρκή ενημέρωση και εύλογο χρόνο προσαρμογής.

Η ασφάλεια δικαίου δεν σημαίνει ότι οι νόμοι δεν αλλάζουν. Σημαίνει ότι, όταν αλλάζουν, η μετάβαση γίνεται με τρόπο προβλέψιμο, διαφανή και θεσμικά συνεπή.

Εάν η Πολιτεία θεωρεί ότι το υφιστάμενο καθεστώς της εκτός σχεδίου δόμησης πρέπει να αλλάξει, έχει την αρμοδιότητα να το πράξει.

Οφείλει, όμως, παράλληλα να εξετάσει με ιδιαίτερη προσοχή τη θέση εκείνων που απέκτησαν και διατήρησαν νόμιμα τις ιδιοκτησίες τους υπό το προηγούμενο καθεστώς.

Δεν ζητείται προνομιακή μεταχείριση.

* Βαγγέλης Γρηγοράκης, Αρχιτέκτονας Μηχανικός

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του ekriti.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κρήτη - μεταναστευτικό: Πάνω από 160 άτομα, από τα μεσάνυχτα μέχρι το πρωί, στα νότια του νησιού

Έκρηξη στην Πλάκα: Μία γυναίκα ανασύρθηκε νεκρή - Συνεχίζονται οι έρευνες για τους άλλους 5 αγνοούμενους