Γιατί εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης εξετάζουν πλέον τα υποθαλάσσια data centers;

Η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει με πρωτοφανείς ρυθμούς τη ζήτηση για νέα data centers, προκαλώντας παράλληλα έντονες ανησυχίες για την κατανάλωση ενέργειας, τη χρήση νερού και το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.

Καθώς οι παραδοσιακές χερσαίες εγκαταστάσεις δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις, αρκετές εταιρείες στρέφουν πλέον το βλέμμα τους στη θάλασσα, όπως αναφέρει σχετικά το «The Conversation».

Σε αυτό το σημείο, αξίζει να τονιστεί πως η ιδέα των υποθαλάσσιων data centers δεν είναι καινούργια, όμως η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης φέρεται να τής δίνει νέα ώθηση. Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι η εγκατάσταση διακομιστών στον βυθό ή σε πλωτές πλατφόρμες μπορεί να μειώσει σημαντικά τις ανάγκες ψύξης, να περιορίσει τη χρήση γλυκού νερού και να εξοικονομήσει πολύτιμο χερσαίο χώρο.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η μεταφορά των διακομιστών στον ωκεανό δεν λύνει από μόνη της τα βασικά προβλήματα. Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και οι εκπομπές άνθρακα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές προκλήσεις, ενώ ανακύπτουν νέα ζητήματα που αφορούν τις επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον, τη συντήρηση των εγκαταστάσεων και το ρυθμιστικό πλαίσιο που θα τις διέπει.

“The vast data centers that power AI guzzle huge amounts of energy but they also have another alarming impact, according to new research. They are creating “heat islands,” warming the land around them by up to 16 degrees Fahrenheit, and making life hotter for more than 340… pic.twitter.com/fuuwb5qysp

— James Melville 🚜 (@JamesMelville) August 17, 2026

Το πείραμα της Microsoft με τα data centers, που άνοιξε τον δρόμο

Το Conversation, στη συνέχεια, παρουσιάζει το παράδειγμα του 2015, όταν η Microsoft εγκαινίασε το ερευνητικό πρόγραμμα Project Natick, με στόχο να διαπιστώσει αν τα υποθαλάσσια data centers μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά.

Το 2018 εγκατέστησε ένα αδιάβροχο κυλινδρικό κέντρο δεδομένων στον βυθό, κοντά στις Ορκάδες της Σκωτίας, οι οποίες φιλοξενούσαν 864 διακομιστές και συνδεόταν με την ξηρά μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου.

Έπειτα από δύο χρόνια λειτουργίας, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι οι βλάβες στους διακομιστές ήταν περίπου οκτώ φορές λιγότερες σε σχέση με αντίστοιχες χερσαίες εγκαταστάσεις. Σύμφωνα με την εκτίμησή της, το σφραγισμένο υποθαλάσσιο περιβάλλον προστατεύει τον εξοπλισμό από το οξυγόνο, την υγρασία, τις απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας αλλά και τις παρεμβάσεις που απαιτούν οι συχνές εργασίες συντήρησης.

Παρά τα θετικά αποτελέσματα, η Microsoft ολοκλήρωσε το πρόγραμμα το 2024 και αποφάσισε να μην προχωρήσει στην κατασκευή νέων υποθαλάσσιων εγκαταστάσεων. Αν και δεν εξήγησε επίσημα τους λόγους, αναλυτές εκτιμούν ότι σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, καθώς και η δυσκολία αναβάθμισης του εξοπλισμού, αφού κάθε επέμβαση απαιτεί την ανάσυρση ολόκληρης της μονάδας.

Παρότι η Microsoft εγκατέλειψε το εγχείρημα, άλλες χώρες συνεχίζουν να επενδύουν σε αντίστοιχες τεχνολογίες. Χαρακτηριστικά, η Κίνα εγκαινίασε στη Σανγκάη αυτό που θεωρείται το πρώτο υποθαλάσσιο data center παγκοσμίως που τροφοδοτείται από αιολική ενέργεια. Η εγκατάσταση τέθηκε σε λειτουργία το 2025 και πέρασε σε πλήρη εμπορική εκμετάλλευση το 2026.

Το έργο, αξίας περίπου 226 εκατ. δολαρίων, χρησιμοποιεί θαλασσινό νερό για την ψύξη των διακομιστών, καταναλώνοντας τουλάχιστον 30% λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με συμβατικά data centers, ενώ η ηλεκτροδότηση από υπεράκτια αιολικά πάρκα μειώνει περαιτέρω τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Στην Ιαπωνία δοκιμάζεται μια διαφορετική προσέγγιση. Κέντρα δεδομένων φιλοξενούνται μέσα σε εμπορευματοκιβώτια πάνω σε πλωτές πλατφόρμες, αξιοποιώντας το θαλασσινό νερό για ψύξη, αλλά και φωτοβολταϊκά πάνελ και ανεμογεννήτριες για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Η πιλοτική εγκατάσταση λειτουργεί από το 2025 κοντά στη Γιοκοχάμα και η δοκιμαστική περίοδος αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2027.

Αντίστοιχα σχέδια προωθούνται και στη Σιγκαπούρη, όπου κατασκευάζεται τετραώροφο πλωτό data center με ορίζοντα λειτουργίας το 2028, αλλά και στη Νότια Κορέα, όπου σχεδιάζεται υποθαλάσσια εγκατάσταση που θα μπορεί να φιλοξενεί περισσότερους από 100.000 διακομιστές, μειώνοντας κατά περίπου 30% την κατανάλωση ενέργειας μέσω της ψύξης με θαλασσινό νερό.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εταιρεία DeepGreen Western Passage προτείνει την ανάπτυξη ενός βυθιζόμενου data center στον Κόλπο του Φάντι, το οποίο θα τροφοδοτείται από την ενέργεια των παλιρροϊκών ρευμάτων.

Παράλληλα, ορισμένα χερσαία data centers αξιοποιούν ήδη τη θάλασσα για ψύξη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το κέντρο δεδομένων SIN01 στην πόλη Σίνες της Πορτογαλίας, το οποίο χρησιμοποιεί νερό από τον Ατλαντικό Ωκεανό για να ψύχει τους διακομιστές του πριν το επιστρέψει στη θάλασσα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Ηράκλειο: Επτά νεκροί φέτος στην θάλασσα - Τι λέει ο ναυαγοσώστης Μάνος Κοξαράκης (ηχητικό)

Ιράν: Απειλεί με κλιμάκωση των επιθέσεων αν οι ΗΠΑ δεν εφαρμόσουν τη συμφωνία