Συμβούλιο της Επικρατείας: «Φρένο» στην τακτοποίηση αυθαιρέτων με άδειες που έχουν ακυρωθεί δικαστικά

Αντισυνταγματικές κρίθηκαν από την Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας οι διατάξεις του ν. 4495/2017 που επέτρεπαν την τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών, όταν η οικοδομική άδεια βάσει της οποίας είχαν ανεγερθεί είχε προηγουμένως ακυρωθεί με δικαστική απόφαση.

Με τις αποφάσεις 1182 και 1183/2026, η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε ότι το συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο δεν μπορεί να οδηγήσει ουσιαστικά στην επαναφορά οικοδομικών αδειών που έχουν ακυρωθεί από τη Δικαιοσύνη και στην αποφυγή των συνεπειών μιας αμετάκλητης δικαστικής απόφασης.

Το ζήτημα αφορούσε περιπτώσεις στις οποίες η οικοδομική άδεια είχε ακυρωθεί λόγω εφαρμογής ανίσχυρου ή εσφαλμένου πολεοδομικού καθεστώτος, υπό την προϋπόθεση ότι ο ιδιοκτήτης δεν είχε υποβάλει ψευδή ή αναληθή στοιχεία κατά την έκδοσή της.

Το Δικαστήριο, ακολουθώντας τη σταθερή νομολογία του για την αυθαίρετη δόμηση, έκρινε ότι το συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο προσκρούει στο Σύνταγμα για δύο βασικούς λόγους.

Πρώτον, η αυτόματη υπαγωγή των αυθαιρέτων σε καθεστώς τακτοποίησης, παρά την ύπαρξη αμετάκλητης δικαστικής απόφασης που έχει ακυρώσει την οικοδομική άδεια, ουσιαστικά αποδυναμώνει το αποτέλεσμα της δικαστικής κρίσης και περιορίζει την υποχρέωση της Διοίκησης να συμμορφώνεται με αυτήν.

Δεύτερον, οι επίμαχες ρυθμίσεις επιτρέπουν τη διατήρηση των κτιρίων με τα χαρακτηριστικά που προέβλεπε η ακυρωθείσα οικοδομική άδεια, χωρίς να απαιτείται η έκδοση νέας οικοδομικής άδειας ή άλλης διοικητικής πράξης που να νομιμοποιεί εκ νέου την κατασκευή.

Κατά την Ολομέλεια, οι ρυθμίσεις αυτές δεν συμβιβάζονται με τις συνταγματικές επιταγές για την αποτελεσματική δικαστική προστασία, αλλά ούτε και με τις αντίστοιχες εγγυήσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Με τις αποφάσεις 1182 και 1183/2026, το ΣτΕ θέτει, επομένως, σαφή όρια στη δυνατότητα του νομοθέτη να παρέχει εκ των υστέρων καθεστώς διατήρησης σε αυθαίρετες κατασκευές, όταν η οικοδομική άδεια έχει ήδη ακυρωθεί με δικαστική απόφαση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σίφνος: Σε μηχανική βλάβη επικεντρώνονται οι έρευνες για την πτώση του ελικοπτέρου

Κρήτη: Μηχανική βλάβη σε ιστιοφόρο με τρεις επιβαίνοντες – Συνδρομή από αλιευτικό