Οικονομία

74 δισ. ευρώ χρωστούν 7.296 Έλληνες οφειλέτες!

Χρέη ΙΚΑ

Περισσότεροι από τους μισούς οφειλέτες του Δημοσίου, περίπου 2,4 εκατομμύρια φορολογούμενοι, χρωστούν λιγότερα από 500 ευρώ ο καθένας! Μάλιστα, ο ένας στους πέντε οφειλέτες χρωστά στο κράτος το πολύ μέχρι 50 ευρώ και ο ένας στους τρεις από 50,01 μέχρι 500 ευρώ. Στον αντίποδα, μόλις 69 φυσικά και νομικά πρόσωπα χρωστούν πάνω από 100.000.000 ευρώ έκαστος και συνολικά 28,7 δισ. ευρώ ή το 31% περίπου του συνόλου των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο.
Ακόμη, 7.296 οφειλέτες έχουν οφειλές ύψους άνω του 1 εκατ. ευρώ και συνολικά οφείλουν 74 δισ. ευρώ, επί συνόλου οφειλών 92,9 δισ. ευρώ.
Η διάρθρωση των οφειλών καταδεικνύει ότι οι μεγάλες οφειλές είναι συγκεντρωμένες σε λίγα πρόσωπα και αφορούν μεταξύ άλλων υπερχρεωμένες επιχειρήσεις, ΔΕΚΟ αλλά και ιδιωτικές και εάν δεν υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία, είναι αδύνατη η είσπραξή τους. Περίπου το 1/3 του συνολικού ποσού των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο είναι απλήρωτα πρόστιμα του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, ενώ το 1/5 είναι χρέη από απλήρωτο ΦΠΑ.
Τα αποκαλυπτικά αυτά στοιχεία περιλαμβάνονται στην αναλυτική έκθεση απολογισμού δράσης των υπηρεσιών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων για το έτος 2016 και είναι δε τα πλέον ενδεικτικά για την ανισοκατανομή των φορολογικών βαρών και την αδυναμία του φοροεισπρακτικού μηχανισμού να εισπράξει τεράστια ποσά οφειλών από φόρους και λοιπές επιβαρύνσεις υπέρ του Δημοσίου, οι οποίες συσσωρεύτηκαν τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, με αποκορύφωμα την τελευταία εξαετία όπου δημιουργήθηκε το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού τεράστιου ποσού των απλήρωτων οφειλών προς το Δημόσιο.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ που αφορούν το υπόλοιπο των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο την 1η-12-2016:
* Το συνολικό ποσό των οφειλών διαμορφώθηκε την 1η-12-2016 σε 92,882 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 8,6%  έναντι του ποσού των ληξιπρόθεσμων οφειλών που είχαν συσσωρευτεί την 1η-12-2015 (85,5 δισ. ευρώ).
* Μόλις 69 φυσικά και νομικά πρόσωπα που αντιστοιχούν στο… 0,0016% του συνόλου των οφειλετών του Δημοσίου χρωστούν το 30,8% του συνολικού ποσού των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τις ΔΟΥ. Οφείλουν δηλαδή ένα ποσό-μαμούθ της τάξεως των 28,65 δισ. ευρώ! Καθένας από τους φορολογούμενους αυτούς οφείλει στο Δημόσιο ποσό αρχικού χρέους μεγαλύτερο των 100.000.000 ευρώ.
* Οι οφειλέτες με αρχικό ποσό χρέους μεγαλύτερο των 300.000 ευρώ είναι μόλις 16.290, αντιπροσωπεύουν το 0,4% του συνόλου των φορολογουμένων με ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο, αλλά χρωστούν συνολικά 78,79 δισ. ευρώ ή το 84,8% του συνολικού ποσού ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο.
* Την ίδια ώρα 2.388.899 φυσικά και νομικά πρόσωπα, τα οποία αντιστοιχούν στο 55,4% του συνόλου των οφειλετών του Δημοσίου, χρωστούν έως και 500 ευρώ ο καθένας και συνολικά μόλις 340,38 εκατ. ευρώ ή το 0,4% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπόλοιπου οφειλών. Από αυτούς, 903.206 που αντιπροσωπεύουν το 20,9% του συνόλου χρωστούν το πολύ μέχρι 50 ευρώ ο καθένας και συνολικά μόλις 12 εκατ. ευρώ, ενώ 1.485.693, οι οποίοι αντιστοιχούν στο 34,5% του συνόλου, οφείλουν από 50,01 έως και 500 ευρώ και συνολικά μόλις 327,8 εκατ. ευρώ. Αξιοσημείωτο είναι ότι από όσους χρωστούν μέχρι 50 ευρώ, οι περισσότεροι -505.202 ή 11,7% του συνόλου όλων των οφειλετών- χρωστούν το πολύ μέχρι 10 ευρώ ο καθένας!
* Το 83,8% του συνόλου των οφειλετών του Δημοσίου -που αντιστοιχεί σε ένα πλήθος 3.614.047 φυσικών και νομικών προσώπων- χρωστά ποσά βασικής οφειλής μέχρι 3.000 ευρώ. Το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων χρεών αυτού του τεράστιου αριθμού οφειλετών ανέρχεται μόλις σε 1,82 δισ. ευρώ και αντιστοιχεί στο 2% του συνόλου των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο.
* Το 2016 αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης που ελήφθησαν σε βάρος οφειλετών του Δημοσίου. Συγκεκριμένα, οι κατασχέσεις απαιτήσεων οφειλετών του Δημοσίου εις χείρας τρίτων (οι κατασχέσεις καταθέσεων, μισθών, συντάξεων, ενοικίων και λοιπών εσόδων και εισοδημάτων των οφειλετών) ανήλθαν το 2016 σε 1.533.451, σημειώνοντας αύξηση 128,6% έναντι του 2015 (670.728). Επίσης, τα προγράμματα πλειστηριασμού περιουσιακών στοιχείων αυξήθηκαν κατά 10%, από 16.379 το 2015 σε 18.005 το 2016.
* Από τα 92,88 δισ. ευρώ του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπόλοιπου των χρεών προς το Δημόσιο της 1ης/12/2016, τα 31,582 δισ. ευρώ (34%) είναι καταλογισθέντα πρόστιμα του ΚΒΣ, τα 19,97 δισ. ευρώ (21,5%) είναι καταλογισμοί ΦΠΑ, τα 17,21 δισ. ευρώ (18,5%) αφορούν φόρο εισοδήματος (Φ.Ε.), τα 9,03 δισ. ευρώ (9,7%) αφορούν δάνεια εγγυημένα από το Δημόσιο που οι εγγυήσεις τους έχουν καταπέσει και τα υπόλοιπα 15,08 δισ. ευρώ (16,2%) αφορούν λοιπές κατηγορίες οφειλών που έχουν βεβαιωθεί στις ΔΟΥ (φόρους περιουσίας, φόρους κατανάλωσης, πρόστιμα έμμεσων φόρων, δικαστικά έξοδα κ.λπ.).
Φεβρουάριος: Κακοπληρωτής κατά επιπλέον 193 εκατ. το Δημόσιο
Νέα αύξηση καταγράφηκε τον Φεβρουάριο στις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, με τα χρέη των φορέων της γενικής κυβέρνησης να αυξάνουν κατά 193 εκατ. ευρώ φτάνοντας στα 3,792 δισ. ευρώ. Ανοδικά κινήθηκαν και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, με αποτέλεσμα να διαμορφωθούν σε 1,256 δισ. ευρώ έναντι 1,206 δισ. ευρώ τον Ιανουάριο.
Έτσι, το άθροισμα των υποχρεώσεων του Δημοσίου ξεπέρασε και πάλι τα 5 δισ. ευρώ (συγκεκριμένα έφτασαν στα 5,048 δισ. ευρώ). Μόνο από τις αρχές του χρόνου, οι οφειλές του Δημοσίου έχουν αυξηθεί κατά περίπου 500 εκατ. ευρώ. Έτσι, οι επιπτώσεις από την καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς, η οποία και έχει ως αποτέλεσμα να καθυστερεί και η δόση για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου, γίνονται εμφανείς. Η αυξητική πορεία αναμένεται να συνεχιστεί και τον Μάρτιο, καθώς δεν υπάρχουν διαθέσιμα για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.
Αν προστεθούν οι εκκρεμείς επιστροφές φόρου και οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου, η κατάσταση στο τέλος Φεβρουαρίου έγινε χειρότερη από ό,τι ήταν τον Δεκέμβριο του 2013 (σ.σ.: τότε το άθροισμα των οικονομικών εκκρεμοτήτων του Δημοσίου ήταν στα 4,77 δισ. ευρώ), αλλά και τον Δεκέμβριο του 2014 (3,831 δισ. ευρώ). Και αυτό παρά το γεγονός ότι έχουν γίνει δύο εκταμιεύσεις από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης, συνολικού ύψους άνω των 3 δισ. ευρώ μέσα στο 2016.
Έτσι, όπως εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς, οι έχοντες λαμβάνειν από το Δημόσιο θα πρέπει να κάνουν υπομονή για να δουν το χρώμα του χρήματος τουλάχιστον μέχρι τον Ιούνιο, καθώς έχει αποσαφηνιστεί ότι η εκταμίευση της επόμενης δόσης πολύ δύσκολα θα γίνει πριν από το Eurogroup της 22ας Μαΐου.
Από το ποσό των 3,792 δισ. ευρώ που ήταν και το σύνολο των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων των φορέων της γενικής κυβέρνησης, οι μεγαλύτερες εκκρεμότητες αφορούσαν:
1. Χρέη του ΕΟΠΥΥ, τα οποία τον Φεβρουάριο παρουσίασαν μικρή αύξηση για να διαμορφωθούν σε 1,334 δισ. ευρώ έναντι 1,33 δισ. ευρώ τον Ιανουάριο.
2. Χρέη των νοσοκομείων, τα οποία αυξήθηκαν αισθητά για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, φτάνοντας στα 574 εκατ. ευρώ έναντι 517 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2017.
3. Οφειλές των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης, που ανήλθαν συνολικά σε 2,361 δισ. ευρώ έναντι 2,238 δισ. ευρώ τον Ιανουάριο.

Κοινωνία

Νόμος Κατσέλη: Πότε ισχύει η προστασία της κύριας κατοικίας μέχρι το Μάιο

πολυκατοικία

Δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας μέχρι τις 31 Μαΐου 2021 με βάση το νόμο Κατσέλη δέχθηκε δικαστήριο, εφόσον ο δανειολήπτης προτείνει βιώσιμο πρόγραμμα αποπληρωμής με νέο δάνειο.

Δύο πρόσφατες αποφάσεις του Ειρηνοδικείου Πατρών δέχονται ότι οι οφειλέτες έχει τη δυνατότητα να ζητήσει εξαίρεση της ρευστοποίησης της κύριας κατοικίας του, με βάση το νόμο Κατσέλη, η ισχύς του οποίου έχει παραταθεί μέχρι τις 31 Μαΐου 2021 οπότε θα τεθεί σε εφαρμογή ο νέος πτωχευτικός κώδικας.

Προϋπόθεση για να εξαιρεθεί η ρευστοποίηση της κύριας κατοικίας είναι ο δανειολήπτης να προτείνει ένα πρόγραμμα εξόφλησης με νέο δάνειο, το οποίο θα διασφαλίζει ότι η τράπεζα θα εισπράξει τουλάχιστον το ποσό το οποίο θα ανακτούσε εφόσον προχωρούσε σε ρευστοποίηση του ακινήτου.

Οι διατάξεις, που ρύθμιζαν τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες ο οφειλέτης  έχει τη δυνατότητα να ζητά (άρθρο 9 παρ. 2 έως 4 ν. 3869/2010) την εξαίρεση ρευστοποίησης της κύριας κατοικίας έχουν παύσει να ισχύουν μετά την 28.2.2019.

Ωστόσο, δύο αποφάσεις του Ειρηνοδικείου Πατρών  (26/2021 και 965/2020 ) δέχονται ότι η προστασία της κύριας κατοικίας εξακολουθεί να ισχύει ο νόμος Κατσέλη (ν. 3869/2010).

Ειδικότερα, οι οφειλέτες που αφορούν οι παραπάνω αποφάσεις προσέφυγαν στη δικαιοσύνη,  μετά την ημερομηνία αυτή, υποστηρίζοντας  ότι η προστασία της κύριας κατοικίας είναι δυνατή, με βάση τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 1 του νόμου αυτού, που εξακολουθεί να παραμένει σε ισχύ, όπως επισημαίνουν νομικοί κύκλοι.

Η διάταξη αυτή προβλέπει ότι η ρευστοποίηση της ακίνητης περιουσίας διατάσσεται μόνο εφόσον είναι απαραίτητη για την ικανοποίηση των πιστωτών. Επομένως, αν ο οφειλέτης είναι σε θέση να προτείνει ένα βιώσιμο πρόγραμμα αποπληρωμής του ποσού που θα εισέπρατταν οι τράπεζες από τη ρευστοποίηση της κατοικίας, με το επιτόκιο ενός στεγαστικού δανείου, τότε δεν είναι αναγκαία για την ικανοποίηση των τραπεζών, η ρευστοποίηση της κύριας κατοικίας.

 Οι τράπεζες θα αποκομίσουν, στην περίπτωση αυτή,  τα ίδια οφέλη που θα αποκόμιζαν από μία ανάλογη χρηματοδότηση του ίδιου κεφαλαίου. Συνεπώς δεν περιέρχονται σε δυσμενέστερη οικονομική θέση από αυτή που θα βρίσκονταν σε περίπτωση που διατασσόταν η εκποίηση του ακινήτου της κατοικίας από τον εκκαθαριστή.  

Το δικαστήριο, δέχθηκε, στις παραπάνω περιπτώσεις,  την υπαγωγή των αιτούντων στο νόμο Κατσέλη, κάνοντας  δεκτό και  το αίτημα να σωθεί η κύρια κατοικία τους, όπως επισημαίνουν νομικοί που ασχολήθηκαν με το θέμα. Και αποφάσισε να εξαιρέσει από τη ρευστοποίηση της περιουσίας την κύρια κατοικία των οφειλετών.

 Έτσι ενδεικτικά, στην περίπτωση της απόφασης με αριθμό 26/2021, εκτιμά την αξία της κατοικίας του οφειλέτη σε 112.000 ευρώ, και αφού αφαιρεί τα έξοδα που θα είχε η εκτέλεση, υποχρεώνει τον οφειλέτη να πληρώσει στους πιστωτές, προκειμένου να διατηρήσει την κατοικία του,  το ποσόν των 108.000 ευρώ εντόκως, σε 20 έτη, σε μηνιαίες δόσεις, που θα υπολογίζονται  με βάση το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου, όπως αυτό προκύπτει από το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος.

Το δικαστήριο έλαβε υπόψη, για την ερμηνεία των σχετικών διατάξεων, τη συνταγματική διάταξη για την προστασία της απόκτησης και διατήρησης κατοικίας καθώς και τα αντίστοιχα άρθρα διεθνών συμβάσεων για την προστασία της στέγης.

Πρόκειται για μία  άποψη που, όπως επισημαίνουν νομικοί κύκλοι, έχει υποστηριχθεί και θεμελιωθεί στη νομική  επιστήμη με βάση τις αρχές και τις διατάξεις του ν. 3869/2020. Μάλιστα εκτιμάται ότι όσο  περισσότερο προχωρούν τα δικαστήρια  στην έκδοση αποφάσεων επί των αιτήσεων που έχουν υποβληθεί το 2019 και το 2020 τόσο θα αυξάνεται και  ο αριθμός των αποφάσεων που θα δέχονται την προστασία της κύριας κατοικίας.

Οι παραπάνω αποφάσεις ανοίγουν μία προοπτική σε όσα νοικοκυριά έχουν περιέλθει, λόγω και της τρέχουσας κρίσης, σε μόνιμη αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους, να σώσουν τελικά την κατοικία τους. Τούτο δε καθώς ο νόμος Κατσέλη, λόγω της αναστολής της εφαρμογής του πτωχευτικού κώδικα για τα φυσικά πρόσωπα (που δεν είναι έμποροι) εξακολουθεί να ισχύει μέχρι τις 31.5.2021. Το άρθρο 83 του πρόσφατου νόμου 4764/2020 μετέθεσε την έναρξη ισχύος  του νέου πτωχευτικού  κώδικα, όσον αφορά τα φυσικά πρόσωπα που δεν είναι έμποροι, για την 1η Ιουνίου 2021. Συγχρόνως, όμως, παρέτεινε την ισχύ του νόμου Κατσέλη μέχρι τις 31.5.2021, η οποία διαφορετικά θα έληγε την 31.12.2020.

Διαβάστε επίσης: 

Συνελήφθη ο προπονητής της 11χρονης - Τι ισχυρίζεται για το βιασμό της ανήλικης

Τι ισχύει για αυξήσεις μισθών και επίδομα επιστημόνων