Πώς η κλιματική αλλαγή έκανε 100 φορές πιθανότερους τους καύσωνες -Τι λένε οι επιστήμονες

Νέα ανάλυση δείχνει ότι η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη έκανε τις ακραίες νυχτερινές θερμοκρασίες έως και 100 φορές πιθανότερες, ενώ αντίστοιχος καύσωνας το 1976 θα ήταν περίπου 3,5°C ψυχρότερος.

Ο πρωτοφανής καύσωνας που πλήττει τη Δυτική Ευρώπη και καταρρίπτει διαδοχικά ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας θα ήταν «σχεδόν αδύνατο» να εκδηλωθεί χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με νέα ανάλυση της επιστημονικής ομάδας World Weather Attribution (WWA).

The record-breaking heatwave engulfing Western Europe would have been ‘virtually impossible’ without human-caused climate change, which has made this week's soaring night-time temperatures 100 times more likely than they would have been just two decades ago, scientists said…

— Reuters (@Reuters) June 26, 2026

«Στην περιοχή που εξετάσαμε, πρόκειται για τον σφοδρότερο καύσωνα που έχει καταγραφεί ποτέ», αναφέρει η έκθεση της WWA.

^{Πρωτοφανής καύσωνας στο Λονδίνο}

Η Βρετανία κατέγραψε την Πέμπτη την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει σημειωθεί ποτέ τον Ιούνιο, ενώ ο καύσωνας έχει ήδη προκαλέσει δεκάδες θανάτους, προβλήματα στην ηλεκτροδότηση και το κλείσιμο σχολείων και πολιτιστικών χώρων σε αρκετές χώρες της Ευρώπης.

«Δεν θα μπορούσε να συμβεί χωρίς την κλιματική αλλαγή»

Οι ερευνητές συνέκριναν το σημερινό ακραίο φαινόμενο με τους μεγάλους καύσωνες του 1976 και του 2003 και διαπίστωσαν ότι οι πιθανότητες εμφάνισης τόσο υψηλών θερμοκρασιών έχουν αυξηθεί δραματικά λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

«Σε όλη την έκταση του φαινομένου διαπιστώσαμε ότι μέσα στα τελευταία 50 χρόνια η πιθανότητα ενός τέτοιου καύσωνα έχει αλλάξει δραματικά», δήλωσε ο Θίοντορ Κίπινγκ, ερευνητής ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College London και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

Όπως τόνισε, «αυτό το φαινόμενο δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί τον Ιούνιο χωρίς την κλιματική αλλαγή», προσθέτοντας ότι οι μέσες νυχτερινές θερμοκρασίες τριών ημερών «δεν θα ήταν δυνατές σε καμία εποχή του χρόνου χωρίς την κλιματική αλλαγή», ενώ η πιθανότητα εμφάνισης αντίστοιχων μέγιστων ημερήσιων θερμοκρασιών έχει αυξηθεί πάνω από 500 φορές σε σχέση με το 1976.

^{Διαδοχικά ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών καταρρίπτονται στην Ευρώπη λόγω του καύσωνα}

Σύμφωνα με την ανάλυση, ένας αντίστοιχος καύσωνας τον Ιούνιο του 1976 θα ήταν περίπου 3,5 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερος, γεγονός που αποτυπώνει πόσο έχει αλλάξει το κλίμα μέσα σε λίγες δεκαετίες.

Ρεκόρ θερμικής καταπόνησης στις πόλεις

Η WWA ανέλυσε περισσότερες από 800 ευρωπαϊκές πόλεις και διαπίστωσε ότι σχεδόν το 45% έχει ήδη καταγράψει ή αναμένεται να καταγράψει τα υψηλότερα επίπεδα θερμικής καταπόνησης που έχουν σημειωθεί ποτέ για τα τέλη Ιουνίου.

Η θερμική καταπόνηση δεν εξαρτάται μόνο από τη θερμοκρασία αλλά και από την υγρασία, καθώς αποτυπώνει την ικανότητα του ανθρώπινου οργανισμού να αποβάλλει τη θερμότητα μέσω της εφίδρωσης.

«Τα επίπεδα που καταγράφηκαν υποδηλώνουν ότι οι επιπτώσεις αυτού του καύσωνα στην υγεία είναι πιθανό να είναι εξαιρετικά σοβαρές», προειδοποίησε ο Κίπινγκ.

Οι «τροπικές νύχτες» αυξάνουν τον κίνδυνο

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εξαιρετικά υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες, οι οποίες δεν επιτρέπουν στον οργανισμό να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας.

Σε περιοχές της Γαλλίας, η θερμοκρασία παραμένει πάνω από τους 20 βαθμούς Κελσίου για περισσότερο από μία εβδομάδα -συνθήκες που χαρακτηρίζονται ως «τροπικές νύχτες»-, ενώ ορισμένες νύχτες η ελάχιστη θερμοκρασία πλησίασε ακόμη και τους 30°C.

^{Οι κίνδυνοι για την υγεία αυξάνονται -ειδικά για τις ευπαθείς ομάδες όπως οι ηλικιωμένοι- όταν οι νυχτερινές θερμοκρασίες παραμένουν εξαιρετικά υψηλές, καθώς ο οργανισμός δεν μπορεί να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας}

Οι επιστήμονες υπενθυμίζουν ότι το καλοκαίρι του 2022 περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι στην Ευρώπη έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονταν με τη ζέστη.

«Τα ρεκόρ θα καταρρίπτονται όλο και συχνότερα»

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελούν τον βασικό παράγοντα της υπερθέρμανσης του πλανήτη και της αυξανόμενης έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων.

«Δεν κάνουμε αρκετά για να επιβραδύνουμε τον ρυθμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Εφόσον η θέρμανση συνεχίζεται, θα πρέπει να αναμένουμε ότι τα ρεκόρ θερμοκρασίας θα καταρρίπτονται ολοένα και συχνότερα», δήλωσε η Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College London και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η Φρίντερικε Ότο, καθηγήτρια Κλιματικής Επιστήμης στο Imperial College London και συνιδρύτρια της πρωτοβουλίας World Weather Attribution, σχολίασε χαρακτηριστικά: «Οι επιστήμονες σαν κι εμένα αρχίζουμε να ακουγόμαστε σαν χαλασμένος δίσκος. Κάθε χρόνο επαναλαμβάνουμε τα ίδια, καθώς τα ακραία κύματα ζέστης γίνονται όλο και πιο έντονα. Ναι, αυτό είναι η κλιματική αλλαγή. Ναι, οφείλεται σε εμάς. Όχι, δεν ευθύνεται το Ελ Νίνιο. Ναι, γνωρίζουμε τις λύσεις. Όχι, δεν τις εφαρμόζουμε αρκετά γρήγορα.»

Η ανάλυση καταλήγει επίσης ότι το φαινόμενο «Ελ Νίνιο» δεν συνέβαλε στον φετινό ακραίο καύσωνα στην Ευρώπη, επιβεβαιώνοντας ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα πίσω από το πρωτοφανές κύμα ζέστης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Σεισμοί στη Βενεζουέλα: Πατέρας και γιος βγήκαν ζωντανοί από τα συντρίμμια τέσσερις ημέρες μετά

Ηράκλειο: Απολογείται ο 44χρονος για τον θάνατο του 3χρονου Άγγελου

Axios: ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν να σταματήσουν τις επιθέσεις