Μια εικόνα που μέχρι σήμερα ήταν δύσκολο να παρατηρηθεί από κοντά κατέγραψαν επιστήμονες στα βάθη του Ατλαντικού: βαρέλια ραδιενεργών αποβλήτων, πολλά εκ των οποίων έχουν υποστεί εκτεταμένη διάβρωση, ενώ από ορισμένα έχει ήδη διαρρεύσει υλικό στον βυθό.
Οι επιστήμονες ανίχνευσαν επίσης ραδιονουκλίδια, που συνδέονται με τα απόβλητα σε επίπεδα υψηλότερα από εκείνα που αναμένονται φυσιολογικά στην περιοχή. Οι μετρήσεις, ωστόσο, δεν αρκούν ακόμη για να εξαχθεί οριστικό συμπέρασμα σχετικά με τις επιπτώσεις στο οικοσύστημα.
20 καταδύσεις στα άδυτα του Ατλαντικού
Η ερευνητική αποστολή πραγματοποιήθηκε από τις 27 Μαΐου έως τις 28 Ιουνίου 2026, με το ερευνητικό σκάφος «Pourquoi Pas?» να μεταφέρει περίπου 30 επιστήμονες.
👉 https://t.co/qmsLwl58c8
Fûts radioactifs dans l'Atlantique : ce que les images du sous-marin Nautile révèlent enfin pic.twitter.com/zkncUhKVOF— Les Numériques (@lesnums) August 18, 2026
Το επανδρωμένο υποβρύχιο «Nautile» πραγματοποίησε 20 καταδύσεις σε βάθη άνω των 4.700 μέτρων, επιτρέποντας για πρώτη φορά στους ερευνητές να παρατηρήσουν από κοντά τα βαρέλια και το περιβάλλον τους.
Οι περιοχές αυτές του Ατλαντικού, παρά το γεγονός ότι βρίσκονται σε απόλυτο σκοτάδι και υπό ακραίες συνθήκες πίεσης, δεν είναι άδειες. Στα έγκατα του βυθού βυθό ζουν μικροοργανισμοί, ψάρια και ασπόνδυλα, ενώ γύρω από ορισμένα από τα βαρέλια έχουν ήδη αναπτυχθεί θαλάσσιοι οργανισμοί.
Τα βαρέλια διαλύονται -Η ζωή έχει «καταλάβει» ορισμένα από αυτά
Οι επιστήμονες εντόπισαν δοχεία σε προχωρημένη κατάσταση διάβρωσης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις κατέγραψαν υλικό που είχε διαφύγει από τα βαρέλια και είχε καταλήξει στο ίζημα του βυθού του Ατλαντικού.
Over 200,000 barrels of radioactive waste were dumped into the Atlantic ocean.
And many are leaking.
Between the 1950s and 1990s, more than 200,000 steel barrels were plunged into the pitch-black ocean depths under the assumption that they would remain safely contained.
The… pic.twitter.com/VbtVabGjOA— Shining Science (@ShiningScience) August 14, 2026
Παράλληλα, ανεμώνες, σφουγγάρια, καβούρια και άλλοι οργανισμοί έχουν αποικίσει τα δοχεία ή τις περιοχές γύρω από αυτά.
Έτσι, τα βαρέλια έχουν μετατραπεί με έναν παράδοξο τρόπο σε μικρά «τεχνητά νησιά» μέσα σε μια κατά τα άλλα επίπεδη και λασπώδη πεδιάδα.
Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι εάν οι οργανισμοί που βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με τα απόβλητα απορροφούν ραδιενεργές ουσίες.
Κοβάλτιο-60 και νιόβιο-94 στον βυθό
Τα όργανα που χρησιμοποιήθηκαν επί τόπου ανίχνευσαν ραδιονουκλίδια που σχετίζονται με τα απορριφθέντα απόβλητα σε συγκεντρώσεις υψηλότερες από το αναμενόμενο.
Ιδιαίτερα χρήσιμα ως «δείκτες» θεωρούνται το κοβάλτιο-60 και το νιόβιο-94, ενώ εντοπίστηκαν επίσης καίσιο-137 και αμερίκιο-241.
Η εικόνα, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη, καθώς ορισμένα από αυτά τα ισότοπα μπορεί να προέρχονται και από άλλες πηγές, όπως οι πυρηνικές δοκιμές και πυρηνικά ατυχήματα.
Γι’ αυτό οι επιστήμονες χρειάζονται ακόμη μήνες εργαστηριακών αναλύσεων προκειμένου να διαπιστώσουν ποια είναι η ακριβής προέλευση των ραδιονουκλιδίων και εάν έχουν εισέλθει στην τροφική αλυσίδα.
Ο χάρτης των 3.355 βαρελιών
Η αποστολή του 2026 δεν ήταν το πρώτο βήμα της έρευνας.
A "idea orixinal" era inspeccionar os bidóns nucleares na Foxa Atlántica "cada 25 anos", pero "nunca se fixo", destacan os responsables da misión francesa #Nodssum, que vén de controlar 3.500 deles https://t.co/Upft5Zpqhh pic.twitter.com/HggOA7hkqX
— Praza Pública (@prazapublica) July 12, 2025
Το 2025, το αυτόνομο υποβρύχιο ρομπότ «Ulyx» είχε χρησιμοποιηθεί για τη χαρτογράφηση της περιοχής αυτής του Ατλαντικού. Τότε καταγράφηκαν 3.355 βαρέλια, ενώ οι επιστήμονες συνέλεξαν περίπου 5.000 λίτρα νερού, 345 δείγματα ιζήματος και 34 δείγματα ψαριών και καρκινοειδών.
Τα δεδομένα αυτά έδωσαν στην ερευνητική ομάδα έναν λεπτομερή χάρτη των σημείων όπου βρίσκονται τα απόβλητα και βοήθησαν στον σχεδιασμό των καταδύσεων του 2026.
Οι εικόνες από τις προηγούμενες αποστολές είχαν ήδη καταγράψει βαρέλια και ενδείξεις διαρροής υλικού. Η φετινή αποστολή επέτρεψε στους επιστήμονες να εξετάσουν την κατάσταση από πολύ μικρότερη απόσταση.
Δεν ήταν σχεδιασμένα να παραμείνουν για πάντα σφραγισμένα
Εκατοντάδες χιλιάδες βαρέλια χαμηλής ραδιενέργειας απορρίφθηκαν στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό τις δεκαετίες μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο.
Una bomba de tiempo radiactiva acecha en el Atlántico mientras 200.000 barriles tóxicos amenazan a millones. La ciencia advierte que los desechos podrían llegar a los mariscos que consumen millones de personas
La 2ª misión científica #Nodssum🇫🇷 🌊 en 2026https://t.co/l3KsygWeZ9— Fernando Durán 🔻☀️💜 (@durolandia) August 27, 2025
Τα απόβλητα προέρχονταν από πυρηνικές δραστηριότητες και σε πολλές περιπτώσεις είχαν αναμειχθεί με άλλα υλικά, όπως σκυρόδεμα ή πίσσα, πριν τοποθετηθούν σε μεταλλικά δοχεία.
Τα βαρέλια, ωστόσο, δεν είχαν σχεδιαστεί ως μόνιμες «κάψουλες» αποθήκευσης. Η τότε λογική ήταν ότι θα παρείχαν ένα αρχικό επίπεδο περιορισμού και ότι με την πάροδο του χρόνου τα ραδιενεργά υλικά θα απελευθερώνονταν σταδιακά και θα διασπείρονταν στον ωκεανό.
Σήμερα, η διεθνής προσπάθεια εστιάζει στο να διαπιστωθεί τι ακριβώς έχει συμβεί δεκαετίες μετά την απόρριψή τους.
Η γαλλική «κληρονομιά» των 46.000 βαρελιών
Η Γαλλία ήταν μία από τις ευρωπαϊκές χώρες που χρησιμοποίησαν την περιοχή αυτή του Ατλαντικού για την απόρριψη ραδιενεργών αποβλήτων.
Ιστορικά αρχεία που επικαλούνται γαλλικοί ερευνητικοί φορείς αναφέρουν ότι η Γαλλία απέρριψε περισσότερα από 46.000 βαρέλια σε δύο επιχειρήσεις, το 1967 και το 1969.
3350 fûts de déchets radioactifs ont été repérés dans l’océan Atlantique.
Ils reposent à 4 000 mètres de profondeur et ont été localisés à 1 000 kilomètres au sud-ouest de Brest par une équipe de la mission scientifique NODSSUM. Son objectif : analyser et comprendre l’état de… pic.twitter.com/mrTko4AN9a— Vakita (@vakitamedia) July 17, 2025
Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι τα βαρέλια που εξετάζονται σήμερα είναι όλα γαλλικής προέλευσης. Πολλές χώρες χρησιμοποίησαν τον Βορειοανατολικό Ατλαντικό για την απόρριψη ραδιενεργών αποβλήτων.
Οι επιστήμονες προσπαθούν πλέον, μέσα από χημικές αναλύσεις και οπτικά στοιχεία, να ταυτοποιήσουν την προέλευση συγκεκριμένων δοχείων.
Το μεγάλο ερώτημα: Τι συμβαίνει στη θαλάσσια ζωή του Ατλαντικού;
Η μέχρι τώρα έρευνα επιβεβαιώνει ότι υλικό έχει διαφύγει από ορισμένα βαρέλια και ότι ραδιονουκλίδια που συνδέονται με τα απόβλητα υπάρχουν στο περιβάλλον.
Δεν απαντά, όμως, ακόμη στο σημαντικότερο ερώτημα: πόσο μεγάλη είναι η οικολογική επίπτωση;
Οι επιστήμονες έχουν συλλέξει δείγματα νερού, ιζήματος, οργανισμών και μικροβιακών κοινοτήτων από την περιοχή γύρω από τα βαρέλια. Παράλληλα, εξετάστηκαν και φυσικοί βραχώδεις βιότοποι, ώστε να γίνουν συγκρίσεις με τις κοινότητες που έχουν αναπτυχθεί γύρω από τα μεταλλικά δοχεία.
☢️ Francia identifica mil bidóns radioactivos fronte a Galicia 43 anos despois do último vertido
A misión Nodssum extraeu xa fauna e sedimentos dun dos puntos onde se ciscaron 140.000 toneladas de residuos nucleares que ninguén supervisou https://t.co/KD8VMfOaOP pic.twitter.com/zAnjlsge19— Praza Pública (@prazapublica) June 28, 2025
Τα αποτελέσματα των εργαστηριακών αναλύσεων αναμένεται να δείξουν εάν οι ραδιενεργές ουσίες έχουν περάσει στους οργανισμούς και σε ποιο βαθμό.
Προς το παρόν, οι επιστήμονες αποφεύγουν τόσο την κινδυνολογία όσο και την καθησυχαστική ερμηνεία.
Δεν υπάρχει ακόμη οριστική εκτίμηση οικολογικού κινδύνου, αλλά ούτε και ένδειξη ότι το ζήτημα μπορεί να θεωρηθεί αμελητέο.
Για πρώτη φορά, πάντως, οι ερευνητές έχουν τη δυνατότητα να δουν από κοντά τι συμβαίνει γύρω από τα ξεχασμένα βαρέλια που βρίσκονται εδώ και δεκαετίες στον βυθό του Ατλαντικού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Κρήτη: Με αίμα βάφτηκε η άσφαλτος - Νεκρός 21χρονος δικυκλιστής
Στρατιωτική θητεία 9 μηνών για όσους καταταγούν χωρίς αναβολή