Η αγορά των επαγγελματικών ακινήτων στην Ελλάδα αλλάζει με γρήγορο ρυθμό, καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις στρέφονται στα επονομαζόμενα «ευέλικτα γραφεία».

Πρόκειται για έναν νέο τρόπο οργάνωσης της εργασίας και της χρήσης χώρων, που επιτρέπει την καλύτερη αξιοποίηση κτηρίων που μέχρι πρότινος έμεναν κενά ή υποαξιοποιημένα.

Τα ευέλικτα γραφεία είναι χώροι στους οποίους δεν στεγάζεται μία μόνο εταιρεία, αλλά πολλές επιχειρήσεις και επαγγελματίες μαζί. Σε αυτούς τους χώρους μπορούν να εργαστούν από μικρές ομάδες και startups μέχρι ελεύθεροι επαγγελματίες και ψηφιακοί νομάδες, δηλαδή άνθρωποι που εργάζονται εξ αποστάσεως και δεν έχουν μόνιμη φυσική έδρα. 

Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι η ευελιξία. Δεν απαιτούνται μακροχρόνια συμβόλαια, όπως συμβαίνει στα παραδοσιακά γραφεία. Αντίθετα, κάποιος μπορεί να νοικιάσει χώρο για λίγες ώρες, για μία ημέρα, για έναν μήνα ή και για μεγαλύτερο διάστημα, ανάλογα με τις ανάγκες του. Στην πράξη, οι περισσότερες συμφωνίες γίνονται σε μηνιαία βάση.

Το κόστος για έναν τέτοιο χώρο ποικίλλει σημαντικά. Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, μπορεί να ξεκινά περίπου από 200 έως 250 ευρώ τον μήνα και να φτάνει τα 450 έως 500 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή, το κτήριο και τις υπηρεσίες που προσφέρονται, όπως internet υψηλής ταχύτητας, meeting rooms ή reception.

Η άνοδος αυτής της αγοράς συνδέεται άμεσα με την εξάπλωση της υβριδικής εργασίας, δηλαδή του μοντέλου όπου οι εργαζόμενοι μοιράζουν τον χρόνο τους μεταξύ σπιτιού και γραφείου. Σε πρόσφατη έκθεση της IWG (International Working Group), ενός από τους μεγαλύτερους διεθνείς ομίλους στον χώρο των ευέλικτων γραφείων, αναφέρεται ότι οι εταιρείες που χρησιμοποιούν τέτοιους χώρους μπορούν να αυξήσουν την παραγωγικότητα έως και 11%. Η ίδια έκθεση δείχνει επίσης ότι οι επιχειρήσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα έξοδά τους από ακίνητα. Σε αρκετές περιπτώσεις, η εξοικονόμηση μπορεί να φτάσει περίπου τα 10.000 ευρώ τον χρόνο για κάθε εργαζόμενο, αφού δεν χρειάζεται να διατηρούν μεγάλα, κεντρικά γραφεία. Παράλληλα, η μείωση των μετακινήσεων και της καθημερινής χρήσης αυτοκινήτου μπορεί να περιορίσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως και 87%.

Η δυναμική που αναπτύσσεται γύρω από τα ευέλικτα γραφεία δεν αφορά μόνο τις ίδιες τις επιχειρήσεις, αλλά και τους ιδιοκτήτες ακινήτων, οι οποίοι βλέπουν μια νέα διέξοδο για χώρους που μέχρι πρόσφατα παρέμεναν αναξιοποίητοι. Παλαιότερα γραφεία, μικρότερα κτήρια ή ακίνητα σε περιοχές με χαμηλότερη ζήτηση αποκτούν πλέον εμπορικό ενδιαφέρον, καθώς μπορούν να μετατραπούν σε σύγχρονους χώρους εργασίας με σχετικά περιορισμένες παρεμβάσεις.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι το συγκεκριμένο μοντέλο δεν απαιτεί απαραίτητα μεγάλες επιφάνειες. Ακόμη και χώροι λίγων εκατοντάδων τετραγωνικών μέτρων μπορούν να διαμορφωθούν κατάλληλα και να φιλοξενήσουν διαφορετικούς χρήστες, δημιουργώντας ένα μικρό «οικοσύστημα» επαγγελματιών. Αυτό είναι κρίσιμο για την ελληνική αγορά, όπου μεγάλο μέρος του κτηριακού αποθέματος αποτελείται από μικρότερες ιδιοκτησίες.

Ταυτόχρονα, παρατηρείται μετατόπιση της ζήτησης και εκτός των παραδοσιακών επιχειρηματικών κέντρων. Περιοχές που μέχρι πρόσφατα δεν θεωρούνταν «γραφειακοί προορισμοί» αρχίζουν να προσελκύουν ενδιαφέρον, κυρίως επειδή βρίσκονται πιο κοντά σε κατοικίες και μειώνουν τον χρόνο μετακίνησης. Αυτό ταιριάζει με τη λογική της υβριδικής εργασίας, όπου η καθημερινή παρουσία στο κέντρο της πόλης δεν είναι πλέον απαραίτητη.

Σημαντικό ρόλο όμως παίζει και η αλλαγή στη φιλοσοφία των ίδιων των επιχειρήσεων. Πολλές εταιρείες αποφεύγουν πλέον τις μεγάλες, μακροχρόνιες μισθώσεις, επιλέγοντας πιο ευέλικτες λύσεις που μπορούν να προσαρμόζονται ανάλογα με την ανάπτυξή τους ή τις συνθήκες της αγοράς. Έτσι, μειώνουν το ρίσκο και διατηρούν καλύτερο έλεγχο στα λειτουργικά τους κόστη.

Από την πλευρά των εργαζομένων, οι ευέλικτοι χώροι προσφέρουν μια ενδιάμεση λύση ανάμεσα στο σπίτι και το παραδοσιακό γραφείο. Πολλοί επαγγελματίες επιλέγουν αυτούς τους χώρους για να έχουν καλύτερες συνθήκες εργασίας, πρόσβαση σε υποδομές και δυνατότητα δικτύωσης με άλλους επαγγελματίες. Η κοινωνική διάσταση, δηλαδή η επαφή με άλλους ανθρώπους, αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα επιλογής.

Η ανάπτυξη αυτής της αγοράς συνοδεύεται και από αυξημένες απαιτήσεις σε επίπεδο ποιότητας. Οι χρήστες αναζητούν σύγχρονους χώρους με καλό σχεδιασμό, υψηλές ταχύτητες internet, ενεργειακή αποδοτικότητα και πρόσθετες υπηρεσίες. Ως αποτέλεσμα, αρκετά παλαιότερα κτήρια ανακαινίζονται ή αναβαθμίζονται ενεργειακά, προκειμένου να ανταποκριθούν στις νέες ανάγκες.

Παράλληλα, τα ευέλικτα γραφεία συνδέονται και με τη γενικότερη τάση βιώσιμης ανάπτυξης. Η καλύτερη χρήση των υφιστάμενων κτηρίων, η μείωση των μετακινήσεων και η αποφυγή κατασκευής νέων μεγάλων γραφειακών συγκροτημάτων συμβάλλουν στον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Όπως όλα δείχνουν, το μοντέλο των ευέλικτων χώρων εργασίας δεν αποτελεί μια προσωρινή τάση, αλλά μια πιο μόνιμη αλλαγή στον τρόπο που οργανώνεται η εργασία και η χρήση των επαγγελματικών ακινήτων.

Η πορεία του τα επόμενα χρόνια θα εξαρτηθεί από το πώς θα εξελιχθούν οι ανάγκες των επιχειρήσεων και των εργαζομένων, ωστόσο ήδη φαίνεται ότι έχει διαμορφώσει ένα νέο τοπίο στην αγορά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Σοκ στον Χολαργό: Πυροβόλησε την σύζυγό του και μετά αυτοκτόνησε

Κρήτη - ΟΠΕΚΕΠΕ: "Αδήλωτα" χωράφια και εκατομμύρια ευρώ – Η ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ για την μεγάλη επιχείρηση

Ηράκλειο: Νέα επιχείρηση για μετανάστες στα νότια