Απόψεις

Και ο άσωτος επιστρέφει. Του Ηρακλή Φίλιου

258461.x.jpg

Το Ευαγγέλιο της Κυριακής αναφέρεται σε μία ακόμη παραβολή∙ την παραβολή του ασώτου υιού (Λουκ. 15, 11-32). Ο πατέρας της παραβολής δέχεται τον υιό του που τον έχει εγκαταλείψει, έχει ζήσει με άσωτο τρόπο χρησιμοποιώντας την περιουσία του πατέρα και στο τέλος χωρίς καμία οικονομική υποστήριξη επιστρέφει στον πατέρα. Πόση στεναχώρια βίωσε ο πατέρας τη στιγμή που ο υιός του, ζήτησε από τον ίδιο το μερίδιο που του αναλογεί για να φύγει στα ξένα;

Ο υιός της παραβολής αφού ξόδεψε τα πάντα, σκέφτηκε να επιστρέψει στον πατέρα του. Η επιστροφή εγείρει ερωτήματα. Αναζητά επιτακτικά ακραιφνείς απαντήσεις, απαντήσεις δεκτικές μιας εμβάθυνσης στο μυστήριο της οντολογικής μεταμόρφωσης του υιού. Γιατί γύρισε στον υιό ο πατέρας; Επειδή ξόδεψε όλη την περιουσία και δεν μπορούσε να ζήσει αλλιώς; Επειδή βρέθηκε στα δύσκολα; Επειδή απέκτησε συναίσθηση της ασωτίας του; Κι αν η συναίσθηση αυτή εμφορούταν από μία συναισθηματική έξαρση, έναν ακροβατικό συναισθηματικό παρορμητισμό; Η παραβολή μας βεβαιώνει για κάτι πολύ σημαντικό. ‘’Τότε συνήλθε στον εαυτό του’’ και επέστρεψε στον πατέρα του λέγοντας του ‘’αμάρτησα κατά του ουρανού και ενώπιον σου, δεν είμαι πλέον άξιος να ονομάζομαι υιός σου’’ (Λουκ. 15, 17-19).

Ας δούμε στον πατέρα τον Θεό Πατέρα και στον υιό τον κάθε άνθρωπο. Πόσες φορές μας ευεργετεί ο Θεός; Μας δίνει ευλογίες, τις οποίες δεν αξίζουμε. Δεχόμαστε τις ευεργεσίες. Όχι, όμως πάντοτε. Πώς ανταποκρίνεται ο άνθρωπος; Συνάπτει σχέση με τον Θεό; Αναγνωρίζει πως όλα όσα έχει, του τα έχει δωρίσει ο Θεός; Ο άνθρωπος πολλές φορές σηκώνεται και φεύγει από τη σχέση αυτή. Εγκαταλείπει τον Θεό. Άλλες φορές επιστρέφει, άλλες πάλι όχι. Έτσι ενεργεί ο άνθρωπος. Πολλές φορές καθίσταται αχάριστος απέναντι στον Θεό, απέναντι στους συνανθρώπους του. Κι ο Θεός; Πώς ενεργεί; Μήπως έχει πολλές επιλογές; Γνωρίζουμε πως στον Σταυρό δεν υπάρχει άνετη θέση. Αυτή είναι η στάση του Θεανθρώπου. Ελπίζει, υπομένει, ταπεινώνεται, συγχωρεί, έχει αμέτρητο έλεος και φιλανθρωπία άρρητη. Αυτός είναι ο τρόπος του Θεού Πατέρα.

Ο άνθρωπος δραπετεύει από την σχέση με τον Πατέρα. Πολλές φορές. Κι όταν επιστρέφει, πάντοτε ο Πατέρας τον δέχεται. Δεν θέτει όρια και κριτήρια ο Θεός. Το μοναδικό Του μέτρο, κριτήριο και προϋπόθεση είναι η αγάπη. Αυτές είναι οι ‘’αντοχές’’ του Θεού. Εκτός κι αν ο άνθρωπος δεν θέλει να σωθεί ποτέ και εμμένει σε μία άρνηση του Θεού. Ακόμη και τότε δεν εκδικείται ο Θεός, δεν τιμωρεί όπως ακούγεται να λένε διάφορες φωνές εντός των τειχών της Εκκλησίας. Ας κρατήσουν την τιμωρία για τον εαυτό τους. Ο Θεός έχει άλλον τρόπο και βαδίζει άλλον δρόμο. Διαφορετικό από τις ανθρώπινες αντιλήψεις, μακριά από την κοσμικότητα της κτίσης αυτής. Ο όσιος Μάξιμος Ομολογητής στα Κεφάλαια περί Αγάπης σημειώνει πως ‘’τόν δέ φαῦλον, δι᾿ ἀγαθότητα ἐλεεῖ, καί ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ παιδεύων ἐπιστρέφει’’.

Βάζει δύσκολα στον Θεό ο άνθρωπος. Και παίζει με την σωτηρία του. Την εξωθεί στα άκρα. Δεν ξεκινάει από την αγάπη, αλλά ο ίδιος την ίδια στιγμή απαιτεί αγάπη, κάποιες φορές. Άλλοτε, έχει την αίσθηση πως πιστεύει πραγματικά με όσα κάνει και πως οι άλλοι φταίνε πάντα, ο πατέρας ή ο γιος ή ο διπλανός, αλλά ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς με σαφή λόγο ξεκαθαρίζει τα πράγματα∙ η πίστη ωφελεί, ένα κάποιος πολιτεύεται κατά συνείδηση και καθαρίζει τον εαυτό του μέσα από την εξομολόγηση και την μετάνοια. Δεν μπορείς να εγκαταλείπεις τους γονείς σου στο γηροκομείο και να χαίρεσαι με όσα σου δώρισαν όλα αυτά τα χρόνια. Είσαι σάρκα από τη σάρκα τους και αίμα από το αίμα τους. Ο Θεός ευλογεί τους ανθρώπους που σέβονται τους γονείς και διακονούν τους γονείς. Δεν μπορείς να ησυχάζεις μέσα σου την στιγμή που ο γιος σου ή η κόρη σου δεν μιλάνε μεταξύ τους ή εσύ με κάποιο παιδί. Ούτε όταν τα αδέλφια δεν θέλουν να δουν το ένα το άλλο. Δεν υπάρχει ευλογία Θεού στην περίπτωση αυτή. Ο δρόμος της σωτηρίας είναι ο άλλος. Τίποτε παραπάνω και τίποτε λιγότερο. Αυτό λέει όλο το ευαγγέλιο. Παρατημένοι γονείς, μαλωμένα αδέλφια, μαλωμένοι γονείς με τα παιδιά και άλλα πολλά δυσάρεστα επιβεβαιώνουν την ασχήμια και το δράμα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Αυτό το ανθρώπινο πρόσωπο, απώλεσε την ωραιότητα, έκλαψε στις χαρές των άλλων και έστησε χορό στις δυστυχίες τους. Στην Εκκλησία υπάρχει μία όμορφη λέξη, ελκυστική, που γίνεται ελκυστικότερη και ένα ολάκερο βίωμα, μία ζωντανή εμπειρία, όταν εισέρχεται στην καρδιά του ανθρώπου. Είναι η λέξη μετάνοια. Ο άνθρωπος έγινε πολύ σκληρός, εχθρικός, ένας σκέτος μόνος. Δεν θα επιβιώσει έτσι. Θα βρίσκει παντού και πάντα αδιέξοδα. Δεν βλέπετε πόσο δυστυχισμένοι έγιναν οι χριστιανοί; Στην Ανάσταση πενθούν ακόμη. Μέσα στην ζωή της Εκκλησίας υπάρχουν βήματα που οδηγούν στον Θεό. Υπάρχει η μετάνοια, η συγχωρητικότητα, το έλεος, η φιλανθρωπία, η σιωπή, ο πνευματικός. Υπάρχει και η επιστροφή. Το Ευαγγέλιο είναι γεμάτο από τέτοια πρόσωπα. Κι ο Θεός πάντα περιμένει την μετάνοια του ανθρώπου. Και μετά; Ε, στήνεται κι ένας πανηγυρικός χορός στους ουρανούς και ο άνθρωπος γεμίζει από Θεό.

Πρεσβύτερος Ηρακλής Φίλιος (Βαλκανιολόγος, Θεολόγος) Κληρικός Ι.Μ Σταγών & Μετεώρων

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Περί Χαρισμάτων... Του Ηρακλή Φίλιου

Η σκέψη των Πατέρων στον αντίποδα του γεροντισμού. Του Ηρακλή Φίλιου

Εγκληματούν όσοι κηρύττουν πως δεν κολλάς κορωνοϊό μέσα στον ναό. Του Ηρακλή Φίλιου

Απόψεις

Με αφορμή την ιδιωτικοποίηση του Ενετικού Λιμένα. Γράφει ο Μανόλης Ν. Σφακιανάκης

Κούλες

Αναμφισβήτητα η πόλη του Ηρακλείου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη ιστορικά με την Ενετοκρατία, κάτι που σε μεγάλο βαθμό προσδιορίζει και τη φυσιογνωμία της πόλης, άλλωστε για πολλούς μέχρι και σήμερα θεωρείται “Ενετική πόλη”.

Ως Candia υπήρξε η πρωτεύουσα του Βασιλείου της Κρήτης ή Βασιλείου της Candia (Regno di Candia) ενώ ήταν τέτοια η άνθηση και η σπουδαιότητά της που την θεωρούσαν δεύτερη πόλη μετά τη Βενετία και την αποκαλούσαν “πρώτη πόλη μετά την πρώτη πόλη” ή “ψυχή της Βενετίας” ή “Βενετία της Ανατολής”.

Δυστυχώς στο πέρασμα των χρόνων τα περισσότερα από τα Ενετικά μνημεία της πόλης για διαφόρους λόγους καταστράφηκαν ενώ από όσα σώζονται κάποια δεν είναι σε καλή κατάσταση ενώ άλλα δεν έχουν αναδειχτεί.

Το χαρακτηριστικότερο ίσως μέρος της πόλης είναι το Ενετικό λιμάνι για το οποίο ειδικά τους τελευταίους δύο μήνες πολλά γράφτηκαν και ειπώθηκαν σχετικά με την πιθανή ιδιωτικοποίησή του μαζί με την χερσαία ζώνη του. Μάλιστα, βουλευτές Ηρακλείου, Περιφέρεια, Δημοτική Αρχή, Δημοτικές παρατάξεις, Επιμελητήριο, η Πρωτοβουλία (48) πολιτών με την Αντιδήμαρχο πολιτισμού, διάφορα σωματεία, όμιλοι κ.α. με δηλώσεις, ανακοινώσεις ή και επιστολές προς την κυβέρνηση  εξέφρασαν την αντίθεσή τους.

Αρκεί όμως να περπατήσει κάποιος το τμήμα της χερσαίας ζώνης από τον κόλπο Δερματά μέχρι τον Προμαχώνα Σαμπιονάρα παρατηρώντας τα Μνημεία που υπάρχουν για να διαπιστώσει ότι  το ζήτημα που θα έπρεπε πρωτίστως να μας απασχολεί δεν είναι τόσο η ιδιωτικοποίηση του Ενετικού λιμένα και της χερσαίας ζώνης του όσο δυστυχώς η …Εγκατάλειψή τους! Αναλυτικότερα:

Στον κόλπο Δερματά οι εργασίες ανάπλασης που ξεκίνησαν το 2017 έχουν διακοπεί μάλλον οριστικά.

Το γνωστό σε όλους μας κτήριο “φάντασμα” του Λιμενικού Περιπτέρου παραμένει εγκαταλειμμένο για χρόνια θέτοντας μάλιστα σε κίνδυνο, σύμφωνα και με το ΥΠΠΟ, το Παράκτιο Τείχος που υπάρχει κάτω από αυτό καθώς λόγω του φορτίου του έχει προκαλέσει σε αυτό ρωγμές και σπηλαιώσεις.

Οι Αρχαιότητες  του 13ου προς 14ο αιώνα, με κυρίαρχο εύρημα το ναό της Αγίας Αικατερίνης, που αποκαλύφθηκαν το 2008 κατά τη διάρκεια εργασιών του ΟΛΗ σε χώρο στο Μπεντενάκι, απέναντι από το ναού του Αγίου Πέτρου, παραμένουν επίσης χρόνια εγκαταλειμμένες και εντελώς απροστάτευτες από τις καιρικές συνθήκες χωρίς μάλιστα να έχει ολοκληρωθεί η ανασκαφή.

Μπεντενάκι, οι Αρχαιότητες.
Μπεντενάκι, οι Αρχαιότητες.

Ο Ναός του Αγίου Πέτρου των Δομινικανών, που θα έπρεπε να είναι επισκέψιμος και τουριστικό Αξιοθέατο, παραμένει κλειστός ασχέτως πανδημίας.  

Στο συγκρότημα των Δυτικών Νεωρίων, ένα Μνημείο μεγάλης αξίας, η εικόνα είναι απογοητευτική! Παραμένουν για χρόνια περιφραγμένα με πλέγμα ενώ στο εσωτερικό τους υπάρχουν μεταλλικές σκαλωσιές υποστύλωσης, παρατημένοι κυβόλιθοι και σακιά κονιάματος όπως φαίνεται και στην εισαγωγική φωτογραφία. Το έργο αποκατάστασής τους, που ξεκίνησε το 2004, έμεινε ανολοκλήρωτο όπως και αυτό των Ανατολικών Νεωρίων που επίσης έχουν πρόβλημα στατικής επάρκειας.

Ενετικός Λιμένας, τμήμα από τα Δυτικά Νεώρια.
Ενετικός Λιμένας, τμήμα από τα Δυτικά Νεώρια.

Χιλιάδες Ηρακλειώτες περνάμε καθημερινά από μπροστά τους χωρίς να τα βλέπουμε, χωρίς να τα παρατηρούμε.

Χαρακτηριστική της εγκατάλειψης και της αδιαφορίας μας είναι και η άθλια εικόνα, όπως φαίνεται στη σχετική φωτογραφία, πάνω από τα δυτικά Νεώρια προς την οδό 25ης Αυγούστου και στην αρχή της οδού Πατρός Αντωνίου: Υπάρχουν σάπια διαλυμένα ξύλα πάνω σε μεταλλικές σκαλωσιές για να προστατέψουν τους τυχόν επισκέπτες από υπαρκτό κίνδυνο ατυχήματος λόγω πτώσης, υποκαθιστώντας τον ανύπαρκτο θόλο πιθανόν της αποθήκης των Νεωρίων.

Έχει κανείς την ευθύνη γι’ αυτή την εικόνα; Έτσι διαφυλάττουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά;

Είναι να απορεί κανείς γιατί έχουμε αποδεχτεί αυτή την κατάσταση, γιατί σαν πόλη δείχνουμε αυτή την ασέβεια στην πολιτιστική μας κληρονομιά, όπως και γιατί, παρά τα μνημεία που χάθηκαν στο παρελθόν, δεν μάθαμε από τα λάθη μας!

Αναρωτιέμαι τι να σκέφτονται οι επισκέπτες της πόλης μας αντικρίζοντας αυτή την εικόνα ντροπής που για πολλούς απ’ αυτούς είναι η πρώτη του Ηρακλείου αμέσως μετά την έξοδό τους από το Λιμάνι μας. Θλίβομαι δε, όταν ξέρω ότι σήμερα, χάριν της τεχνολογίας, αυτές οι εικόνες γίνονται φωτογραφίες που πολύ εύκολα αναρτώνται στο διαδίκτυο και εκθέτουν και την πόλη και τη χώρα μας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι επί της προηγούμενης Δημοτικής αρχής είχαν προκηρυχτεί Πανελλήνιοι Αρχιτεκτονικοί Διαγωνισμοί για την Αποκατάσταση και Επανάχρηση Δυτικών και Ανατολικών Νεωρίων με τη Δεξαμενή νερού Ζάνε…

Δυτικά Νεώρια, ο θόλος πιθανόν της αποθήκης τους.
Δυτικά Νεώρια, ο θόλος πιθανόν της αποθήκης τους.

Τέλος, στον Προμαχώνα Σαμπιονάρα η ομώνυμη ιστορική Πύλη, που θα είχε αποκατασταθεί το 2014 και θα συνέδεε τον ευρύτερο χώρο του λιμανιού με το Αρχαιολογικό Μουσείο και την πλατεία Ελευθερίας, δεν γνωρίζω αν αναστηλώθηκε και στη συνέχεια ξεχάστηκε, δεν άνοιξε όμως ποτέ!

Δυστυχώς, όλα τα παραπάνω συνθέτουν σήμερα την εικόνα του Ενετικού λιμένα  και της χερσαίας ζώνης του από τον κόλπο Δερματά μέχρι τον Προμαχώνα Σαμπιονάρα.

Θα ήθελα λοιπόν ως πολίτης αυτής της πόλης όλοι αυτοί οι φορείς, οι αρχές, η Πρωτοβουλία 48 πολιτών, τα σωματεία, όμιλοι κ.α., που προανέφερα, να πάρουν όμοια πρωτοβουλία και για την αλλαγή αυτής της εικόνας, δηλαδή για την συντήρηση, την αποκατάσταση και την ανάδειξη αυτού του μνημειακού πλούτου.

Δεν ξέρω αν υπάρχει το ενδιαφέρον και η βούληση όπως ειλικρινά δεν ξέρω και αν υπάρχει κάποιο όραμα για την πόλη μας και την ιστορία της... Φαίνεται πως η ανάδειξη της ιστορίας αυτής της πόλης είναι κάτι το πολύ δύσκολο!

Μέχρι χτες χαρακτηρίζαμε το Ηράκλειο ως την πόλη που γύρισε την πλάτη στη θάλασσα. Σύντομα πιστεύω θα το χαρακτηρίζουμε ως την πόλη που γύρισε την πλάτη στην ιστορία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ψήφισμα Δ.Σ. Ηρακλείου: Να παραχωρηθεί το Ενετικό Λιμάνι και η χερσαία ζώνη στο Δήμο

ΤΑΙΠΕΔ - Ηράκλειο: Ξεκινά ο διαγωνισμός για την αξιοποίηση του λιμανιού