Μην το παρακάνετε με την υπερβολική κατανάλωση πρωτεΐνης, προειδοποιούν ειδικοί

Τα τελευταία χρόνια η κατανάλωση πρωτεΐνης έχει εξελιχθεί σε μία από τις κυρίαρχες διατροφικές τάσεις. Οι εταιρείες τροφίμων προσθέτουν πρωτεΐνες σε όλα τα προϊόντα, από τα δημητριακά και τον καφέ μέχρι το εμφιαλωμένο νερό. Ωστόσο, νέα επιστημονική ανασκόπηση περισσότερων από 350 μελετών υποδεικνύει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι ενδέχεται να ωφεληθούν από τη μείωση της πρόσληψης πρωτεϊνών, και όχι από την αύξηση της.

Οι ερευνητές εξέτασαν τα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με τον περιορισμό της πρωτεΐνης και τη γήρανση. Οι περισσότερες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί σε πειραματόζωα, όμως τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: σε μύγες, σκουλήκια και τρωκτικά, διατροφές με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη συσχετίζονται με καλύτερο μεταβολισμό και, σε αρκετές περιπτώσεις, με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, αναφέρει το Earth.com.

Περισσότερη απ’ όση χρειαζόμαστε

Είναι ήδη γνωστό ότι ο περιορισμός των θερμίδων μπορεί να παρατείνει τη ζωή πολλών ειδών και να μειώσει τον κίνδυνο ασθενειών που συνδέονται με την ηλικία. Επειδή όμως η μακροχρόνια δίαιτα χαμηλών θερμίδων είναι δύσκολο να εφαρμοστεί, οι ερευνητές στρέφουν το ενδιαφέρον τους στην πρωτεΐνη. Πειράματα δείχνουν ότι η μείωσή της μπορεί να προσφέρει ορισμένα από τα ίδια οφέλη χωρίς παράλληλη μείωση των συνολικών θερμίδων.

«Είναι απολύτως σαφές ότι η πρωτεΐνη ωφελεί την ανάπτυξη των μυών και την απόκριση στην άσκηση των δραστήριων ανθρώπων», σημειώνει ο Dudley Lamming, από το Πανεπιστήμιο του Wisconsin-Madison. «Επειδή όμως οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν σχετικά καθιστική ζωή, πολλοί πιθανότατα καταναλώνουν περισσότερη πρωτεΐνη από όση πραγματικά χρειάζονται».

Μικρής διάρκειας μελέτες σε ανθρώπους προσφέρουν ορισμένες πρώτες ενδείξεις προς την ίδια κατεύθυνση. Άτομα που περιόρισαν την πρωτεΐνη έχασαν βάρος και σωματικό λίπος και παρουσίασαν καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου, ακόμη και όταν κατανάλωναν περισσότερες θερμίδες.

Η ορμόνη FGF21 και τα κρίσιμα αμινοξέα

Ένας πιθανός μηχανισμός αφορά την ορμόνη FGF21, τα επίπεδα της οποίας αυξάνονται όταν μειώνεται η πρόσληψη πρωτεΐνης. Η FGF21 έχει συνδεθεί με αυξημένη κατανάλωση ενέργειας, καλύτερο έλεγχο της γλυκόζης και χαμηλότερη φλεγμονή. Σε ποντίκια που είχαν τροποποιηθεί ώστε να παράγουν περισσότερη FGF21, η διάρκεια ζωής αυξήθηκε κατά περίπου 30% στα αρσενικά και 40% στα θηλυκά.

Παράλληλα, ο περιορισμός της πρωτεΐνης φαίνεται να μειώνει τη δραστηριότητα των κυτταρικών μηχανισμών που προωθούν την ανάπτυξη και να ενισχύει διαδικασίες «καθαρισμού» των κυττάρων από κατεστραμμένα συστατικά. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ορισμένα οφέλη καταγράφηκαν ακόμη και όταν η αλλαγή διατροφής εφαρμόστηκε σε μεγαλύτερη ηλικία.

Δεν φαίνεται όμως να έχουν όλα τα αμινοξέα την ίδια σημασία. Η μεθειονίνη, η ισολευκίνη και η βαλίνη βρίσκονται στο επίκεντρο της έρευνας, καθώς σε υψηλές ποσότητες ενεργοποιούν μονοπάτια που έχουν συσχετιστεί με παχυσαρκία, φλεγμονή και παθήσεις της γήρανσης. Ο περιορισμός της μεθειονίνης, που βρίσκεται σε αφθονία στο κρέας, τα αυγά και τα ψάρια, έχει αυξήσει τη διάρκεια ζωής τρωκτικών. Αντίστοιχα αποτελέσματα έχουν παρατηρηθεί με τον περιορισμό της ισολευκίνης και της βαλίνης, δύο αμινοξέων διακλαδισμένης αλυσίδας που συχνά περιλαμβάνονται σε αθλητικά συμπληρώματα.

Προτιμότερη η φυτική πρωτεΐνη

Σημασία φαίνεται να έχει και η προέλευση της πρωτεΐνης. Η φυτική πρωτεΐνη έχει συσχετιστεί με μικρότερο κίνδυνο ευπάθειας στην τρίτη ηλικία, κάτι που δεν έχει παρατηρηθεί στον ίδιο βαθμό με τη ζωική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι παραδοσιακές διατροφικές συνήθειες στην Οκινάουα, όπου η πρωτεΐνη αντιστοιχούσε περίπου στο 9% της διατροφής και προερχόταν κυρίως από φυτικές πηγές.

Ποιοι τη χρειάζονται περισσότερο

Οι επιστήμονες τονίζουν, πάντως, ότι δεν υπάρχει μία σύσταση κατάλληλη για όλους. Η άσκηση αλλάζει σημαντικά την εικόνα: περισσότερη πρωτεΐνη μπορεί να βοηθήσει ηλικιωμένους που γυμνάζονται να διατηρήσουν τη μυϊκή τους μάζα, ενώ οι αθλητές φαίνεται να αξιοποιούν αποτελεσματικότερα τις μεγάλες ποσότητες που καταναλώνουν.

Περισσότερη πρωτεΐνη μπορεί επίσης να χρειάζονται τα παιδιά, οι έγκυες, ορισμένοι ηλικιωμένοι και όσοι αναρρώνουν από τραυματισμούς. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν επομένως ότι οι συστάσεις θα πρέπει να εξατομικεύονται ανάλογα όχι μόνο με την ηλικία, αλλά και με τη φυσική δραστηριότητα. Η ανασκόπηση των μελετών δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Press Blue.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η διατροφή του πατέρα επηρεάζει το μωρό πριν καν την σύλληψη

Ύπνος με κλιματιστικό: Πέντε βήματα για να αποφύγεις δυσάρεστα περιστατικά

Δικαίωμα στη λήθη: Νομοθετική κατοχύρωση για τα άτομα με ιστορικό καρκίνου και στην Ελλάδα