Από την εποχή της βιβλικής ιστορίας του Ιωνά και του κήτους οι άνθρωποι γοητεύονται από την ιδέα ότι θα μπορούσαν να επιβιώσουν μέσα σε ένα από τα μεγαλύτερα πλάσματα των ωκεανών.
Η ταινία Whalefall που μόλις κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους αναζωπύρωσε αυτόν τον διαχρονικό φόβο. Αφηγείται την ιστορία ενός δύτη με εξοπλισμό αυτόνομης κατάδυσης ο οποίος καταπίνεται από μια φάλαινα φυσητήρα και έχει στη διάθεσή του μόλις μία ώρα για να ξεφύγει προτού τελειώσει το οξυγόνο του.
Θα μπορούσε, όμως, ένας τέτοιος εφιάλτης να γίνει πραγματικότητα; Σύμφωνα με τους θαλάσσιους επιστήμονες η απάντηση είναι, παραδόξως, αρκετά περίπλοκη. Παρότι είναι φυσικά αδύνατο οι περισσότερες φάλαινες να καταπιούν έναν άνθρωπο οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχει μία (τεράστια) εξαίρεση: η φάλαινα φυσητήρας η οποία εμφανίζεται και στην ταινία.
Αυτά τα γιγαντιαία πλάσματα φτάνουν σε μήκος έως και τα 18 μέτρα και τρέφονται με μεγάλα θηράματα μεταξύ των οποίων και γιγάντια καλαμάρια. Αυτό τα καθιστά ένα από τα λίγα είδη φαλαινών με αρκετά ευρύ οισοφάγο ώστε να μπορεί να περάσει από μέσα του ένας άνθρωπος.
Η Τζόι Ρέιντενμπεργκ, συγκριτική ανατόμος στην Ιατρική Σχολή Icahn στη Νέα Υόρκη η οποία συνεργάστηκε ως επιστημονική σύμβουλος στην ταινία δήλωσε ότι είναι πράγματι πιθανό μια μεγάλη φάλαινα φυσητήρας να καταπιεί έναν άνθρωπο. Όπως εξήγησε με εξαίρεση τους φυσητήρες είναι ανατομικά αδύνατο μια φάλαινα να καταπιεί έναν άνθρωπο.
Μιλώντας στο Science News ανέφερε ότι μια «πολύ μεγάλη ενήλικη φάλαινα φυσητήρας» θα μπορούσε να το κάνει. Ωστόσο θα έπρεπε να πρόκειται για ένα πλήρως ανεπτυγμένο αρσενικό που είναι «μεγαλύτερο από τις περισσότερες φάλαινες που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε» λέει η Ρέιντερμπεργκ.
Ο οισοφάγος και το οξυγόνο
Οι υπόλοιπες φάλαινες ωστόσο απλώς δεν θα μπορούσαν να καταπιούν έναν άνθρωπο. Το 2021 είχε σημειωθεί ένα γνωστό περιστατικό όταν ένας αστακοδύτης από τη Μασαχουσέτη, ο Μάικλ Πάκαρντ παγιδεύτηκε για λίγο μέσα στο στόμα μιας μεγάπτερης φάλαινας.
Παρότι οι μεγάπτερες φάλαινες έχουν αρκετά μεγάλο στόμα ώστε να χωρέσει ένας άνθρωπος ο οισοφάγος τους δεν είναι αρκετά ευρύς. «Ο οισοφάγος μιας μεγάπτερης φάλαινας έχει περίπου το μέγεθος μιας ανθρώπινης γροθιάς» ανέφερε στο National Geographic η Νίκολα Χότζινς από την οργάνωση Whale and Dolphin Conservation, Κατά συνέπεια ο άνδρας πιθανότατα «βρέθηκε μέσα στο στόμα της φάλαινας, χωρίς να καταποθεί προτού το ζώο αντιληφθεί το λάθος του και τον αποβάλει»
Ακόμη κι αν ένας άνθρωπος καταποθεί η επιβίωσή του μέσα στη φάλαινα αποτελεί εντελώς διαφορετικό ζήτημα. Οι φάλαινες φυσητήρες τρέφονται συνήθως με καλαμάρια, μεταξύ των οποίων και γιγάντια καλαμάρια. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα ρουφούν μέσα στο στόμα τους δημιουργώντας ισχυρή υποπίεση στον φάρυγγα και στη συνέχεια τα καταπίνουν ολόκληρα.
Η πρώτη πρόκληση για έναν άνθρωπο που θα καταποθεί θα ήταν το οξυγόνο. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το στομάχι μιας φάλαινας θα ήταν σκοτεινό, υγρό, ασφυκτικά περιορισμένο και γεμάτο πεπτικά υγρά. Επιπλέον όταν θα άδειαζε η φιάλη οξυγόνου του δύτη, θα υπήρχε ελάχιστος ή καθόλου αέρας κατάλληλος για αναπνοή.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ακόμη κι αν κάποιος κατάφερνε να περάσει από τον οισοφάγο της φάλαινας θα έπρεπε τελικά να αντιμετωπίσει και το πεπτικό της σύστημα. Στην ταινία Whalefall ο δύτης επιβιώνει αξιοποιώντας το οξυγόνο που απομένει στη φιάλη του. Αν και αυτό θα μπορούσε να του εξασφαλίσει πολύτιμο χρόνο οι ειδικοί τονίζουν ότι οι συνθήκες στο εσωτερικό της φάλαινας θα παρέμεναν εξαιρετικά εχθρικές. Το στομάχι θα ήταν σκοτεινό, υγρό, στενό και γεμάτο πεπτικά υγρά. Όταν θα εξαντλούνταν το οξυγόνο της φιάλης, θα υπήρχε ελάχιστος ή καθόλου αέρας που θα μπορούσε να αναπνεύσει.
Η άβυσσος και το στομάχι
Ένα ακόμη εμπόδιο θα ήταν η αυξανόμενη πίεση. Οι φάλαινες φυσητήρες κυνηγούν καλαμάρια στα βάθη των ωκεανών και καταδύονται συστηματικά σε βάθη που θα ήταν θανατηφόρα για έναν άνθρωπο χωρίς κατάλληλη προστασία.
Ένας δύτης που θα βρισκόταν μέσα στη φάλαινα ενδεχομένως να προστατευόταν από την άμεση επαφή με το νερό που την περιβάλλει. Ωστόσο οι τεράστιες δυνάμεις που αναπτύσσονται σε τέτοιες συνθήκες θα μπορούσαν και πάλι να δημιουργήσουν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον.
Ακόμη κι αν κάποιος επιβίωνε από την κάθοδο στα μεγάλα βάθη της θάλασσας αργά ή γρήγορα θα έπρεπε να αντιμετωπίσει το πεπτικό σύστημα της φάλαινας. Το στομάχι της φάλαινας φυσητήρα δεν είναι μια τεράστια, κούφια σπηλιά όπως συχνά παρουσιάζεται στη μυθοπλασία.
Αντίθετα αποτελείται από πολλαπλά «διαμερίσματα» τα οποία συμβάλλουν στη διάσπαση σκληρών θηραμάτων όπως τα καλαμάρια ακόμη και ειδών που διαθέτουν αιχμηρά ράμφη και πλοκάμια. Ένας άνθρωπος παγιδευμένος στο εσωτερικό της θα αντιμετώπιζε όχι μόνο τον κίνδυνο ασφυξίας, αλλά και τη θερμότητα, τα πεπτικά υγρά και τη συνεχή κίνηση, καθώς η φάλαινα θα κολυμπούσε και θα καταδυόταν στα βάθη του ωκεανού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Νέα τραγωδία στον ΒΟΑΚ: Νεκρός οδηγός και δύο τραυματίες – Ανάμεσά τους ένα παιδί
Θάνατος Μαζωνάκη: Επήλθε από "κοκτέιλ" προποφόλης και μιδαζολάμης - Τι δείχνουν οι τοξικολογικές
Μεταναστευτικό: 479 άτομα παραμένουν σε Ιεράπετρα και Ηράκλειο