Ένα ασυνήθιστο υλικό χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της πετρελαϊκής ρύπανσης στον κόλπο Guanabara του Ρίο ντε Τζανέιρο στη Βραζιλία. Πρόκειται για ανθρώπινα μαλλιά, τα οποία συλλέγονται από κομμωτήρια και ενσωματώνονται σε πλωτά φράγματα που προστατεύουν τα μαγκρόβια της περιοχής. Μαγκρόβιο δάσος ονομάζεται ένα είδος δάσους των υποτροπικών και τροπικών θαλάσσιων ακτών που κυριαρχείται από ανεκτικά στο αλάτι ξυλώδη φυτά.
Η τεχνολογία αξιοποιεί την ελαιόφιλη ιδιότητα της τρίχας, η οποία συγκρατεί λιπαρές ουσίες, ενώ απωθεί το νερό. Έτσι, ένα γραμμάριο μαλλιών μπορεί να απορροφήσει περίπου πέντε γραμμάρια πετρελαίου. Για την κατασκευή των ειδικών στρωμάτων αρκούν ακόμη και τρίχες μήκους 2,5 εκατοστών.
Συγκεντρώνονται μαλλιά από 12 κομμωτήρια
Πίσω από το εγχείρημα βρίσκεται η Fiotrar, η οποία συγκεντρώνει μαλλιά από περίπου δώδεκα κομμωτήρια. Πρόκειται κυρίως για τρίχες που δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για περούκες. Η πρώτη δοκιμή σε φυσικό περιβάλλον έγινε στον όρμο Bom Jesus, με πλωτό φράγμα μήκους 350 μέτρων και περίπου 250 κιλά μαλλιών.
Οι τρίχες τοποθετούνται σε κυλίνδρους από βαμβακερό δίχτυ και προσαρμόζονται σε υπάρχον πλωτό φράγμα. Το σύστημα μπορεί να παραμείνει στη θάλασσα έως τέσσερις μήνες, συγκρατώντας ρύπους από πλοία, παράνομες απορρίψεις και μικρότερες διαρροές.
Η ιδέα προέκυψε από ένα διαφορετικό εγχείρημα. Το 2013, η Mariana Robrahn και η Mylene Duarte ίδρυσαν την Cabelegria, συγκεντρώνοντας μαλλιά για την κατασκευή περουκών που προσφέρονταν δωρεάν σε ασθενείς με καρκίνο. Όταν διαπιστώθηκε ότι πολλές από τις δωρεές ήταν ακατάλληλες για περούκες, αναζητήθηκε νέα αξιοποίηση. Το 2019 η Robrahn γνώρισε την τεχνολογία χρήσης μαλλιών για την απορρόφηση πετρελαίου στις ΗΠΑ και το 2021 δημιουργήθηκε η Fiotrar. Ακολούθησαν εργαστηριακές δοκιμές στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Ρίο ντε Τζανέιρο.
Η ανάγκη για τέτοιες λύσεις είναι έντονη για τους αλιείς της περιοχής. Ο Sérgio Carvalho περιγράφει συχνές πετρελαιοκηλίδες και υποστηρίζει ότι η ρύπανση επηρεάζει το νερό σε βάθος περίπου 1,5 μέτρου, με αποτέλεσμα να μειώνονται σημαντικά τα ψάρια.
Η Fiotrar έχει πλέον αναπτύξει δικό της μηχάνημα παραγωγής των απορροφητικών στρωμάτων και εξετάζει την αξιοποίηση των μαλλιών για την απομάκρυνση βαρέων μετάλλων από βιομηχανικά λύματα. Στην ίδια τεχνολογία μπορούν, επίσης, να χρησιμοποιηθούν τρίχες ζώων.
Διαβάστε επίσης
«Κάνε έναν αστείο χορό»: Βενζινάδικο έκανε έκπτωση σε όσους χόρευαν μέχρι το ταμείο (βίντεο)
Η «μπαταρία» του βυθού: Το φιλόδοξο σχέδιο με δεξαμενή 20 εκατ. λίτρων κάτω από τη θάλασσα