Η Κρήτη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα φαινόμενο που επηρεάζει την ομαλή εξέλιξη πολλών κατασκευαστικών έργων: η ισχύς των οικοδομικών αδειών και των αδειών δόμησης, που παρατάθηκε βάσει του άρθρου 99 του Ν. 5106/2024 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, φαίνεται να μην επαρκεί για την ολοκλήρωση των έργων σε πολλές περιοχές του νησιού, όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του το ΤΕΕ/ΤΑΚ.
Μηχανικοί και ιδιοκτήτες κτιρίων ζητούν πλέον νέα παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, επικαλούμενοι αντικειμενικές δυσκολίες στην υλοποίηση των έργων.
Αντικειμενικά εμπόδια στην υλοποίηση
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η κατάσταση στην Π.Ε. Λασιθίου, όπου η ολοκλήρωση των έργων καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη λόγω της δυσχέρειας στην εξεύρεση εργατικού δυναμικού στον κατασκευαστικό τομέα, του υξημένου κόστους κατασκευής και οικοδομικών υλικών, των καθυστερήσεων σε έργα υποδομής, όπως οδικά δίκτυα, ύδρευση και αποχέτευση και των επιπτώσεων από ακραία καιρικά φαινόμενα, που έχουν πλήξει το νησί τα τελευταία χρόνια, δυσχεραίνοντας την πρόσβαση στα εργοτάξια.
Όπως σημειώνουν οι επαγγελματίες του κλάδου, τα προβλήματα αυτά καθιστούν σχεδόν αδύνατη τη συμμόρφωση με την προθεσμία του 2025, ακόμη και για τα πιο οργανωμένα έργα. Νομικό πλαίσιο και επιχειρήματα Σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, η απώλεια δικαιώματος ή ευχέρειας δεν επέρχεται όταν ο δικαιούχος εμποδίζεται για λόγους ανωτέρας βίας. Η αρχή αυτή απορρέει τόσο από τις σχετικές διατάξεις (ΑΚ 255, ΚΠολΔ 152–153, Ν. 2690/1999 άρθρο 10 παρ. 6) όσο και από τη νομολογία (ΣτΕ 924/1994, ΑΠ 191/2002).
Με βάση αυτό, μηχανικοί και ιδιοκτήτες ζητούν από τις αρμόδιες αρχές να χορηγήσουν παράταση ισχύος μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια δικαίου, η ισότιμη μεταχείριση όλων των εμπλεκόμενων και να αποφευχθούν οικονομικές και διοικητικές επιβαρύνσεις για έργα που επηρεάστηκαν από αντικειμενικούς παράγοντες.
Αντίκτυπος στην αγορά και τον κατασκευαστικό τομέα Η παράταση θεωρείται κρίσιμη για την οικονομική βιωσιμότητα των έργων, καθώς πολλά βρίσκονται σε εξέλιξη και κινδυνεύουν να μείνουν ημιτελή, με επιπτώσεις στην αγορά ακινήτων και στον κατασκευαστικό κλάδο.
Σύμφωνα με εκπροσώπους του χώρου, η παράταση θα δώσει χρόνο στους μηχανικούς να ολοκληρώσουν τα έργα τους χωρίς την πίεση προστίμων ή αναγκαστικών τροποποιήσεων. Όπως σημειώνεται, η Κρήτη, και ειδικά περιοχές όπως το Λασίθι, αντιμετωπίζουν συνδυασμό γεωγραφικών, οικονομικών και κλιματικών προκλήσεων που καθιστούν τη νέα παράταση όχι μόνο επιθυμητή αλλά και αναγκαία για την ομαλή εξέλιξη των έργων και τη διατήρηση της ασφάλειας των κτιρίων.
Συγκεκριμένα σε σχετική ανακοίνωση του ΤΕΕ/ΤΑΚ αναφέρονται τα εξής:
Σύμφωνα με το άρθρο 99 του Ν. 5106/2024, η ισχύς των οικοδομικών αδειών, των αδειών δόμησης και των σχετικών παρατάσεων που προβλέπονται στις παραγράφους 5 και 6 του άρθρου 50 του Ν. 4495/2017, καθώς και όσων εκδόθηκαν βάσει του Ν. 4030/2011 μετά την 31.12.2017 ή του Ν. 4495/2017 έως και την 31.12.2021, παρατάθηκε έως τις 31.12.2025. Μέχρι την ημερομηνία αυτή απαιτείται η ολοκλήρωση του φέροντος οργανισμού των κτιρίων, ώστε να ενεργοποιηθεί η αυτόματη τετραετής παράταση ισχύος των εν λόγω αδειών. Ωστόσο, η συμμόρφωση με τη συγκεκριμένη προθεσμία καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη σε πολλές περιοχές της Κρήτης και ιδίως στην Π.Ε. Λασιθίου, λόγω αντικειμενικών εμποδίων:
• Δυσχέρεια εξεύρεσης και διαθεσιμότητας εργατικού δυναμικού στον κατασκευαστικό τομέα. • Αυξημένο κόστος κατασκευής και οικοδομικών υλικών.
Σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων υποδομής (οδικά δίκτυα, ύδρευση – αποχέτευση).
• Επιπτώσεις από ακραία καιρικά φαινόμενα που έχουν πλήξει την Κρήτη τα τελευταία χρόνια, επηρεάζοντας την πρόσβαση σε εργοτάξια και την ομαλή εξέλιξη των έργων.
Επιπλέον, είναι θεμελιώδης αρχή του δικαίου ότι δεν επέρχεται απώλεια δικαιώματος ή ευχέρειας όταν ο δικαιούχος εμποδίζεται να τηρήσει προθεσμία για λόγους ανωτέρας βίας. Η αρχή αυτή απορρέει τόσο από διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας (ΑΚ 255, ΚΠολΔ 152–153, Ν. 2690/1999 άρθρο 10 παρ. 6) όσο και από τη σχετική νομολογία (ΣτΕ 924/1994, ΑΠ 191/2002 κ.ά.). Με βάση τα παραπάνω, θεωρούμε ότι για λόγους επιείκειας, ασφάλειας δικαίου και ισότιμης μεταχείρισης των μηχανικών και των ιδιοκτητών, είναι επιτακτική ανάγκη να δοθεί παράταση της ισχύος των οικοδομικών αδειών, των αδειών δόμησης και των σχετικών παρατάσεων έως 31.12.2026.
Διαβάστε επίσης:
Ηράκλειο: Την έσωσαν οι φωνές της και ο αστυνομικός εκτός υπηρεσίας (βίντεο)