Ιστορική αποκάλυψη στην Κύπρο: Βιασμός άνδρα αιχμαλώτου το 1974

Μια μαρτυρία που παρέμενε κρυμμένη για δεκαετίες και αποκαλύπτει μια λιγότερο γνωστή πτυχή των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν κατά την τουρκική εισβολή του 1974 κατατέθηκε σήμερα στη κυπριακή Βουλή.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αιχμαλώτων Πολέμου 1974, Βάσος Χρίστου, ανέφερε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων ότι Ελληνοκύπριος αιχμάλωτος αποκάλυψε στη σύζυγό του, λίγο πριν πεθάνει, ότι είχε πέσει θύμα βιασμού από Τούρκους.

Σύμφωνα με τον Β. Χρίστου, ο άνδρας δεν είχε μιλήσει ποτέ για όσα υπέστη κατά την αιχμαλωσία του, παρά το γεγονός ότι έζησε επί δεκαετίες με τη σύζυγό του και απέκτησαν τέσσερα παιδιά. Αποφάσισε να αποκαλύψει την αλήθεια όταν πλησίαζε στο τέλος της ζωής του.

Η σύζυγός του επικοινώνησε αργότερα με τον Σύνδεσμο Αιχμαλώτων, θέλοντας και η ίδια να μοιραστεί το βάρος της μαρτυρίας. Όπως μετέφερε ο Βάσος Χρίστου, η γυναίκα αισθανόταν την ανάγκη να «ξελαφρώσει» και «να αναπαυτεί η ψυχή του άνδρα της».

Σιωπή για περισσότερα από 50 χρόνια

Η μαρτυρία δεν ακούγεται για πρώτη φορά. Ο Βάσος Χρίστου είχε αναφερθεί στην ίδια υπόθεση και το 2024, λέγοντας ότι η σύζυγος του θύματος επικοινώνησε μαζί του όταν ανέλαβε την προεδρία του Συνδέσμου, το 2017.

Οι αναφορές για σεξουαλική κακοποίηση ανδρών αιχμαλώτων παραμένουν ελάχιστες, καθώς πολλά από τα θύματα δεν μίλησαν ποτέ, ακόμη και στους στενότερους συγγενείς τους. Η ντροπή, ο φόβος του κοινωνικού στιγματισμού και το βαθύ ψυχικό τραύμα κράτησαν αρκετές από αυτές τις περιπτώσεις στο σκοτάδι.

Ο ίδιος ο Β. Χρίστου έχει περιγράψει στο παρελθόν τους εφιάλτες και τις βίαιες αναμνήσεις που εξακολουθούν να βασανίζουν όσους κρατήθηκαν στην Κύπρο ή μεταφέρθηκαν σε φυλακές της Τουρκίας.

Μητρώο θυμάτων κακοποίησης

Κατά τη σημερινή συνεδρίαση, η υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας Τίνα Παύλου ανακοίνωσε ότι εξετάζεται η κατάρτιση μητρώου στο οποίο θα περιληφθούν γυναίκες και άνδρες που υπέστησαν κακοποίηση κατά την τουρκική εισβολή.

Το μητρώο θεωρείται απαραίτητο για την καταγραφή των θυμάτων και την παροχή κρατικής στήριξης με απόλυτη εχεμύθεια, καθώς υπάρχουν άνθρωποι που ακόμη και σήμερα δεν επιθυμούν να γνωστοποιηθεί η ταυτότητα ή η εμπειρία τους.

Οι μαρτυρίες που έχουν παρουσιαστεί κατά καιρούς στη Βουλή αφορούν βιασμούς γυναικών και ανήλικων, βασανισμούς, αναπηρίες και σοβαρές ψυχικές διαταραχές. Σε αρκετές περιπτώσεις, ούτε οι οικογένειες των θυμάτων γνωρίζουν τι συνέβη το καλοκαίρι του 1974.

Οι καταγεγραμμένοι αιχμάλωτοι

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ερυθρού Σταυρού, το 1974 καταγράφηκαν 2.467 αιχμάλωτοι, ηλικίας από 14 έως 74 ετών. Ο Σύνδεσμος Αιχμαλώτων έχει επισημάνει ότι ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να είναι μεγαλύτερος, καθώς στο επίσημο μητρώο δεν συμπεριλήφθηκαν όλοι όσοι δεν υπηρετούσαν τότε στον στρατό ή εγκαταστάθηκαν αργότερα στο εξωτερικό.

Η Κυπριακή Δημοκρατία λειτουργεί από το 2023 σχέδιο παροχής φροντίδας σε αιχμαλώτους και παθόντες του πολέμου του 1974. Προβλέπει οικονομική συνδρομή για κατ’ οίκον ή ιδρυματική φροντίδα, καθώς και κάλυψη εξειδικευμένων αναγκών.

Το σχέδιο διευρύνθηκε στα τέλη του 2025, ώστε να περιλαμβάνει και άλλες κατηγορίες αναπήρων πολέμου.

Διαβάστε επίσης 

Κρήτη: Αυτοκίνητο έπεσε στην θάλασσα - Συναγερμός στις Αρχές

Μεταναστευτικό: Από το Τομπρούκ της Λιβύης... στα νότια της Κρήτης