Η σκοτεινή πλευρά της ηλιακής ενέργειας: 150.000 τόνοι φωτοβολταϊκών αποβλήτων στη Σουηδία έως το 2060

Μεγάλη αύξηση στις ποσότητες φωτοβολταϊκών πάνελ που θα αποσύρονται αναμένεται στη Σουηδία τις επόμενες δεκαετίες, καθώς η ραγδαία ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας δημιουργεί ταυτόχρονα νέες ανάγκες για τη διαχείριση και ανακύκλωση του εξοπλισμού.

Σύμφωνα με νέο οδικό χάρτη για την κυκλική οικονομία, που εκπονήθηκε από το Axfoundation και το KTH Royal Institute of Technology σε συνεργασία με εταιρείες όπως οι Svea Solar, El-Kretsen, Stena Recycling και REMONDIS, οι ποσότητες των πάνελ που θα τίθενται εκτός λειτουργίας μπορεί να φτάσουν έως και τους 150.000 τόνους ετησίως το 2060.

Η διαφορά από τα σημερινά δεδομένα είναι τεράστια, το 2021 στη Σουηδία καταγράφηκαν μόλις 17 τόνοι. Το RISE Research Institutes of Sweden εκτιμά ότι, ανάλογα με την ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας και τις αντικαταστάσεις παλαιότερου εξοπλισμού, οι ετήσιες ποσότητες έως το 2060 θα μπορούσαν να κυμανθούν μεταξύ 40.000 και 150.000 τόνων. Η αύξηση αναμένεται να γίνει ιδιαίτερα αισθητή μετά τα μέσα της επόμενης δεκαετίας, με την περίοδο μετά το 2035 να θεωρείται κομβική. Σημαντικό ρόλο θα έχει και το repowering, δηλαδή η αντικατάσταση παλαιών πάνελ από νεότερης τεχνολογίας πριν ολοκληρωθεί ο κύκλος ζωής τους.

Η πρόκληση της ανακύκλωσης

Ένα τυπικό φωτοβολταϊκό πάνελ ζυγίζει περίπου 20 κιλά, με το γυαλί να αποτελεί περίπου τα δύο τρίτα του βάρους του. Τα υπόλοιπα υλικά περιλαμβάνουν αλουμίνιο, πλαστικά, πυρίτιο, καθώς και μικρότερες ποσότητες χαλκού και ασημιού. Για να είναι οικονομικά βιώσιμη μια εξειδικευμένη μονάδα ανακύκλωσης, το RISE υπολογίζει ότι χρειάζεται σταθερή τροφοδοσία περίπου 10.000 τόνων πάνελ τον χρόνο. Η Σουηδία δεν διαθέτει ακόμη τέτοιο όγκο αποβλήτων.

Παράλληλα, αρκετά πάνελ που αποσύρονται εξακολουθούν να λειτουργούν ή μπορούν να επισκευαστούν και να επαναχρησιμοποιηθούν, σύμφωνα με έρευνα του KTH. Ωστόσο, συχνά καταλήγουν να αντιμετωπίζονται ως κοινά ηλεκτρονικά απόβλητα, περιορίζοντας την επαναχρησιμοποίηση και την ανάκτηση πολύτιμων υλικών.

Ο οδικός χάρτης προτείνει τη δημιουργία ειδικής κατηγορίας για τα φωτοβολταϊκά απόβλητα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο WEEE, κοινά πρότυπα ελέγχου και πιστοποίησης για πάνελ δεύτερης χρήσης, καθώς και εθνική βάση δεδομένων για την παρακολούθηση της εγκατεστημένης, αποσυρόμενης και μελλοντικά προγραμματισμένης ισχύος.

Πρόβλημα σε ευρωπαϊκή κλίμακα

Η πρόκληση δεν αφορά μόνο τη Σουηδία. Σύμφωνα με το Κοινό Κέντρο Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα σωρευτικά απόβλητα φωτοβολταϊκών πάνελ στην Ε.Ε. θα μπορούσαν να φτάσουν τους 21-35 εκατ. τόνους έως το 2050, ενώ παγκοσμίως εκτιμάται ότι μπορεί να ανέλθουν στους 60-80 εκατ. τόνους. Γι’ αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν ο σχεδιασμός πάνελ που διευκολύνουν την ανακύκλωση, η παράταση της διάρκειας ζωής τους και η ανάπτυξη υποδομών ανάκτησης υλικών.

Ήδη δοκιμάζονται νέες τεχνολογίες. Σε πιλοτική εφαρμογή με ηλεκτροϋδραυλικά κρουστικά κύματα έχει επιτευχθεί ανάκτηση άνω του 99,5% του αρχικού βάρους ενός πάνελ, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται μέθοδοι για την ανάκτηση υλικών υψηλής αξίας, όπως το πυρίτιο και το ασήμι. Η Σουηδία και η υπόλοιπη Ευρώπη καλούνται πλέον να δημιουργήσουν εγκαίρως τις απαραίτητες υποδομές και κανόνες, ώστε τα φωτοβολταϊκά πάνελ να παραμένουν μέρος της κυκλικής οικονομίας και μετά το τέλος της πρώτης περιόδου λειτουργίας τους.

Διαβάστε επίσης 

Mπάρμαν ξύρισε... γουλί πελάτισσα που πήγε να φύγει χωρίς να πληρώσει (βίντεο)

Απίστευτο: Η λίμνη Οντάριο γίνεται «λίμνη της Αμερικής» στο αμερικανικό Google Maps