Ανάλυση CNN: Γιατί η Ευρώπη προετοιμάζεται για μια ευρύτερη σύγκρουση με τη Ρωσία

Ανησυχία στην Ευρώπη προκαλεί το ενδεχόμενο ο πόλεμος στην Ουκρανία να αποκτήσει ευρύτερες διαστάσεις, την ώρα που αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ενισχύουν τα μέτρα ασφαλείας και προετοιμάζονται για διαφορετικά σενάρια μιας πιθανής κρίσης με τη Ρωσία.

Σε ανάλυσή του στο CNN, ο Brett McGurk, αναλυτής παγκόσμιων υποθέσεων του αμερικανικού δικτύου και πρώην αξιωματούχος σε θέματα εθνικής ασφάλειας, επισημαίνει μια σειρά από κινήσεις που έγιναν σχεδόν ταυτόχρονα σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Όπως αναφέρει, αυτές αντανακλούν την αυξανόμενη ανησυχία ότι η Μόσχα θα μπορούσε είτε να διευρύνει τον πόλεμο είτε να επιχειρήσει να δοκιμάσει τα όρια του ΝΑΤΟ χωρίς να προχωρήσει σε μια ευρείας κλίμακας εισβολή.

Στο επίκεντρο ο διάδρομος του Σουβάλκι

Ένα από τα σημεία που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι ο διάδρομος του Σουβάλκι, μια στενή λωρίδα περίπου 100 χιλιομέτρων που συνδέει τα κράτη της Βαλτικής με την υπόλοιπη επικράτεια του ΝΑΤΟ.

Η περιοχή βρίσκεται ανάμεσα στη Λευκορωσία, στενό στρατιωτικό σύμμαχο της Ρωσίας, και το ρωσικό Καλίνινγκραντ και θεωρείται εδώ και χρόνια ιδιαίτερα σημαντική για τον σχεδιασμό της άμυνας της Συμμαχίας.

Η ανησυχία ενισχύθηκε από τις στρατιωτικές ασκήσεις που πραγματοποίησε η Λευκορωσία κοντά στα σύνορα με την Πολωνία και τη Λιθουανία. Οι ασκήσεις περιλάμβαναν, μεταξύ άλλων, εκπαίδευση μονάδων σε επιχειρήσεις προστασίας των συνόρων και αντιμετώπισης drones, ενώ μέρος τους πραγματοποιήθηκε κοντά στον διάδρομο του Σουβάλκι.

Το Μινσκ χαρακτήρισε τις ασκήσεις αμυντικού χαρακτήρα.

Η Γαλλία ενισχύει την προστασία κρίσιμων υποδομών

Την ίδια περίοδο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε πολιτικούς αρχηγούς και υψηλόβαθμα στελέχη για ενημέρωση από τις γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Μετά τη συνάντηση, ο Μακρόν έκανε λόγο για εντεινόμενη «υβριδική απειλή» από τη Ρωσία απέναντι στην Ευρώπη και τη Γαλλία, ζητώντας παράλληλα σχέδιο για την καλύτερη προστασία κρίσιμων υποδομών και εγκαταστάσεων της αμυντικής βιομηχανίας από επιθέσεις με drones και κυβερνοεπιθέσεις.

Παράλληλα, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ προειδοποίησε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να πραγματοποιήσει υβριδικές επιθέσεις με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ που στηρίζουν την Ουκρανία και στη συνέχεια να τις παρουσιάσει ως «ατυχήματα».

Σύμφωνα με τον Τουσκ, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να έχει ως στόχο να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα των συμμάχων και να δημιουργήσει αμφιβολίες για το αν θα ενεργοποιηθεί η συλλογική άμυνα της Συμμαχίας.

Οι υβριδικές απειλές στο επίκεντρο

Οι ευρωπαϊκές ανησυχίες δεν αφορούν μόνο μια ενδεχόμενη συμβατική στρατιωτική επίθεση.

Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορά τη λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» μεταξύ ειρήνης και ανοιχτού πολέμου, στην οποία περιλαμβάνονται κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, εμπρησμοί, επιχειρήσεις με drones και επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές.

Το πρόβλημα για το ΝΑΤΟ είναι ότι τέτοιες ενέργειες είναι συχνά δυσκολότερο να αποδοθούν άμεσα σε ένα κράτος και δεν οδηγούν αυτομάτως σε στρατιωτική απάντηση.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και περιστατικά που έχουν καταγραφεί στην περιοχή της Βαλτικής. Στις 15 Σεπτεμβρίου, ιταλικό μαχητικό αεροσκάφος που συμμετείχε σε αποστολή του ΝΑΤΟ κατέρριψε drone πάνω από τη Λιθουανία. Το drone είχε εισέλθει από τη Λευκορωσία και, σύμφωνα με τις αρχές, πιθανότατα έφερε εκρηκτικά. Οι λιθουανικές αρχές θεωρούν ότι ήταν ρωσικής κατασκευής, ωστόσο η ακριβής διαδρομή και ο σκοπός του παρέμεναν υπό διερεύνηση.

Από τα όπλα στα νοσοκομεία και την ενέργεια

Οι προετοιμασίες στην Ευρώπη δεν περιορίζονται στον στρατιωτικό τομέα.

Το ΝΑΤΟ έχει δημοσιοποιήσει για πρώτη φορά τις επικαιροποιημένες απαιτήσεις ανθεκτικότητας για το 2026, καλώντας τα κράτη-μέλη να σχεδιάσουν τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν οι κυβερνήσεις, τα ενεργειακά δίκτυα, οι τηλεπικοινωνίες, οι μεταφορές, τα νοσοκομεία και οι αλυσίδες εφοδιασμού σε περίπτωση κρίσης ή ένοπλης σύγκρουσης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επάρκεια τροφίμων και νερού, στην αντιμετώπιση μεγάλου αριθμού τραυματιών, στα αποθέματα φαρμάκων και αίματος, στην αποκατάσταση των ενεργειακών υποδομών και στη διατήρηση ασφαλών δικτύων επικοινωνίας.

Η Γερμανία εξετάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο τα νοσοκομεία της θα μπορούσαν να ανταποκριθούν σε ένα ενδεχόμενο σενάριο μαζικών απωλειών, ενώ αξιολογούνται και υποδομές που είχαν κατασκευαστεί κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου.

Στη Βρετανία, την ίδια ώρα, η κυβέρνηση ενισχύει την ενημέρωση των πολιτών για την ανάγκη να διαθέτουν βασικά αποθέματα, όπως νερό και τρόφιμα μακράς διάρκειας, σε περίπτωση σοβαρής διακοπής κρίσιμων υπηρεσιών.

Αλλάζει ακόμη και η Ελβετία τον σχεδιασμό της

Ενδεικτική της αλλαγής του ευρωπαϊκού κλίματος είναι και η περίπτωση της ουδέτερης Ελβετίας.

Η νέα εθνική στρατηγική ασφαλείας που ενέκρινε η ελβετική κυβέρνηση στις 18 Σεπτεμβρίου δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην ανθεκτικότητα της χώρας, στην προστασία από υβριδικές απειλές και στην ικανότητα άμυνας.

Η Βέρνη εκτιμά ότι μια άμεση συμβατική επίθεση εναντίον της Ελβετίας παραμένει απίθανη στο προσεχές διάστημα. Παράλληλα, όμως, αναγνωρίζει ότι η χώρα θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς, μεταξύ άλλων με drones ή βαλλιστικούς πυραύλους.

Ο ρόλος των ΗΠΑ

Στο παρασκήνιο των ευρωπαϊκών προετοιμασιών βρίσκεται και ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος θα είναι ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών σε περίπτωση μιας νέας κρίσης.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 17 Σεπτεμβρίου ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στις συζητήσεις για τη δημιουργία μόνιμης αμερικανικής στρατιωτικής βάσης στην Πολωνία, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί οριστική απόφαση.

Παράλληλα, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ επισκέφθηκε τη Μόσχα στα τέλη Αυγούστου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων που επικαλούνται πηγές με γνώση των συνομιλιών, προειδοποίησε τη ρωσική πλευρά να μην επιτεθεί σε έδαφος του ΝΑΤΟ.

Το μάθημα από την Ουκρανία

Η εμπειρία του πολέμου στην Ουκρανία έχει οδηγήσει την Ευρώπη στο συμπέρασμα ότι η ανθεκτικότητα μιας χώρας δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των αρμάτων, των αεροσκαφών ή των πυραύλων που διαθέτει.

Εξίσου κρίσιμη είναι η δυνατότητα των δικτύων ηλεκτροδότησης να συνεχίσουν να λειτουργούν, των νοσοκομείων να αντιμετωπίσουν μαζικές απώλειες, των επικοινωνιών να παραμείνουν ενεργές και των κρατικών υπηρεσιών να συνεχίσουν τη λειτουργία τους ακόμη και υπό μεγάλη πίεση.

Αυτή είναι και η λογική πίσω από τις νέες απαιτήσεις του ΝΑΤΟ για την ανθεκτικότητα των κρατών-μελών.

Η σημερινή κινητικότητα, πάντως, **δεν σημαίνει ότι μια σύγκρουση Ρωσίας–ΝΑΤΟ θεωρείται αναπόφευκτη**. Δείχνει, όμως, ότι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και η Συμμαχία αντιμετωπίζουν πλέον πιο σοβαρά το ενδεχόμενο η ένταση να ξεπεράσει τα σύνορα της Ουκρανίας, ιδιαίτερα μέσω περιορισμένων ή υβριδικών ενεργειών που θα μπορούσαν να είναι δύσκολο να αποδοθούν άμεσα.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο διάδρομος του Σουβάλκι παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.

Διαβάστε επίσης:

Τραγωδία στο Ηράκλειο: Βρέθηκε νεκρός 60χρονος μέσα στο σπίτι του

Τσουκαλάς: Το ΠΑΣΟΚ πρότεινε παρεμβάσεις για το κόστος των καυσίμων - Ο πρωθυπουργός καθυστέρησε και τα έκανε μαντάρα