Ο λαγοκέφαλος έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους πιο ανεπιθύμητους «επισκέπτες» των ελληνικών θαλασσών. Το ξενικό αυτό είδος, που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και ευνοείται από την άνοδο της θερμοκρασίας των υδάτων, εξαπλώνεται με ταχύτητα προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στην αλιεία, στα θαλάσσια οικοσυστήματα αλλά και στην ασφάλεια των πολιτών.
Οι αλιείς σε πολλές περιοχές του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου περιγράφουν μια κατάσταση που επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο. Ο λαγοκέφαλος καταστρέφει δίχτυα και παραγάδια, κατατρώει αλιεύματα πριν αυτά ανασυρθούν από τη θάλασσα και προκαλεί σημαντικές οικονομικές απώλειες. Παράλληλα, διαθέτει εξαιρετικά ισχυρά σαγόνια, ενώ έχουν καταγραφεί περιστατικά τραυματισμών λουομένων και ψαράδων που επιχείρησαν να τον χειριστούν.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το είδος περιέχει τετροδοτοξίνη, μία από τις ισχυρότερες φυσικές νευροτοξίνες που είναι γνωστές. Η κατανάλωσή του μπορεί να αποβεί μοιραία, γι’ αυτό και οι αρχές επαναλαμβάνουν διαρκώς τις προειδοποιήσεις προς τους πολίτες να μην τον καταναλώνουν σε καμία περίπτωση.
Ο απρόσμενος σύμμαχος
Μέσα σε αυτή τη δύσκολη εικόνα, οι επιστήμονες εντοπίζουν έναν φυσικό σύμμαχο που μπορεί να συμβάλει στον έλεγχο του πληθυσμού του λαγοκέφαλου: τη θαλάσσια χελώνα Caretta caretta.
Όπως επισημαίνει το MEDASSET (Μεσογειακός Σύνδεσμος για τη Σωτηρία των Θαλάσσιων Χελωνών), η Caretta caretta συγκαταλέγεται στους ελάχιστους φυσικούς θηρευτές του λαγοκέφαλου. Το εντυπωσιακό είναι ότι μπορεί να καταναλώσει το επικίνδυνο ψάρι χωρίς να επηρεάζεται από την τοξίνη του, γεγονός που της επιτρέπει να λειτουργεί ως ένας φυσικός ρυθμιστής του πληθυσμού του.
Η διαπίστωση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι πληθυσμοί του λαγοκέφαλου αυξάνονται διαρκώς σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Οι αναφορές για εμφανίσεις του είδους δεν περιορίζονται πλέον μόνο στα Δωδεκάνησα και την Κρήτη, αλλά επεκτείνονται σε μεγάλο τμήμα του Αιγαίου, ενώ οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συνεχιζόμενη άνοδος της θερμοκρασίας της θάλασσας δημιουργεί ακόμη πιο ευνοϊκές συνθήκες για την εξάπλωσή του.
Η απουσία των μεγάλων θηρευτών
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο η αύξηση του λαγοκέφαλου. Είναι και η μείωση εκείνων των ειδών που παραδοσιακά θα μπορούσαν να συγκρατήσουν την εξάπλωσή του.
Η υπεραλίευση έχει οδηγήσει σε σημαντική συρρίκνωση πληθυσμών μεγάλων θηρευτών της Μεσογείου, όπως ο ξιφίας και άλλα μεγάλα αρπακτικά ψάρια. Όταν οι φυσικοί θηρευτές μειώνονται, τα ξενικά είδη βρίσκουν περισσότερο «χώρο» για να αναπτυχθούν ανεξέλεγκτα, μεταβάλλοντας τις ισορροπίες των οικοσυστημάτων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Φωτιά στον Άη Γιάννη Χωστό: Η επόμενη ημέρα αποκαλύπτει το μέγεθος της καταστροφής (εικόνες)
Ηράκλειο: "Έλιωσαν" από την ζέστη μέσα στο λεωφορείο - Ο οδηγός είχε ανάψει το καλοριφέρ!
Ηράκλειο: Το Κέντρο Καινοτομίας εγκαινίασε η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη