Απόψεις

Σε μία νέα διαλεκτική… Του Ηρακλή Φίλιου

Η πρώτη οικουμενική σύνοδος

Κυριακή των Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου στη Νίκαια της Βιθυνίας (325 μ.Χ.). Οι Πατέρες της Εκκλησίας. Οι φωνές άσκησης μιας αυτοσυνειδησίας εκκλησιολογικής, βασισμένης στον λόγο και στην ζωή της Εκκλησίας. Βασισμένες στην παράδοση της. Όχι σε κάτι νεωτερικό, κάτι που έρχεται σε ρήξη με το παρελθόν, αλλά κάτι που διαφυλάττει την αλήθεια των πραγμάτων.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας, όλων των Οικουμενικών Συνόδων, δεν ενεργούσαν κατά τον εαυτό τους. Η αυθεντικότητα του ευαγγελικού λόγου που πήγαζε από το πρόσωπο του Χριστού και την σχέση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδος ήταν αδύνατο να αμφισβητηθεί. Βέβαια, εάν εισερχόταν σε περιπέτειες εμπειρισμού και νοησιαρχίας, ασφαλώς και δεν θα είχε καμία τύχη. Εκείνο που ήταν αυτός ο λόγος δεν ερμηνευόταν. Αποτελούσε εμπειρία, ένα διαρκές βίωμα. Εξάλλου, το δόγμα της Εκκλησίας είναι η ίδια η ζωή της, η εμπειρία που αποκτάται μέσα από την κατάφαση του ανθρώπου σε έναν Θεό που συνεχώς εκπλήττει και εκπλήττεται.

Αυτοί οι Πατέρες πέρα από το γεγονός ότι κατάφεραν να διαφυλάξουν την αλήθεια της εμπειρίας, ως μετοχή στο γεγονός της μύησης στην αποκεκαλυμμένη αλήθεια, για την εποχή τους υπήρχαν απίστευτα πολύ μπροστά. Δεν χωράει οπισθοδρόμηση στους Πατέρες. Είναι ξένη η λέξη αυτή για τους Πατέρες. Το μαρτυρούν τα κείμενα τους, η δράση τους, η διδασκαλία τους. Η πατερική διδασκαλία αποτελούσε για την εποχή τους την πιο προοδευτική κίνηση του λόγου. Φυσικά, για τα δεδομένα της εποχής εκείνης. Ένας λόγος σε διαρκή κίνηση, ποτέ σε ακινησία. Πάντοτε μεταβαλλόμενος ως προς το ύφος, τις ανάγκες, ποτέ όμως ως προς την ουσία, την αλήθεια του. Ιδιαίτερα οι λόγοι του αγίου Ιωάννη Χρυσοστόμου και Μ. Βασιλείου αποτελούσαν κοινωνικό μανιφέστο για την κοινωνία εκείνης της εποχής, όσο κι αν επιχειρείται από αριστερούς κύκλους η διεκδίκηση μιας τέτοιας πρωτοτυπίας.

Διαβάζοντας κάποιος τα κείμενα των Πατέρων του δημιουργείται μία αίσθηση. Αυτή η αίσθηση δεν έχει χρονικά όρια. Υπάρχουν ως έργα, όχι για να μας θυμίσουν ένα ένδοξο παρελθόν ή να υμνήσουν μία ανεπανάληπτη εποχή, αλλά υπάρχουν ως διαχρονικά έργα που ταξιδεύουν σε όλες τις εποχές και απευθύνονται σε όλους τους ανθρώπους. Δεν μπορούμε όμως να τους αφήσουμε εκεί. Ούτε απλά να τους φέρουμε στην εποχή μας, αντιμετωπίζοντας τους ως κάτι το ιδανικό μιας ιερής εποχής. Σ’ αυτή την περίπτωση δεν διαφέρουν σε τίποτε από ένα μουσειακό έκθεμα και το μουσειακό έκθεμα προκαλεί θαυμασμό και συγκίνηση επειδή κάποτε υπήρχε και σήμαινε ένα ένδοξο και λαμπρό παρελθόν.

Τέτοιους Πατέρες δεν τους έχει ανάγκη ο κόσμος. Θέλουμε τους Πατέρες απαγκιστρωμένους από το ηρωικό παρελθόν και όχι αγκυλωμένους σε μία κλειστή εποχή που πέρασε. Να τους αγγίξουμε. Να αφήσουμε τον λόγο τους να δημιουργήσει νέες ενσαρκώσεις, σε νέους αναδυόμενους περιβάλλοντες χώρους, σε κοινωνικά δεδομένα που δημιουργούν αποσύνθεση. Εκεί να έρθει και να ντυθεί ο λόγος την εποχή, την κάθε εποχή, την κοινωνία, την κάθε κοινωνία. Να ξεπεραστεί ο πατερικός φονταμενταλισμός, δραπετεύοντας από την στείρα εμμονή στα πατερικά κείμενα, εμμονή που εκφράζει τον συντηρητισμό. Δεν έχει σημασία για την νοηματοδότηση του κόσμου τι είπαν οι Πατέρες μόνο, αλλά πως ο λόγος αυτός θα έρθει στις μεταφυσικές αγωνίες της εποχής, δημιουργώντας σύγχρονο μεταφυσικό οπτιμισμό και πλήρωση της ανθρώπινης ύπαρξης και ανάδειξη της ιερότητας του ανθρωπίνου προσώπου από τα αδιέξοδα της τραγικότητας που δημιουργεί ο θάνατος ως αδημιούργητος και ‘’αφύσικος’’ κατά άγιο Γρηγόριο Νύσσης.

Δεν έχουμε ανάγκη από μία στείρα επανάληψη των πατερικών λόγων, ούτε μία επίμονη υπενθύμιση των έργων τους. Αυτά πώς θα διακονήσουν το ανθρώπινο πρόσωπο; Επαναλαμβάνοντας τους εκκλησιαστικούς συγγραφείς ανακαλούμε την σκιά των πραγμάτων. Το ζήτημα είναι πως θα εμπνευστούμε από την αλήθεια που έχει εσχατολογική αναφορά (‘’σκιά-εικόνα-αλήθεια’’ κατά όσιο Μάξιμο Ομολογητή). Ο καθηγητής Δρ. Φιλοσοφίας και Δρ. Θεολογίας και συντοπίτης Ιωάννης Πλεξίδας προβαίνει σε συνέντευξη του σε μία καταλυτική επισήμανση: ‘’Η υπέρβαση της πατερικής σκέψης δεν σημαίνει την άρνηση ή την απόρριψή της, αλλά τη δυναμική αφομοίωσή της. Πρόκειται για ένα άνοιγμα στην προοπτική του σήμερα ή καλύτερα, στην προοπτική του αύριο. Όσο ιερό και αν είναι το παρελθόν, γεγονός το οποίο δεν αμφισβητείται, δεν μπορεί και δεν πρέπει να ανάγεται σε αντικείμενο απόλυτου θαυμασμού. Θεωρώ ότι ο μητροπολίτης Περγάμου επιδιώκει την έξοδο της σύγχρονης ορθόδοξης θεολογίας από μια κακώς νοούμενη παραδοσιοκρατία, η οποία εμποδίζει και αποθαρρύνει κάθε καινούργια και ανανεωτική δημιουργική προσπάθεια. Είναι προφανές ότι επιθυμεί τον απεγκλωβισμό της σύγχρονης θεολογικής σκέψης από το παρελθόν’’.

Η θεολογία σήμερα δεν μπορεί να αναλώνεται στον διχασμό που δημιουργούν όσοι επιμένουν στην υπενθύμιση των Πατέρων ως πολέμιων των αιρετικών. Οι Πατέρες είναι πολλά περισσότερα. Και ο λόγος τους δεν εγκλωβίζεται στο παρελθόν. Έχει δυναμική. Έρχεται από πολύ μακριά για να διαμορφώσει τις εξελίξεις, αλλά περισσότερο για να δημιουργήσει καταστάσεις που θα διαμορφώσουν εξελίξεις. Δεν είναι μουσειακό κατάλοιπο μιας ευλογημένης και ανέγγιχτης εποχής. Αρκετά με την παραδοσιοκρατία που έχει εισβάλλει και αλλοιώνει το εκκλησιαστικό πνεύμα. Οφείλουμε να διαφυλάξουμε και να ερμηνεύσουμε την εποχή μας μέσα από συνθέσεις και απαγκίστρωση από το αυστηρό πνεύμα της ερμηνείας των Πατέρων. Έχοντας πάντα στον νου μας πως όσα έγινε ο Θεός, έγινε για το ανθρώπινο πρόσωπο και την διαφύλαξη της ιερότητας του.

‘’Δεν υπεισερχόμεθα εις διάλογον επί των αυτονοήτων και πατροπαραδότων… Δεν θα επιτρέψωμεν την αλλοτρίωσιν της ευλογημένης εκκλησιολογίας όπως αύτη περιγράφεται ευθαρσώς εις τα κείμενα της ιστορίας μας. Δεν θα επιτρέψωμεν την συγκατάβασιν, την οικονομίαν, την ευγένειαν, τας μερικάς φιλόφρονας υποχωρήσεις, τας ενεργείας του περασμένου αιώνος, εις τας οποίας ατυχώς προέβησάν τινες των προ ημών, με όνειρον μίαν ενότητα, μακράν, όμως, της αυθεντικής και παλαιάς εκκλησιολογία’’, όπως είπε σε ομιλία του την Παρασκευή 11 Ιουνίου, ημέρα της εορτής του, η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος.

Πρεσβύτερος Ηρακλής Φίλιος (Βαλκανιολόγος, Θεολόγος)

Κληρικός Ι.Μ. Σταγών & Μετεώρων

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κυριακή του Τυφλού - Το Αληθινό Φως

Κυριακή της Σαμαρείτιδος: Το ανικανοποίητο της ψυχής

 

 

 

 

Απόψεις

Η Ν.Δ μέσα στο fast track θάβει και τα απορρίμματα! Του Γιώργου Λογιάδη*

γιώργος λογιάδης

Νομοθετήσαμε  για άλλη μία φορά μέσα σε ένα συνεχή κυκεώνα σ/ν και εν μέσω πανδημίας, που φέρνει η κυβέρνηση συνεχώς στη Βουλή  με την μορφή fast track, με πάρα πολλές τροποποιήσεις που κατατίθενται κυριολεκτικά 5 λεπτά πριν από την ψήφιση κάθε σ/ν , όπως ακριβώς έκανε και η προηγούμενη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ.

Το πρόσφατο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για την ανακύκλωση απορριμμάτων και για ενεργειακά θέματα, το είχε αναρτήσει η κυβέρνηση ήδη δύο φορές για διαβούλευση, αλλά μόνο το μισό από αυτό.

Το άλλο μισό  δεν το έθεσε  ποτέ  σε δημόσια διαβούλευση, σε δημόσιο διάλογο. Αναρτήθηκε με 70 άρθρα και ψηφίστηκε με  148 και …τροποποιήσεις !

Το 2017 ο ΣΥΡΙΖΑ έφερε ένα αντίστοιχο νομοσχέδιο, η Νέα Δημοκρατία το καταψήφισε τότε , σήμερα  γίνεται ακριβώς το αντίθετο και τελικά η Ελλάδα βουλιάζει στα απορρίμματα , όντας η τελευταία στην ανακύκλωση.

Ανέφερε ο κ. Υπουργός στην επιτροπή στις 15-7-2021, ότι « η ταφή των απορριμμάτων στη χώρα μας δυστυχώς, φέρνει την Ελλάδα να έχει ένα αρνητικό ρεκόρ. Σχεδόν, το 80% των απορριμμάτων που παράγουμε το οδηγούμε στην υγειονομική ταφή, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι περίπου στο 20%».

Και ποιος κυβερνούσε όλες αυτές τις δεκαετίες κύριε υπουργέ; Η ΝΔ , το ΠΑΣΟΚ /ΚΙΝΑΛ  και τέλος ο ΣΥΡΙΖΑ.

Το νομοσχέδιο αυτό,  αφήνει το περιβαλλοντολογικό και βαρύ  οικονομικό θέμα στους Δήμους και προφανώς στους πολίτες, διότι από το νομοσχέδιο απουσιάζουν σήμερα μέτρα και προβλέψεις, για τη χρηματοδότηση και την ενίσχυση  των Δήμων, για να   ανταποκριθούν στο βάρος υλοποίησης της ανακύκλωσης που τους αναλογεί.

Το νομοσχέδιο,  χαρακτηρίζεται από έναν συγκεντρωτισμό, και επιστρέφει  σε ένα μοντέλο που έχει αποτύχει στο παρελθόν, που ο ΟΤΑ  απλώς πληρώνει. Παράλληλα, καλείται να καταβάλει υπέρογκα τέλη ταφής, αλλά και τα πρόστιμα της χώρας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς να έχει ουσιαστικά κανέναν έλεγχο, ούτε στο σχεδιασμό ούτε στις επιλογές της διαχείρισης των απορριμμάτων. Αποτέλεσμα θα είναι τελικά ή  αποτυχία στους πολύ υψηλούς  στόχους που υιοθετούνται από τον εθνικό σχεδιασμό για την Ευρωπαϊκή Οδηγία 851 του 2018 για την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση.

Καύση απορριμμάτων

Ένα άλλο βασικό τμήμα του σχεδίου νόμου  είναι, η  προώθηση με κάθε κόστος της καύσης των απορριμμάτων, ακόμα κι αν αυτή μεταφράζεται σε κατασπατάληση τεράστιων ποσοτήτων ανακτήσιμων υλικών, η εμμονή στην ιδιωτικοποίηση, ο συγκεντρωτισμός στη λειτουργία του συστήματος διαχείρισης και η εκτόξευση του κόστους, που θα κληθούν να καταβάλουν οι πολίτες.

Αυτό στηρίζεται  επίσης στην πίεση των εργοστασίων παραγωγής τσιμέντου να χρησιμοποιούν κάθε λογής ανεπεξέργαστα σκουπίδια  ως φτηνό καύσιμο υλικό.

Ας πάμε μερικά χρόνια πίσω την 1η Ιανουαρίου του 2018, η Κίνα τότε περιόρισε δραστικά κατά 95% τις εισαγωγές ανακυκλώσιμων και στερεών αποβλήτων που εξήγαγαν κυρίως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και το Μεξικό.

Η γειτονική Τουρκία εισάγει επίσης ένα πολύ μεγάλο μερίδιο των πλαστικών απορριμμάτων και συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους ρυπαντές των θαλασσών με πλαστικά. Αντιλαμβανόμαστε τους τεράστιους κινδύνους  και για την  Ελλάδα.

Μετά λοιπόν από την απόφαση της Κίνας το 2018 να μην εισάγει άλλα απορρίμματα, δεν είναι καθόλου τυχαίο που βλέπουμε ότι κάηκαν 10 εργοστάσια ανακύκλωσης, τον τελευταίο χρόνο: Στο Λασίθι,  στην Πρέβεζα, στην Εθνική οδό Θεσσαλονίκης-Κιλκίς,  στην ΒΙΠΕ Πατρών,  στο Μπολάτι Κορινθίας, στο δρόμο Λάρισας- Καρδίτσας,  στο Μενίδι,  στην Αυλίδα του δήμου Χαλκίδας, στον  Ασπρόπυργο, στη Μάνδρα Αττικής.

Ανέφερε επίσης ο υπουργός στην επιτροπή ότι  «Δε θα απαριθμήσω  τους χιλιάδες τόνους απορριμμάτων που κείτονται κάτω από τον ήλιο και τους 40 βαθμούς κελσίου και μάλιστα στην κορύφωση της τουριστικής περιόδου».

Θα αυτό ακριβώς το σημείο, θα  υπενθυμίσω την τεράστια περιβαλλοντική βόμβα που αποτελούν τα 31 κουφάρια πλοίων που κείτονται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και απειλούν τον Αργοσαρωνικό, αλλά και πολλά άλλα   ναυάγια όπως του Sea Diamond εδώ και 14 χρόνια στη Σαντορίνη, στον πλέον τουριστικό προορισμό της Ελλάδας, η αυτό του Σάμινα στην Πάρο.

Όλα αυτά και πολλά άλλα είναι περιβαλλοντικές ωρολογιακές βόμβες έτοιμες να εκραγούν με πολυποίκιλες καταστροφικές συνέπειες.

*Ο Γιώργος Λιγιάδης είναι Βουλευτής Ηρακλείου ΜέΡΑ25

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Νέος ΒΟΑΚ, διόδια και μερικές «λεπτομέρειες». Του Γιώργου Λογιάδη

Τα ευρωπαϊκά κονδύλια πάνε σε μεγαλοεργολάβους και βιομήχανους. Του Νότη Μαριά