Υγεία

Τεστ αίματος ανιχνεύει τη νόσο Αλτσχάιμερ αρκετά χρόνια πριν

αλτσχαιμερ

Γερμανοί και Αμερικανοί επιστήμονες ανέπτυξαν ένα απλό τεστ αίματος, το οποίο για πρώτη φορά ανιχνεύει τα σημάδια της ζημιάς που προκαλεί στον εγκέφαλο η νόσος Αλτσχάιμερ, προτού γίνουν ορατά τα συμπτώματα της, όπως η απώλεια της μνήμης.

Αν και είναι ακόμη πρόωρο, οι επιστήμονες είπαν ότι μια μέρα θα γίνει πιθανώς εφικτό να ανιχνεύεται στο αίμα η εγκεφαλική βλάβη όχι μόνο λόγω του Αλτσχάιμερ, αλλά και άλλων νευροεκφυλιστικών παθήσεων, όπως η πολλαπλή σκλήρυνση ή ακόμη και το εγκεφαλικό.

Το τεστ ανιχνεύει μια πρωτεΐνη (νευροϊνίδια) που αποτελεί δομικό στοιχείο του εσωτερικού σκελετού των νευρώνων. Όταν οι τελευταίοι καταστρέφονται, η εν λόγω πρωτεΐνη διαρρέει στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό και από εκεί εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος, οπότε μπορεί να μετρηθεί ως βιοδείκτης.

Η ανίχνευση υψηλών επιπέδων της πρωτεΐνης αυτής (Neurofilament light chain-NfL) από το τεστ αίματος αποτελεί σαφή ένδειξη για την ύπαρξη τοξικής δράσης στον εγκέφαλο, ακόμη και κι αν δεν έχουν γίνει αισθητά κάποια συμπτώματα. Η ανίχνευση της νευροεκφύλισης είναι δυνατό να γίνει έως και 16 χρόνια πριν από την εκδήλωση των συμπτωμάτων.

Οι ερευνητές του Γερμανικού Κέντρου Νευροεκφυλιστικών Ασθενειών του Τίμπινγκεν και της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον στο Σεντ Λούις, με επικεφαλής τον Γερμανό καθηγητή κυτταρικής νευρολογίας Ματίας Γιούκερ, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό ιατρικής «Nature Medicine».

Εδώ και λίγα χρόνια άλλοι επιστήμονες προσπαθούν να αναπτύξουν τεστ αίματος που εστιάζουν στην ανίχνευση της τοξικής για τον εγκέφαλο πρωτεΐνης βήτα αμυλοειδές. Όμως η γερμανο-αμερικανική ερευνητική ομάδα ακολούθησε μια άλλη προσέγγιση.

«Το δικό μας τεστ αίματος δεν ψάχνει για το ίδιο το αμυλοειδές, αλλά για το τι αυτό κάνει στον εγκέφαλο, δηλαδή για τη νευροεκφύλιση. Με άλλα λόγια, ψάχνουμε για το θάνατο των νευρώνων», δήλωσε ο δρ Γιούκερ. Όσα περισσότερα κύτταρα σκοτώνει το Αλτσχάιμερ τόσο υψηλότερο θα είναι το επίπεδο της πρωτεΐνης-στόχου στο αίμα.

Αν και ελπιδοφόρο το τεστ, το βασικό πρόβλημα του είναι ότι δεν είναι επαρκώς ειδικό, αφού η πρωτεΐνη (νευροϊνίδια) που ανιχνεύει στο αίμα, μπορεί να μην οφείλεται μόνο στη νόσο Αλτσχάιμερ αλλά και σε άλλες νευροεκφυλιστικές παθήσεις (άνοια με σωμάτια Lewy, νόσος Huntington, πολλαπλή σκλήρυνση, τραυματισμός στο κεφάλι κ.ά.).

Ο Γιούκερ τόνισε ότι, σε κάθε περίπτωση, «το τεστ δείχνει με ακρίβεια την πορεία της νόσου Αλτσχάιμερ και συνεπώς αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την αναζήτηση νέων θεραπειών για τη νόσο μέσω κλινικών δοκιμών».

Υγεία

Κορωνοϊός: Γιατί υπάρχει μεγάλη ετερογένεια στην μετάδοση

κορωνοϊός

Από την αρχή της επιδημίας του SARS-CoV-2 έχει γίνει εμφανές ότι υπάρχει μεγάλη ετερογένεια στην μετάδοση.

Κάποιοι ασθενείς δεν τον μεταδίδουν καθόλου ενώ κάποιοι άλλοι τον μεταδίδουν σε πάρα πολλούς.

Η ετερογένεια στη μετάδοση είναι κάτι που γνωρίζουμε καλά για τους κοροναϊούς αυτής της τάξης εδώ και περίπου 15 χρόνια.

Ποιοι είναι όμως οι βιολογικοί παράγοντες που καθορίζουν αυτήν την ετερογένεια; Οι Καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γκίκας Μαγιορκίνης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι μία υπόθεση που έχει συζητηθεί πολύ είναι το ιϊκό φορτίο, δηλαδή η ποσότητα του ιού που απεκκρίνεται στο ανώτερο αναπνευστικό (ρινοφάρυγγα).

Το παράδειγμα του HIV

Το ιικό φορτίο ως μέτρηση σημαντική για την μεταδοτικότητα αλλά και την βαρύτητα της νόσου χρησιμοποιείται κατά κόρον στην παρακολούθηση των ασθενών με HIV.

Σε αυτήν την περίπτωση το ιικό φορτίο στο αίμα δείχνει πόσο μεταδοτικός είναι ο ασθενής ενώ τα επίπεδα του ιϊκού φορτίου στο αίμα μετά την πρώτη φάση της μόλυνσης είναι ενδεικτικά για το πόσο γρήγορα θα προχωρήσει η νόσος. Με τον μηδενισμό του ιικού φορτίου στο αίμα που επιτυγχάνεται με τις σύγχρονες θεραπείες οι φορείς μπορούν να ζήσουν φυσιολογικά ενώ σταματάνε να είναι μεταδοτικοί.

Τι ισχύει για το φορτίο στον SARS–CoV-2

Σε αντίθεση με το ιικό φορτίο στο αίμα, η μέτρηση του ιϊκού φορτίου σε δείγματα από το αναπνευστικό παρουσιάζει πολλά προβλήματα. Καταρχήν είναι δύσκολο να συγκριθούν δείγματα που έχουν συλλεγεί με διαφορετικούς τρόπους λήψης. Σε αντίθεση με την αιμοληψία, η δειγματοληψία από το ανώτερο αναπνευστικό έχει μεγάλη διακύμανση όσον αφορά την συλλογή του βιολογικού υλικού.

Το άλλο χαρακτηριστικό πρόβλημα στη συγκρισιμότητα των δειγμάτων από διαφορετικούς ασθενείς οφείλεται στο γεγονός ότι η ποσότητα του ιού (SARS-CoV-2) που απεκκρίνεται στα διάφορα στάδια της νόσου αλλάζει δραματικά μέσα σε ώρες και από ημέρα σε ημέρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι μέσα στην ίδια ημέρα στο δείγμα ενός ασθενή μπορεί να αυξηθεί εκατομμύρια φορές η πυκνότητά του ιού. Συνεπώς είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθεί ένας τρόπος να συγκριθούν με αξιοπιστία δείγματα από διαφορετικούς ασθενείς με αποτέλεσμα όλες οι μελέτες που κάνουν λόγο για σύγκριση ιϊκών φορτίων μεταξύ ασθενών να πάσχουν από προβλήματα συγκρισιμότητας των δειγματοληψιών.

Ιϊκό φορτίο σε σχέση με παραλλαγές και ιστορικό εμβολιασμού

Σε πρόσφατη δημοσίευση στο έγκριτο περιοδικό  New England Journal of Medicine  παρουσιάζονται για πρώτη φορά στοιχεία που λαμβάνουν υπόψιν και ελέγχουν την διακύμανση της δειγματοληψίας ανά ασθενή όσον αφορά το ιϊκό φορτίο. Αυτό έγινε εφικτό μέσω της επαναλαμβανόμενης δειγματοληψίας σε άτομα που παρακολουθούνταν για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν νοσήσουν.

Έτσι έγινε εφικτή η μέτρηση του ιϊκού φορτίου πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων και μέχρι την αποδρομή του ιού από τους ασθενείς καταγράφοντας πλέον καμπύλες φορτίων του ιού ανά ασθενή. Στη συνέχεια αντί να συγκρίνουν μία τιμή ιϊκού φορτίου ανά ασθενή συνέκριναν τις καμπύλες των ιϊκών φορτίων. Αυτό που έγινε προφανές από αυτή την σύγκριση είναι ότι η συνολική απέκκριση του ιού ανάμεσα στα διαφορετικά στελέχη που αναλύθηκαν (Άλφα, Δέλτα, αρχικά στελέχη) δεν είχε σημαντικές διαφορές.

Οι όποιες διαφορές που είχαν παρατηρηθεί σε προηγούμενες μελέτες πιθανότατα οφείλεται σε συστηματικά σφάλματα κατά την δειγματοληψία και την φάση της επιδημικής καμπύλης του κάθε στελέχους. Το πιο ενδιαφέρον ωστόσο στοιχείο προέκυψε όταν συγκρίθηκαν οι καμπύλες του ιικού φορτίου μεταξύ ατόμων που είχαν εμβολιασθεί και μη εμβολιασμένων.

Σε αυτήν την περίπτωση η διαφορά ήταν χαρακτηριστική και σημαντική, με τον χρόνο απέκκρισης του ιού να συντομεύεται σημαντικά στους εμβολιασμένους σε σχέση με τους μη εμβολιασμένους δείχνοντας ότι ο χρόνος που μεταδίδουν οι εμβολιασμένοι είναι σημαντικά μικρότερος.

ειδησεις σημερα

Κορωνοϊός - Μετάλλαξη Όμικρον: Νέα μελέτη δείχνει πού οφείλεται η ραγδαία εξάπλωση

Κορωνοϊός - Γιατρός Παρθένας Κουτμερίδου: Eμεινε ανεμβολίαστη γιατί είχε τις επιρροές της

Κορωνοϊός: Ζευγάρι ζήτησε από νοσηλεύτρια ένα τραγούδι και στη συνέχεια πέθαναν και οι δύο

ESPA BANNER