Για αιώνες, τα Παναθήναια ήταν η μεγάλη γιορτή της Αθήνας -ένα σημείο όπου συναντιούνταν άνθρωποι, ιδέες, τέχνη και πολιτισμός.
Σήμερα, περισσότερο από 2.500 χρόνια μετά, μια νέα πρωτοβουλία επιχειρεί να επανασυνδέσει αυτό το πνεύμα, μετατρέποντας ξανά την Αθήνα σε κόμβο δημιουργίας και δημόσιου διαλόγου – αυτή τη φορά μέσα από την τεχνολογία, τις startups, την τεχνητή νοημοσύνη και τον πολιτισμό.
Μπορεί μια πόλη που γέννησε τα Παναθήναια να γίνει ξανά σημείο συνάντησης ιδεών, δημιουργίας και καινοτομίας;
Πίσω από αυτή την προσπάθεια βρίσκεται ο Lars Rasmussen, ο άνθρωπος που συνδημιούργησε το Google Maps και βοήθησε να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο δισεκατομμύρια άνθρωποι πλοηγούνται στον κόσμο. Γνωστός στον χώρο της τεχνολογίας, ζει πλέον στην Αθήνα μαζί με τη σύζυγό του, την Ελληνίδα επιχειρηματία και επενδύτρια Ελομίδα Βισβίκη.
Μαζί επιχειρούν κάτι φιλόδοξο: να βάλουν την Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη της καινοτομίας.
Το όχημα; Το Panathēnea, ένα ανοιχτό φεστιβάλ καινοτομίας και πολιτισμού.
Τους συναντάμε στο σπίτι τους στην Αθήνα, λίγες ημέρες πριν το Panathēnea 2026 υποδεχθεί στο Ζάππειο περισσότερους από 10.000 ανθρώπους από τον κόσμο της τεχνολογίας, των επενδύσεων, του πολιτισμού, της μουσικής και του κινηματογράφου.
Μας μίλησαν για όσα ονειρεύονται να χτίσουν, για το πώς είδαν μια νέα γενιά να προσπαθεί να δημιουργήσει μέσα στις δυσκολίες, αλλά και για το μεγάλο στοίχημα που πιστεύουν ότι μπορεί να αλλάξει τη θέση της Αθήνας στον παγκόσμιο χάρτη της καινοτομίας.
Από τη Νέα Υόρκη στην Αθήνα
Ο Lars – ψηλός, χαλαρός, με το βραχιολάκι του Panathēnea μόνιμα στο χέρι και ένα βαθύ, σχεδόν αυτοσαρκαστικό χιούμορ – μιλά ασταμάτητα για ιδέες, startups και ανθρώπους. Δίπλα του, η Ελομίδα Βισβίκη κινείται αθόρυβα αλλά καθοριστικά στον χώρο· η φιλοξενία της κάνει τη συζήτηση να μοιάζει περισσότερο με συνάντηση παλιών γνωστών παρά με συνέντευξη.
Και όσο η κουβέντα προχωρά, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι πίσω από ένα σημαντικό κομμάτι της φιλοσοφίας, της αισθητικής και του αφηγήματος των Panathēnea βρίσκεται η δική της ματιά.
«Ήρθαμε να μείνουμε στην Αθήνα, κάπως αυθόρμητα μέσα στην καραντίνα», λέει ο Lars. «Το είχαμε σκεφτεί πολλές φορές στο παρελθόν, αλλά τότε ήταν η κατάλληλη στιγμή για εμάς και την οικογένειά μας. Και αυτό που αντικρίσαμε στην Ελλάδα πραγματικά μας εντυπωσίασε. Πόσες νεοφυείς επιχειρήσεις είχαν αναπτυχθεί εδώ, ουσιαστικά μέσα από την κρίση».
Λίγο καιρό αργότερα ήρθε και η πρώτη τους επένδυση στην Ελλάδα. Η Pnoe, μια ελληνική εταιρεία που κατασκευάζει έναν από τους κορυφαίους εξοπλισμούς μεταβολικών τεστ στον κόσμο. Σήμερα έχουν πραγματοποιήσει 10-12 επενδύσεις στην Ελλάδα, από ένα συνολικό portfolio περίπου 120 επενδύσεων παγκοσμίως.
Το όραμα πίσω από το Panathēnea
Η ιδέα για το φεστιβάλ δεν γεννήθηκε από τη μια μέρα στην άλλη.
Ο Lars και η Ελομίδα έβλεπαν ότι η Αθήνα διαθέτει ένα νεανικό και ταχύτατα αναπτυσσόμενο τεχνολογικό οικοσύστημα, αλλά όχι ακόμη το διεθνές αποτύπωμα που θα περίμενε κανείς από μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Ψάχνοντας παραδείγματα όπως το Slush στο Ελσίνκι και το Web Summit στη Λισαβόνα, συνειδητοποίησαν ότι ένα μεγάλο διεθνές φεστιβάλ μπορεί να αλλάξει την πορεία μιας ολόκληρης πόλης.
«Η απάντηση που άκουγα ξανά και ξανά από τους διοργανωτές των μεγάλων εκδηλώσεων ήταν ότι τα αναδυόμενα οικοσυστήματα που καταφέρνουν να διοργανώσουν ένα μεγάλο διεθνές φεστιβάλ μπορούν να επιταχύνουν εκθετικά την ανάπτυξή τους», λέει ο Lars.
Η προσπάθεια για το SXSW στο Τέξας (South by Southwest), ένα από τα μεγαλύτερα innovation festivals στον κόσμο, έφερε την ομάδα σε επαφή με μια μεγάλη ευκαιρία: πέντε πόλεις διεκδικούσαν την ευρωπαϊκή έδρα του θεσμού.
«Ήταν μια τεράστια ευκαιρία. Μέσα σε τρεις μήνες συγκεντρώσαμε 60 εκατομμύρια ευρώ, αποκλειστικά από ελληνικές πηγές. Πάνω από 150 ελληνικές εταιρείες συμμετείχαν οικονομικά. Χαρτογραφήσαμε σχεδόν 200 venues στην Αθήνα. Όλοι ήθελαν να συμβεί αυτό».
Τελικά, το project κατέληξε στο Λονδίνο.
«Ήταν απογοητευτικό. Αλλά τελικά αποδείχθηκε δώρο», λέει ο Lars. «Μας άφησε με μια ομάδα, έναν προϋπολογισμό και – το σημαντικότερο – τη διαπίστωση ότι η Αθήνα δεν χρειάζεται το φεστιβάλ κάποιου άλλου. Έχει την υποδομή για να χτίσει το δικό της».
Πώς γεννήθηκε το Panathēnea
Αναγνωρίζοντας τη βαθιά ιστορική και πολιτισμική αξία της χώρας, η ομάδα στράφηκε φυσικά στα αρχαία Παναθήναια. Ένας θεσμός που έφερνε κοντά ανθρώπους, ιδέες, τέχνη, τεχνογνωσία και δημόσιο διάλογο.
«Όσο περισσότερο μάθαινα για τα Παναθήναια, τόσο περισσότερο πίστευα ότι πρόκειται για έναν ιστορικό θησαυρό ανεκτίμητης αξίας για ένα οικοσύστημα καινοτομίας», εξηγεί ο Lars.
«Είναι ουσιαστικά το original startup conference της ιστορίας», λέει χαμογελώντας.
Η Ελομίδα προσθέτει πως η σύνδεση δεν είναι απλώς συμβολική. «Τα Μεγάλα Παναθήναια έφερναν μαζί τους καλύτερους των καλύτερων στην τέχνη, την ποίηση, τη μηχανική, τη φιλοσοφία. Αυτό ακριβώς προσπαθούμε να ξαναχτίσουμε».
Οι τέχνες στο Panathēnea
Για τους δημιουργούς του φεστιβάλ, η τέχνη δεν είναι παράλληλη δραστηριότητα αλλά βασικός πυλώνας. Μουσική, κινηματογράφος και τεχνολογία συνυπάρχουν στον ίδιο χώρο.
«Η τέχνη έχει τη δύναμη να δημιουργεί κοινές εμπειρίες», λέει η Ελομίδα. «Να ενώνει ανθρώπους που διαφορετικά δεν θα συναντιόντουσαν ποτέ».
Ο Lars συμφωνεί: «Καμία τεχνολογική καινοτομία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς φαντασία και αφήγηση».
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν διεθνείς και Έλληνες δημιουργοί, ενώ το φεστιβάλ φιλοξενεί και ονόματα από τον χώρο του κινηματογράφου και της μουσικής, ενισχύοντας τον διαθεματικό χαρακτήρα του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Κρήτη - κακοποίηση 3χρονης: Τα αναπάντητα ερωτήματα και το βαρύ παρελθόν του 26χρονου
Ηράκλειο: Στους δρόμους οι υγειονομικοί της Κρήτης, φορείς και σωματεία για την δημόσια υγεία
Κρήτη - ΟΠΕΚΕΠΕ: Στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία οι 22 συλληφθέντες μετά την επιχείρηση της ΕΛ.ΑΣ