Οι έξυπνες συσκευές ξέρουν για εμάς περισσότερα από όσα νομίζουμε

Δεν χρειάζεται να διαβάσει κανείς τα μηνύματά μας για να μάθει πολλά για τη ζωή μας. Αρκεί να γνωρίζει πότε ανάβει η θέρμανση, πόσες φορές ανοίγει η εξώπορτα μέσα στην ημέρα, πότε λειτουργεί η ρομποτική σκούπα ή ποια ώρα σβήνουν τα φώτα. Καθεμία από αυτές τις πληροφορίες είναι σχεδόν αδιάφορη από μόνη της. Όλες μαζί, όμως, αποκαλύπτουν ένα μοτίβο: πότε λείπουμε, πότε επιστρέφουμε, πώς ζούμε μέσα στο σπίτι μας.

Τα δεδομένα αυτά παράγονται αθόρυβα από τις συνδεδεμένες συσκευές του smart home. Η λειτουργία τους βασίζεται στην ίδια αρχή: όσο καλύτερα γνωρίζουν τις συνήθειες των ανθρώπων, τόσο αποτελεσματικότερα μπορούν να προσαρμόζονται στις ανάγκες τους. Ένας φωνητικός βοηθός, όπως η Alexa, μπορεί να προσαρμόζει τις λειτουργίες του στις καθημερινές συνήθειες των χρηστών, ένας έξυπνος θερμοστάτης να γνωρίζει πότε οι ένοικοι επιστρέφουν, ενώ μια ρομποτική σκούπα δημιουργεί χάρτη των χώρων για να καθαρίζει πιο αποτελεσματικά. Έτσι, το σπίτι μετατρέπεται σταδιακά σε έναν συνεχή παραγωγό δεδομένων, αποτυπώνοντας όχι όσα λέμε ή κάνουμε, αλλά τα μοτίβα της καθημερινότητάς μας.

Οι αόρατοι μάρτυρες

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, τα τελευταία χρόνια οι ερευνητές δεν αντιμετωπίζουν πλέον τις συνδεδεμένες οικιακές συσκευές μόνο ως καταναλωτικά προϊόντα, αλλά και ως μια νέα πηγή ψηφιακών στοιχείων. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2022 στο επιστημονικό περιοδικό Information Polity, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου περιγράφουν τις συσκευές του Internet of Things (IoT) ως «αόρατους μάρτυρες» (invisible witnesses) οι οποίοι δημιουργούν ένα διαρκές digital αποτύπωμα της ιδιωτικής ζωής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα δεδομένα αυτά μπορούν ακόμη και να αξιοποιηθούν ως αποδεικτικά στοιχεία σε έρευνες.

Η συλλογή δεδομένων δεν σημαίνει ότι μια έξυπνη συσκευή σχεδιάστηκε για να παρακολουθεί τους χρήστες της. Αντίθετα, αποτελεί προϋπόθεση για να προσαρμόζει τη λειτουργία της στις ανάγκες του νοικοκυριού. Όσο αυξάνεται, όμως, ο αριθμός των συσκευών που επικοινωνούν μεταξύ τους, τόσο πλουσιότερο γίνεται και το ψηφιακό αποτύπωμα της κατοικίας, η οποία αποκτά μια μορφή μνήμης, ικανής να χαρτογραφεί τις καθημερινές συνήθειες των ανθρώπων που ζουν σε αυτό.

Τα κομμάτια του ψηφιακού παζλ

Το smart home, ωστόσο, δεν λειτουργεί απομονωμένα, καθώς αποτελεί τον κόμβο ενός πολύ μεγαλύτερου δικτύου συσκευών που συλλέγουν πληροφορίες για την καθημερινότητά μας. Αν το κινητό γνωρίζει πού βρισκόμαστε, το smartwatch πώς κοιμόμαστε και το αυτοκίνητο πού πηγαίνουμε, η κατοικία καταγράφει τι συμβαίνει από τη στιγμή που επιστρέφουμε. Καμία από αυτές τις συσκευές δεν γνωρίζει τα πάντα για εμάς. Όλες μαζί, όμως, δημιουργούν ένα εξαιρετικά λεπτομερές ψηφιακό παζλ του τρόπου με τον οποίο ζούμε, κινούμαστε και αλληλεπιδρούμε με το περιβάλλον μας. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι τα έξυπνα σπίτια αποτελούν μια εγγενή απειλή για την ιδιωτικότητα, αφού οι ίδιες τεχνολογίες αξιοποιούνται ήδη για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, την υποστήριξη ηλικιωμένων που ζουν μόνοι, την απομακρυσμένη παρακολούθηση ασθενών και την ασφάλεια του ιδιωτικού χώρου.

Αγορά σε φάση ισχυρής ανάπτυξης

Η αγορά των smart homes συγκαταλέγεται στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες κατηγορίες της ψηφιακής οικονομίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Grand View Research, η αξία της ξεπέρασε τα 160 δισ. δολάρια το 2025 και αναμένεται να πολλαπλασιαστεί μέσα στην επόμενη δεκαετία, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται σε ολοένα περισσότερες οικιακές συσκευές. Η ανάπτυξη αυτή οφείλεται τόσο στην ευκολία που προσφέρουν οι αυτοματισμοί όσο και στην αξία των δεδομένων που παράγονται. Όσο περισσότερα γνωρίζει ένα σύστημα για τις καθημερινές μας συνήθειες, τόσο καλύτερα μπορεί να προβλέψει τις ανάγκες μας: να ρυθμίσει τη θερμοκρασία πριν επιστρέψουμε, να περιορίσει την κατανάλωση ενέργειας ή να ενεργοποιήσει αυτόματα συγκεκριμένες λειτουργίες.

Όσο περισσότερες αποφάσεις παίρνει το smart σπίτι για λογαριασμό μας, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά η διαφάνεια στον τρόπο με τον οποίο γίνεται η διαχείριση των δεδομένων που παράγονται μέσα σε αυτό. Έτσι, η επόμενη γενιά των έξυπνων κατοικιών δεν θα κριθεί μόνο από το πόσο εξελιγμένοι είναι οι αυτοματισμοί της, αλλά και από το κατά πόσο οι χρήστες θα εξακολουθούν να έχουν τον έλεγχο των πληροφοριών που παράγουν.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης 

Τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι: Βάζουν «φρένο» στα unlimited για να σώσουν τα δίκτυα

Αυτοκίνητο: Μην σβήνετε αμέσως τον κινητήρα μετά από μεγάλο ταξίδι