Σε μια από τις πιο κρίσιμες Συνόδους Κορυφής των τελευταίων ετών προσέρχονται σήμερα οι Ευρωπαίοι ηγέτες στις Βρυξέλλες, με στόχο να αναζητήσουν γρήγορες λύσεις για να περιορίσουν την απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν. Οι επιλογές στο τραπέζι ωστόσο δεν είναι εύκολες.
Η μεγάλη εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές ενέργειας σημαίνει ότι η ήπειρος είναι σε μεγάλο βαθμό εκτεθειμένη στις αυξανόμενες τιμές που προκαλούνται από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται κανονικά περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 60% από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
«Αυτό, για άλλη μια φορά, επιβεβαιώνει ότι η βασική στρατηγική για την ΕΕ είναι να διασφαλίσει την απαλλαγή των βιομηχανιών από τον άνθρακα», δήλωσε στο Reuters ο υπουργός Ενέργειας της Λιθουανίας, Ζιγκιμάντας Βαϊτσιούνας, αναφερόμενος στα σχέδια της Ευρώπης να αντικαταστήσει τα ορυκτά καύσιμα με τοπικά παραγόμενες πηγές ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα τα επόμενα χρόνια. Βραχυπρόθεσμα, ωστόσο, «δεν υπάρχει κανένα ενιαίο μέσο ή πανάκεια που θα μπορούσε εύκολα να αντιμετωπίσει αυτή την πρόκληση», πρόσθεσε.
Ορισμένες κυβερνήσεις αμφιβάλλουν ότι η ΕΕ - της οποίας τα 27 κράτη μέλη έχουν πολύ διαφορετικά ενεργειακά μείγματα και εθνικούς φόρους στην ενέργεια - μπορεί ρεαλιστικά να αντισταθμίσει μια απότομη αύξηση των τιμών που προκύπτει από την άνευ προηγουμένου αναστάτωση στις παγκόσμιες αγορές. «Δυστυχώς, δεν θα βρούμε τη μαγική λύση», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ.
«Στοχευμένα προσωρινά μέτρα»
Το προσχέδιο συμπερασμάτων από τη Σύνοδο Κορυφής, το οποίο περιήλθε στην κατοχή του Reuters, ανέφερε ότι οι ηγέτες θα έδιναν εντολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να «υποβάλει χωρίς καθυστέρηση μια εργαλειοθήκη στοχευμένων προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των πρόσφατων αυξήσεων στις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσίασε τη Δευτέρα επιλογές που διερευνά η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ. Παρέλειψαν σημαντικές παρεμβάσεις της ΕΕ, υποσχόμενοι αντ' αυτού τροποποιήσεις στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών του μπλοκ και προτείνοντας στις κυβερνήσεις να μειώσουν τους εθνικούς φόρους ή να αυξήσουν την κρατική βοήθεια προς τις βιομηχανίες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Καμία από τις επιλογές δεν αναμένεται να μειώσει δραματικά τις τιμές όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά.
Καθεμία από αυτές έχει πιθανά μειονεκτήματα. Η δυνατότητα μεγαλύτερης κρατικής βοήθειας σε επίπεδο κρατών μελών θα μπορούσε να εμβαθύνει το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών, ενώ η μείωση των ενεργειακών φόρων αποτελεί πρόκληση για τις κυβερνήσεις που αγωνίζονται να αυξήσουν τις δημόσιες δαπάνες για την άμυνα.
Οι ηγέτες είναι ιδιαίτερα διχασμένοι ως προς τον τρόπο προσέγγισης του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, της σημαντικότερης πολιτικής της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή. Το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) της ΕΕ (EU-ETS), που ξεκίνησε το 2005, αναγκάζει τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας και τις βιομηχανίες να αγοράζουν άδειες για την κάλυψη των εκπομπών CO2.
Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Επιτροπή θα προσαρμόσει ένα αποθεματικό που ρυθμίζει την παροχή αδειών εκπομπών του ETS για να περιορίσει τις τιμές βραχυπρόθεσμα. Δέκα ηγέτες της ΕΕ, ανάμεσά τους η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι και ο Πολωνός Ντόναλντ Τουσκ, απαίτησαν την Τετάρτη βαθύτερες αλλαγές , συμπεριλαμβανομένων περισσότερων δωρεάν αδειών CO2 για τη βιομηχανία.
Ένα δεύτερο στρατόπεδο χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Ισπανίας και της Ολλανδίας, αντιτίθεται στην αποδυνάμωση του συστήματος. Οι ηγέτες θα διαφωνήσουν για τις οδηγίες που θα δώσουν στην Επιτροπή. Στο προσχέδιο των συμπερασμάτων τους ζητείται από τις Βρυξέλλες να επισπεύσουν την προγραμματισμένη αναθεώρηση του ΣΕΔΕ τον Ιούλιο, «διατηρώντας παράλληλα τον ουσιαστικό ρόλο του ΣΕΔΕ στην κλιματική και ενεργειακή μετάβαση» - διατύπωση που, σύμφωνα με διπλωμάτες, δεν υποστηρίχθηκε από όλες τις χώρες.
Το προσχέδιο ορίζει επίσης πολλαπλές προθεσμίες, πολλές φέτος, για μέτρα που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και θα τη βοηθήσουν να γεφυρώσει το χάσμα με τους ανταγωνιστές της - τις ΗΠΑ και την Κίνα - συμπεριλαμβανομένου ενός σχεδίου « EU Inc » που παρουσιάστηκε την Τετάρτη για την απλούστευση των κανόνων για τη δημιουργία καινοτόμων νεοφυών επιχειρήσεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Οι ελληνικοί Patriot κατέρριψαν δύο ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους στη Σαουδική Αραβία
Κρήτη: "Τρομάζει" η εγκατάλειψη των καλλιεργήσιμων εκτάσεων - Ανησυχητικά στοιχεία