Σάλος για το νέο βιβλίο της Γ' Γυμνασίου: Αντί να μάθουν στα αγόρια τον σεβασμό, λένε στα κορίτσια να «αποφεύγουν τις κακοτοπιές»

Θύελλα αντιδράσεων έχει προκαλέσει απόσπασμα από το σχολικό βιβλίο Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής της Γ΄ Γυμνασίου, το οποίο αναμένεται να χρησιμοποιηθεί στα σχολεία από το 2027 στο πλαίσιο του πολλαπλού βιβλίου.

Στο κεφάλαιο που αφορά την κακοποίηση και τη βία κατά των γυναικών, διατυπώνονται οδηγίες προς τα κορίτσια που έχουν προκαλέσει έντονο προβληματισμό, καθώς, σύμφωνα με τις επικρίσεις που έχουν διατυπωθεί, μεταφέρουν μεγάλο μέρος της ευθύνης της πρόληψης στα πιθανά θύματα αντί να εστιάζουν στην εκπαίδευση για τον σεβασμό, τη συναίνεση και την αποτροπή της κακοποιητικής συμπεριφοράς. Μεταξύ άλλων, στο επίμαχο απόσπασμα αναφέρονται συμβουλές όπως να θυμούνται ότι οι άντρες έχουν μεγαλύτερο όγκο και δύναμη, να αποφεύγουν τις «κακοτοπιές», να αποφεύγουν βίαιους, επιθετικούς, δύστροπους, νάρκισσους και χειριστικούς άντρες.

Τι διδάσκει τελικά ένα σχολικό βιβλίο για την έμφυλη βία;

Το θέμα ανέδειξε το Παρατηρητήριο Έμφυλων Στερεότυπων για γονείς και όχι μόνο και γρήγορα πήρε διαστάσεις καθώς τόσο γονείς όσο και εκπαιδευτικοί καταδίκασαν το περιεχόμενο που κάθε άλλο παρά αντιπροσωπεύει όσα θέλουμε να διδάξει το σχολείο στους μαθητές και κυρίως στα κορίτσια. Το ερώτημα είναι απλό. Aυτό είναι το μήνυμα που θέλουμε να δώσει το σχολείο το 2027; Θέλουμε να μεγαλώνουμε κορίτσια που μαθαίνουν να υπολογίζουν συνεχώς τον κίνδυνο, να προσέχουν πού πηγαίνουν, ποιον εμπιστεύονται και πώς θα προστατευτούν; Ή θέλουμε να μεγαλώνουμε παιδιά που κατανοούν ότι η βία δεν είναι θέμα «λάθος επιλογής» θύματος, αλλά επιλογή εκείνου που την ασκεί;

Η έμφυλη βία δεν προλαμβάνεται μαθαίνοντας στα κορίτσια να αποφεύγουν τις «κακοτοπιές». Δεν σταματά επειδή οι γυναίκες έγιναν πιο προσεκτικές. Οι γυναίκες έχουν ακούσει για δεκαετίες και ακούνε μέχρι και σήμερα τις ίδιες συμβουλές να προσέχουν, να μην προκαλούν, να μην κυκλοφορούν μόνες, να επιλέγουν καλύτερα. Και όμως, η βία συνεχίζει να υπάρχει. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι ότι τα κορίτσια δεν έμαθαν αρκετά καλά να προστατεύονται. Το πρόβλημα είναι ότι κάποιοι άνθρωποι μεγαλώνουν χωρίς να μάθουν τον σεβασμό, τα όρια, τη συναίνεση και την ισότητα. Ένα σύγχρονο σχολείο δεν πρέπει να διδάσκει στα πιθανά θύματα πώς να αποφεύγουν τους θύτες. Πρέπει να διδάσκει όλα τα παιδιά πώς να μην γίνουν θύτες. Γιατί το σχολείο δεν έχει μόνο τον ρόλο να προετοιμάζει τους μαθητές για να αντιμετωπίσουν την κοινωνία όπως είναι. Έχει και την ευθύνη να τους δίνει τα εργαλεία για να την αλλάξουν. Αυτή είναι η ουσία της εκπαίδευσης.

Όταν η γλώσσα ενός σχολικού βιβλίου αναπαράγει στερεότυπα αντί να τα αμφισβητεί

Ένα ακόμη σημείο του νέου βιβλίου προκαλεί έντονο προβληματισμό. Στο κεφάλαιο για την κακοποίηση και τη βία κατά των γυναικών αναφέρεται ότι «η κακοποίηση απευθύνεται σε αδύναμους (παιδιά, γυναίκες, ηλικιωμένους κτλ.)». Η διατύπωση αυτή, ακόμη κι αν η πρόθεση των συγγραφέων ήταν να περιγράψουν ομάδες που συχνά βρίσκονται σε πιο ευάλωτη θέση, δημιουργεί ένα σοβαρό παιδαγωγικό ζήτημα τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η σχέση θύτη και θύματος. Η βία δεν ασκείται επειδή κάποιος είναι «αδύναμος». Ασκείται επειδή κάποιος επιλέγει να χρησιμοποιήσει τη δύναμη, την εξουσία, τον φόβο ή τον έλεγχο απέναντι σε έναν άλλον άνθρωπο.

Η διαφορά αυτή είναι κρίσιμη. Όταν λέμε στα παιδιά ότι η κακοποίηση «απευθύνεται στους αδύναμους», υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η ευθύνη βρίσκεται στη θέση ή στα χαρακτηριστικά του θύματος. Ότι κάποιος γίνεται στόχος επειδή δεν είναι αρκετά δυνατός, αρκετά προσεκτικός ή αρκετά ικανός να προστατευτεί. Όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Κανένας άνθρωπος δεν γίνεται υπεύθυνος για τη βία που υφίσταται επειδή θεωρείται ευάλωτος. Η ευθύνη ανήκει αποκλειστικά σε εκείνον που επιλέγει να ασκήσει κακοποιητική συμπεριφορά. Ένα σύγχρονο σχολικό βιβλίο δεν θα έπρεπε μόνο να περιγράφει ποιοι άνθρωποι μπορεί να είναι πιο εκτεθειμένοι σε κινδύνους. Η εκπαίδευση έχει χρέος να αποδομεί τις αντιλήψεις που συνδέουν την αξία ή την ασφάλεια ενός ανθρώπου με τη σωματική του δύναμη, το φύλο, την ηλικία ή την ικανότητά του να «προστατευτεί». Το σχολείο δεν μπορεί να περιορίζεται στο να λέει στα κορίτσια «πρόσεχε». Οφείλει να λέει σε όλα τα παιδιά ανεξαρτήτως φύλου σεβάσου, άκου, συναίνεσε, μην ασκείς βία. Γιατί μια κοινωνία ισότητας δεν χτίζεται μαθαίνοντας στα θύματα πώς να αποφεύγουν την κακοποίηση. Θα έρθει όταν μεγαλώσουμε ανθρώπους που δεν θα θεωρούν ποτέ ότι έχουν δικαίωμα να βλάψουν κάποιον άλλον.

Χαρακτηριστικά όσα αναφέρει η Τίνα Νάντσου, Διδάκτωρ του Τμήματος Φυσικής ΕΚΠΑ και εκπαιδευτικός «Το 2027, το σχολείο θα λέει στα κορίτσια να… αποφεύγουν τις κακοτοπιές.

Ναι, καλά διαβάσατε. Οι μαθήτριες συμβουλεύονται να θυμούνται ότι οι άντρες έχουν μεγαλύτερο όγκο και δύναμη, να αποφεύγουν τις κακοτοπιές, να αποφεύγουν βίαιους, δύστροπους, νάρκισσους και χειριστικούς άντρες Δηλαδή, πάλι τα κορίτσια να προσέχουν. Πού πάνε. Ποιον διαλέγουν. Ποιον εμπιστεύονται. Στα αγόρια, όμως, τι θα μάθουμε αραγε το 2027; Θα τους μαθουμε για την συναίνεση στις σχεσεις, οτι υπαρχουν όρια; Αληθεια για τον σεβασμό στους αλλους και την ισότητα θα πούμε τίποτα; Η έμφυλη βία δεν προλαμβάνεται μαθαίνοντας στα πιθανά θύματα να αποφεύγουν τις κακοτοπιές.

Προλαμβάνεται μαθαίνοντας στα παιδιά να μη γίνονται κακοποιητές. Φοβαμαι αγαπητοι φιλοι οτι το κειμενο αυτο δεν είναι μια ατυχης διατύπωση των συγγραφεων. Είναι ολόκληρη νοοτροπία, η νοοτροπια της κοινωνιας μας. Και αυτή η νοοτροπία δεν έχει θέση σε σχολικό βιβλίο το 2027. ΥΓ. Θυμιζω οτι τα σχολικα βιβλια δεν τα επιλεγουν τα ιδια τα παιδια ως ελευθεροι αναγνωστες, και επισης οτι τα σχολικα βιβλια τα πληρωνουμε με τους φορους μας, αρα κανουμε και κριτικη και μαλιστα αυστηρή.»

Μπορείτε να δείτε αναλυτικά το βιβλίο εδώ ενώ το επίμαχο απόσπασμα βρίσκεται στην σελίδα 113-114

Πηγή: dnews.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Ηράκλειο: Ψίχουλα δίνει το υπουργείο Παιδείας για τη σχολική στέγη

Ηράκλειο: Ανήλικος εργαζόμενος κατήγγειλε τον διευθυντή του για ξυλοδαρμό και απειλές