Πού εμφανίστηκαν για πρώτη φορά οι νυχτερίδες σύμφωνα με νέα μελέτη

22:24 | 25/09/2026

newsroom ekriti.gr

Οι νυχτερίδες είναι γνωστό τοις πάσι πως διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στα παγκόσμια οικοσυστήματα, επικονιάζοντας φυτά, διασπείροντας σπόρους και καταναλώνοντας τεράστιες ποσότητες εντόμων.

Ωστόσο, η εξελικτική τους ιστορία αποτελούσε μέχρι τώρα γρίφο για τους επιστήμονες. Απαντήσεις στο παραπάνω ερώτημα για τις νυχτερίδες, όπως παρουσιάζει σχετικά το Reuters, έρχεται να δώσει η μεγαλύτερη -συγκριτικά- μελέτη συσχέτισης σε όλο το γονίδιο και στα απολιθώματα των θηλαστικών. Τα ευρήματά της δείχνουν ότι οι νυχτερίδες εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στην Ευρώπη πριν από περίπου 65 εκατομμύρια χρόνια, κατά τη διάρκεια της μαζικής εξαφάνισης των δεινοσαύρων.

A landmark study revealed a new understanding of where bats likely originated 65 million years ago — in Europe, rather than in Asia, Africa or North America, as previously thought. https://t.co/83M6cpXVDK

— The Washington Post (@washingtonpost) September 24, 2026

Οι αρχικές υποθέσεις για τις νυχτερίδες

Το παραπάνω εύρημα, συνεχίζει το Reuters που επικαλείται τη σχετική έρευνα, έρχεται να απορρίψει παλαιότερη υπόθεση για τις νυχτερίδες, που ανέφερε ότι τα θηλαστικά προέρχονταν από τη Βόρεια Αμερική, την Ασία ή την Αφρική.

Για να καταλήξουν στο εν λόγω συμπέρασμα για τις νυχτερίδες, οι ερευνητές συγκέντρωσαν τη μεγαλύτερη, μέχρι σήμερα, συλλογή «υψηλής ποιότητας γονιδιωμάτων νυχτερίδας», καλύπτοντας 103 είδη που αντιπροσωπεύουν και τις 21 αναγνωρισμένες οικογένειες νυχτερίδων. Συνδύασαν αυτά τα δεδομένα με την ανάλυση 44 απολιθωμάτων, για να αποκρυπτογραφήσουν την εξελικτική τους ιστορία και να δημιουργήσουν το «γενεαλογικό δέντρο» των θηλαστικών.

Κατέληξαν επίσης στο συμπέρασμα ότι, όπως και η πτήση, ο ηχοεντοπισμός, δηλαδή το βιολογικό σύστημα που χρησιμοποιούν πολλές νυχτερίδες για να πλοηγούνται στο σκοτάδι και να κυνηγούν ιπτάμενα θηράματα, εξελίχθηκε κοντά στην αυγή της εξέλιξής τους.

«Πιστεύω ότι η ικανότητα να κάνουν και τα δύο, να πετούν και να χρησιμοποιούν ηχοεντοπισμό, ξεκλείδωσε μερικές εντυπωσιακές δυνατότητές, όπως για παράδειγμα, να κυνηγούν τη νύχτα όταν υπάρχει λιγότερος ανταγωνισμός και λιγότεροι θηρευτές. Η πτήση τις ανέβασε στον αέρα. Ο ηχοεντοπισμός τις βοήθησε να κυριαρχήσουν κατά τη νύχτα», δήλωσε η Sonja Vernes, καθηγήτρια βιολογίας στο Πανεπιστήμιο του St Andrews στη Σκωτία και μία από τις επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα στο περιοδικό Nature.

A landmark collection of bat genomes reveals fresh clues about the evolution of one of the world’s most unusual groups of mammalshttps://t.co/wkv2uSlR15

— nature (@Nature) September 25, 2026

Οι νυχτερίδες στην Ευρώπη

«Ο ηχοεντοπισμός επέτρεψε στις νυχτερίδες να γίνουν νυκτόβιες, ουσιαστικά χωρίς να ανταγωνίζονται τα πουλιά ή να πέφτουν θύματα των ημερόβιων πτηνών», πρόσθεσε η καθηγήτρια ζωολογίας Emma Teeling του University College Dublin, επίσης συνεπι επικεφαλής της μελέτης.

Η μελέτη υπέδειξε ότι οι νυχτερίδες εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στην Ευρώπη περίπου ένα εκατομμύριο χρόνια μετά την πρόσκρουση του αστεροειδούς στη Γη πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, μια καταστροφή που επέτρεψε στα θηλαστικά να γίνουν τα κυρίαρχα ζώα της ξηράς. Σχετικά σύντομα μετά από αυτό, οι νυχτερίδες έφτασαν στην Αφρική, καθιστώντας τις δύο ηπείρους το κέντρο της πρώιμης εξέλιξής τους, σύμφωνα με την εξελικτική βιολόγο Liliana Davalos του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης στο Stony Brook, εκ των επικεφαλής της μελέτης.

Αξίζει να αναφερθεί πως η Ανταρκτική είναι η μόνη Ήπειρος στην οποία οι νυχτερίδες δεν «κατοίκησαν» ποτέ. Σήμερα αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα πέμπτο των ειδών θηλαστικών στον κόσμο. Την ίδια ώρα, τα παλαιότερα γνωστά απολιθώματα νυχτερίδας χρονολογούνται περίπου 52 εκατομμύρια χρόνια πριν. Τα γονιδιωματικά και ανατομικά δεδομένα βοήθησαν στον προσδιορισμό της ακριβούς περιόδου προέλευσής τους.

Πάντως, αυτό που παραμένει μυστήριο και διερευνάται για τις νυχτερίδες, είναι το πώς έμοιαζαν οι πρόγονοί τους.

Με πληροφορίες από Reuters