Επιστήμη

Πηγή άνθρακα αποτελούν οι λευκοί νάνοι του διαστήματος

Διάστημα-Λευκοί νάνοι

Πηγή άνθρακα στο διάστημα και άρα ζωής στο σύμπαν αποτελούν οι λευκοί νάνοι σύμφωνα με έρευνα του πανεπιστημίου Ιταλίας.

Με τον άνθρακα να αποτελεί το κύριο συστατικό του κόσμου, από το DNA και τους μυϊκούς ιστούς έως τις πρωτεΐνες, τα λίπη και τα σάκχαρα, τα άτομα άνθρακα που υπάρχουν στο σύμπαν, παράγονται από αστέρια. Ωστόσο, οι αστροφυσικοί βρίσκονται σε διαφωνία, για το αν η κύρια πηγή άνθρακα δημιουργείται όταν τα αστέρια μετατρέπονται σε λευκούς νάνους ή ο άνθρακας δημιουργείται όταν τα τεράστια αστέρια εκρήγνυνται ως σουπερνόβα. Ένας λευκός νάνος είναι ο πυρήνας που απομένει, όταν ένα άστρο πεθαίνει και σκορπίζει την ύλη του στους αστρικούς ανέμους.

Μια ομάδα αστρονόμων με επικεφαλής την καθηγήτρια Πάολα Μαρίγκο, του πανεπιστημίου της Πάδοβας, στην Ιταλία, ανέλυσαν τους λευκούς νάνους που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα σε συστάδες στον Γαλαξία μας και διαπίστωσαν πως, η μάζα τους ήταν μεγαλύτερη από το αναμενόμενο.

Όσο μεγαλύτερος είναι ένας λευκός νάνος, τόσο μεγαλύτερο είναι και το άστρο που το παρήγαγε. Η σχέση μεταξύ των δύο μαζών του προγόνου, ή του αρχικού άστρου και του λευκού νάνου του, ονομάζεται αρχική-τελική σχέση μάζας και οι ερευνητές περιέγραψαν αυτό που βρήκαν ως «συστροφή» σε αυτήν τη σχέση.

«Η μελέτη μας ερμηνεύει αυτή τη συστροφή στη σχέση μάζας αρχικού-τελικού, ως υπογραφή της σύνθεσης του άνθρακα που δημιουργείται από άστρα μικρής μάζας στον γαλαξία μας», δήλωσε η Μαρίγκο.

Η ομάδα διαπίστωσε ότι ένα αστέρι πρέπει να έχει μια ελάχιστη μάζα για να διαδώσει τέφρα γεμάτη άνθρακα στον γαλαξία καθώς πεθαίνει. «Τώρα γνωρίζουμε πως, ο άνθρακας προήλθε από αστέρια με μάζα γεννήσεων όχι λιγότερο από περίπου 1,5 ηλιακές μάζες» εξήγησε η Μάριγκο.

Οι παρατηρήσεις σε παρόμοια αστέρια σε άλλους γαλαξίες, έδωσαν στους ερευνητές μια εικόνα για την χρονική στιγμή που τα αστέρια όταν πεθαίνουν, σκορπίζουν τη σκόνη τους που περιέχει άνθρακα στον γαλαξία και αυτό κατέστησε προφανές πως, οι προγονικοί λευκοί νάνοι ήταν η πιο πιθανή πηγή.

Πηγή: in.gr

Επιστήμη

Τα επίπεδα ακτινοβολίας στην επιφάνεια της Σελήνης είναι 200 φορές μεγαλύτερα από τη Γη

Έρευνες για νερό στη σελήνη

Τα επίπεδα ακτινοβολίας στην επιφάνεια του φεγγαριού είναι 2,6 φορές μεγαλύτερα σε σχέση με τα αντίστοιχα στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ΔΣΣ), σύμφωνα με μια νέα γερμανο-κινεζική επιστημονική μελέτη, την πρώτη που κάνει αυτή τη σύγκριση. Γι' αυτό οι μελλοντικοί αστροναύτες στη Σελήνη θα χρειασθούν -λόγω των κινδύνων για την υγεία τους- κατάλληλα μέτρα προφύλαξης.

Η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA), η οποία σχεδιάζει να στείλει στη Σελήνη αστροναύτες ξανά έως το τέλος του 2024 -τον πρώτο άνδρα μετά το 1972 και την πρώτη γυναίκα στην ιστορία- στο πλαίσιο του νέου προγράμματος «'Αρτεμις», νοιάζεται να τους προστατεύσει από την ακτινοβολία. Αρχικά το πρώτο ζευγάρι Αμερικανών αστροναυτών αναμένεται να μείνει περίπου μια εβδομάδα στο φεγγάρι, υπερδιπλάσιο χρόνο από ό,τι τα πληρώματα των αποστολών «Απόλλων» πριν μισό αιώνα, τα οποία διέθεταν φορητά δοσίμετρα ακτινοβολίας. Αργότερα και εφόσον δημιουργηθεί κάποια βάση στη Σελήνη, οι αποστολές θα διαρκούν ένα έως δύο μήνες. Το επόμενο βήμα για τη NASA θα είναι η αποστολή αστροναυτών στον 'Αρη μέσα στη δεκαετία του 2030.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Τόμας Μπέργκερ του Γερμανικού Αεροδιαστημικού Κέντρου, οι οποίοι χρησιμοποίησαν το όργανο LND (Lunar Neutron and Dosimetry) που βρίσκεται στο ρομποτικό κινεζικό σκάφος Chang'e-4 (προσεληνώθηκε στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού τον Ιανουάριο του 2019) και έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό "Science Advances", μπόρεσαν για πρώτη φορά να μετρήσουν με ακρίβεια τα επίπεδα ακτινοβολίας στη σεληνιακή επιφάνεια.

Η μέτρηση αποκάλυψε μια μέση δόση ακτινοβολίας της τάξης των 60 μικροσίβερτς την ώρα. Συγκριτικά, οι επιβάτες μιας υπερατλαντικής πτήσης μεταξύ Φρανκφούρτης-Νέας Υόρκης εκτίθενται σε δόσεις πέντε έως δέκα φορές χαμηλότερες, ενώ στη επιφάνεια της Γης η μέση ακτινοβολία είναι περίπου 200 φορές μικρότερη.

«Οι άνθρωποι δεν είμαστε φτιαγμένοι να αντέχουμε τη διαστημική ακτινοβολία. Όμως οι αστροναύτες μπορούν και πρέπει να προστατευθούν όσο είναι δυνατό στη διάρκεια της μακράς παραμονής τους στο φεγγάρι, για παράδειγμα καλύπτοντας τα οικήματα τους με ένα παχύ στρώμα σεληνιακού εδάφους πάχους 50 έως 80 εκατοστών», δήλωσε ο φυσικός δρ Ρόμπερτ Βίμερ-Σβαϊνγκρούμπερ του Πανεπιστημίου του Κιέλου.

Τα επίπεδα ακτινοβολίας αναμένεται να είναι περίπου τα ίδια οπουδήποτε πάνω στη Σελήνη, με εξαίρεση κοντά στα τοιχώματα των βαθιών κρατήρων. «Βασικά, όσο λιγότερο βλέπει κανείς τον ουρανό από το φεγγάρι, τόσο το καλύτερο. Αυτός είναι η πρωταρχική πηγή ακτινοβολίας», ανέφερε ο ίδιος.

Τα επίπεδα ακτινοβολίας που βρήκε η νέα μελέτη, συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό με αυτά που έχουν προκύψει από άνωθεν μετρήσεις αμερικανικού σκάφους, το οποίο βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη εδώ και χρόνια.

Η διαστημική ακτινοβολία, η οποία αποτελείται από φορτισμένα σωματίδια όπως τα πρωτόνια και οι βαρείς πυρήνες χωρίς ηλεκτρόνια, μπορεί να διαπεράσει το ανθρώπινο δέρμα και να προξενήσει βλάβες στο DNA και καρκίνο. Προέρχεται από δύο βασικές πηγές: τις ισχυρές ηλιακές εκλάμψεις που βομβαρδίζουν περιοδικά τη Σελήνη και τη συνεχή «βροχή» γαλαξιακών κοσμικών ακτίνων από το βαθύ διάστημα.

Αντίθετα με τη Γη, η Σελήνη δεν διαθέτει μαγνητικό πεδίο που να προστατεύει από την ηλιακή και κοσμική ακτινοβολία. Επιπλέον, υπάρχει ο κίνδυνος από τις ακτίνες-γάμα που παράγονται από τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στη διαστημική ακτινοβολία και στο σεληνιακό έδαφος.