Νέα έρευνα: Η ανθρωπότητα έχασε δεκάδες χιλιάδες γλώσσες μέσα στους αιώνες

Παρότι σήμερα σε ολόκληρο τον κόσμο ομιλούνται περίπου 7.500 γλώσσες, μια νέα επιστημονική μελέτη δείχνει ότι η γλωσσική ποικιλία της ανθρωπότητας ήταν κάποτε πολλαπλάσια.

Ερευνητές, αξιοποιώντας μαθηματικά μοντέλα αλλά και δεδομένα από τη γλωσσολογία, την ανθρωπολογία και τη δημογραφία, επιχείρησαν να ανασυνθέσουν την εξέλιξη των γλωσσών τα τελευταία 12.000 χρόνια, από το τέλος της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με τα ευρήματά τους, μεταξύ της 1ης χιλιετίας π.Χ. και της 1ης χιλιετίας μ.Χ. ενδέχεται να συνυπήρχαν από 30.000 έως και περισσότερες από 75.000 διαφορετικές γλώσσες.

Η μελέτη καταγράφει ότι από εκείνη την περίοδο ξεκίνησε σταδιακά η συρρίκνωση της γλωσσικής πολυμορφίας. Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν η επέκταση μεγάλων αυτοκρατοριών, η επικράτηση ισχυρών γλωσσών και, αργότερα, η ευρωπαϊκή αποικιοκρατία, που οδήγησε στην εξαφάνιση εκατοντάδων τοπικών γλωσσών.

Η καθηγήτρια Γλωσσολογίας και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Γέιλ, Κλέρ Μπάουερν, μία από τις επικεφαλής της έρευνας, επισημαίνει ότι κάθε γλώσσα αποτελεί φορέα γνώσης, ιστορίας και πολιτισμού. Παράλληλα, προσφέρει πολύτιμα στοιχεία στους επιστήμονες για τον τρόπο ζωής, τις μετακινήσεις και τις συνήθειες των ανθρώπινων κοινωνιών στο πέρασμα των αιώνων.

Επειδή δεν υπάρχουν άμεσες ιστορικές καταγραφές, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα υπολογιστικό μοντέλο που προσομοιώνει την εξέλιξη και τη διαφοροποίηση των γλωσσών. Βασίστηκαν σε δεδομένα από 171 σύγχρονες κοινότητες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών στην Αφρική, τη Νότια Αμερική και τη Νοτιοανατολική Ασία, προκειμένου να εκτιμήσουν το μέγεθος των πρώτων γλωσσικών κοινοτήτων.

Υπολογίζεται ότι πριν από περίπου 12.000 χρόνια υπήρχαν 4.500 έως 6.200 γλώσσες. Με την ανάπτυξη της γεωργίας, τη δημιουργία μόνιμων οικισμών και την αύξηση του πληθυσμού, εμφανίστηκαν χιλιάδες νέες γλώσσες, καθώς οι μικρές και απομονωμένες κοινότητες εξελίσσονταν ανεξάρτητα.

Στην πορεία της ιστορίας, πολλές γλώσσες χάθηκαν, όπως τα Σουμεριακά, τα Χεττιτικά, τα Ακκαδικά και τα Ετρουσκικά, αλλά και γλώσσες της αρχαίας Αιγύπτου, της Κίνας και της Αφρικής. Άλλες εξελίχθηκαν και γέννησαν νέες, όπως τα λατινικά, από τα οποία προήλθαν τα γαλλικά, τα ισπανικά, τα ιταλικά και οι υπόλοιπες ρωμανικές γλώσσες.

Η έρευνα αναδεικνύει και τον ρόλο της αποικιοκρατίας στην εξαφάνιση γλωσσών. Σε πολλές περιοχές του κόσμου οι αποικιακές δυνάμεις επέβαλαν τις δικές τους γλώσσες, περιορίζοντας ή ακόμη και απαγορεύοντας τις τοπικές. Παρ' όλα αυτά, ορισμένες κατάφεραν να επιβιώσουν, όπως οι γλώσσες που συνδέονται με τους πολιτισμούς των Ίνκας, των Μάγια και των Αζτέκων.

Σήμερα, σύμφωνα με τους ερευνητές, σχεδόν οι μισές γλώσσες του κόσμου θεωρούνται απειλούμενες. Το 90% του παγκόσμιου πληθυσμού χρησιμοποιεί μόλις το 10% των γλωσσών, γεγονός που σημαίνει ότι χιλιάδες γλώσσες διαθέτουν ελάχιστους ομιλητές και κινδυνεύουν να εξαφανιστούν.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι μαζί με κάθε γλώσσα που χάνεται, χάνεται και ένα μοναδικό κομμάτι της ιστορίας, της μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς της ανθρωπότητας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ιαπωνία: Μετά τα αυτόματα μηχανήματα για αναψυκτικά, τώρα μπαίνεις ο ίδιος στο ψυγείο!

Ο καρχαρίας που ζει 400 χρόνια -Τι μυστικά αποκαλύπτει για τη μακροζωΐα

Άνοια: Αυτά τα συμπτώματα εμφανίζονται χρόνια πριν τη διάγνωση