Μια σιωπηλή απειλή κρύβεται πίσω από μία από τις μεγαλύτερες τάσεις της αγοράς εσωτερικής διακόσμησης και ανακαινίσεων. Οι πάγκοι από τεχνητό χαλαζία, που τα τελευταία 15 χρόνια έχουν κατακλύσει τις ελληνικές κουζίνες, βρίσκονται πλέον στο μικροσκόπιο των υγειονομικών αρχών παγκοσμίως.

Η αιτία; Μια ανίατη, επιθετική πνευμονοπάθεια που ονομάζεται πυριτίαση (ή σιλίκωση) και έχει οδηγήσει χώρες όπως η Αυστραλία σε ολοκληρωτική απαγόρευση του υλικού.

Γιατί λατρέψαμε τον τεχνητό χαλαζία στην κουζίνα μας

Αν έχεις ανακαινίσει πρόσφατα το σπίτι σου ή έχεις ψάξει για καινούριο διαμέρισμα, αποκλείεται να μην έχεις συναντήσει αυτούς τους πάγκους. Ο τεχνητός χαλαζίας έγινε η απόλυτη τάση στην Ελλάδα για πολύ συγκεκριμένους λόγους:

Δεν χαράσσεται (αντίθετα με το μάρμαρο).

Δεν λεκιάζει από καφέ, λεμόνι ή λάδι.

Προσφέρει μια τεράστια γκάμα χρωμάτων και σχεδίων, μιμούμενος άψογα ακριβά φυσικά πετρώματα, σε πολύ πιο προσιτές τιμές.

Όμως, αυτή η ανθεκτικότητα κρύβει ένα βαρύ τίμημα για εκείνους που τη δημιουργούν.

H πυριτίαση είναι ο νέος αμίαντος

Η πυριτίαση είναι μια χρόνια νόσος που προκαλείται από την εισπνοή μικροσκοπικής σκόνης κρυσταλλικού πυριτίου. Όταν η σκόνη αυτή φτάσει στους πνεύμονες, προκαλεί μόνιμες ουλές (ίνωση), οδηγώντας σε δύσπνοια, αναπνευστική ανεπάρκεια, ακόμα και θάνατο.

Πολλοί συγχέουν την πυριτίαση με τις επιπτώσεις του αμιάντου. Αν και πρόκειται για δύο διαφορετικές ουσίες που προκαλούν διαφορετικές παθήσεις (ο αμίαντος προκαλεί την αμιάντωση και μεσοθηλίωμα, ενώ το πυρίτιο την πυριτίαση), οι πνευμονολόγοι διεθνώς αποκαλούν πλέον τη σκόνη χαλαζία ως «τον αμίαντο της νέας γενιάς».

Η βασική τους ομοιότητα είναι ότι και οι δύο ουσίες δρουν ύπουλα: αναπνέεις τη σκόνη σήμερα και η ασθένεια εκδηλώνεται χρόνια μετά. Ωστόσο, η πυριτίαση από τεχνητό χαλαζία θεωρείται από ορισμένους ειδικούς ακόμη πιο επιθετική, καθώς μπορεί να εμφανιστεί σε πολύ νεότερους εργαζόμενους, ακόμη και μετά από λίγα χρόνια έντονης έκθεσης.

Τοξική σκόνη στα μαρμαράδικα

Ενώ τα φυσικά πετρώματα όπως το μάρμαρο περιέχουν ελάχιστο πυρίτιο και ο γρανίτης γύρω στο 30%, ο τεχνητός χαλαζίας αποτελείται από 80% έως 93% κρυσταλλικό πυρίτιο.

Πριν όμως τρέξεις να ξηλώσεις την κουζίνα σου, πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι ο κίνδυνος είναι απολύτως μηδενικός όταν έχεις ήδη τέτοιο πάγκο στο σπίτι.

Όταν όμως ο τεχνίτης στο εργαστήριο ή κατά την τοποθέτηση στο σπίτι αρχίσει να τον κόβει, να τον τρυπάει ή να τον λιμάρει, απελευθερώνεται αυτή η φονική σκόνη.

Στην Ελλάδα, το ζήτημα παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατο. Η επεξεργασία αυτών των υλικών γίνεται συχνά σε μικρές, οικογενειακές επιχειρήσεις (τα παραδοσιακά μαρμαράδικα).

Ενώ οι μεγάλες βιομηχανίες εφαρμόζουν «υγρή κοπή» (με χρήση νερού που καθηλώνει τη σκόνη) και σύγχρονα συστήματα εξαερισμού, δεν είναι σπάνιο στην ελληνική επαρχία ή σε μικρά συνοικιακά εργαστήρια οι τεχνίτες να κόβουν «στα στεγνά», χωρίς καν τις ειδικές μάσκες υψηλής προστασίας (τύπου FFP3).

Ακόμα χειρότερα, οι τελικές μικροδιορθώσεις γίνονται συχνά μέσα στα σπίτια των πελατών, γεμίζοντας τον χώρο με επικίνδυνα σωματίδια.

Η διεθνής κατακραυγή και το μέλλον στην Ευρώπη

Τα καμπανάκια κινδύνου χτυπούν πλέον δυνατά σε όλο τον κόσμο.

Μετά τα δραστικά μέτρα που έλαβε η Αυστραλία, στη Μεγάλη Βρετανία πληθαίνουν οι φωνές από γιατρούς και συνδικάτα που ζητούν την πλήρη απαγόρευση του υλικού, καθώς καταγράφονται συνεχώς περιστατικά νέων ανθρώπων –ακόμη και κάτω των 30 ετών– που χρειάζονται μεταμόσχευση πνεύμονα λόγω της εργασίας τους με τον χαλαζία.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η συζήτηση έχει ανάψει για τα καλά. Αν και για την ώρα δεν εξετάζεται άμεση απαγόρευση, οι πιέσεις για αυστηρότατους ελέγχους, υποχρεωτική υγρή κοπή και βαριά πρόστιμα στις επιχειρήσεις που δεν τηρούν τα μέτρα ασφαλείας αυξάνονται ραγδαία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Πανελλήνιες 2026: Ποιοι παίρνουν το επίδομα των 350 ευρώ - Οι προϋποθέσεις

Κρήτη: Στο δικαστήριο οι μαθητές του γυμνασίου Κολυμβαρίου για την επέτειο Γρηγορόπουλου