Γιατί επιστρέφουμε για να ελέγξουμε αν κλειδώσαμε την πόρτα – Πότε είναι χρήσιμη η βοήθεια ψυχολόγου

Έχετε φύγει από το σπίτι και, λίγα λεπτά αργότερα, αναρωτιέστε αν κλειδώσατε την πόρτα; Επιστρέφετε για να ελέγξετε, ακόμη κι αν θυμάστε ότι πήρατε τα κλειδιά σας και βγήκατε κανονικά; Πρόκειται για μια συνηθισμένη εμπειρία που σχετίζεται συχνά με τον τρόπο λειτουργίας της προσοχής και της μνήμης, χωρίς να αποτελεί απαραίτητα ένδειξη προβλήματος.

Το κλείδωμα της πόρτας είναι μία από τις καθημερινές κινήσεις που επαναλαμβάνουμε σχεδόν μηχανικά. Όταν η προσοχή μας βρίσκεται αλλού, για παράδειγμα σε ένα τηλεφώνημα, ένα μήνυμα ή στις σκέψεις για τις υποχρεώσεις της ημέρας, μπορεί να δυσκολευτούμε να ανακαλέσουμε αργότερα αν πραγματοποιήσαμε τη συγκεκριμένη ενέργεια.

Η αμφιβολία που ακολουθεί μπορεί να μας οδηγήσει πίσω στο σπίτι για μια γρήγορη επιβεβαίωση. Ωστόσο, η περιστασιακή επιστροφή διαφέρει σημαντικά από την επίμονη ανάγκη για επαναλαμβανόμενους ελέγχους.

Γιατί ξεχνάμε αν κλειδώσαμε

Όταν εκτελούμε καθημερινές δραστηριότητες με τον ίδιο τρόπο, συχνά δεν τους αφιερώνουμε συνειδητά την προσοχή μας. Έτσι, ενώ μπορεί πράγματι να έχουμε κλειδώσει, η ανάμνηση της συγκεκριμένης κίνησης να μην είναι αρκετά σαφής.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα μνήμης. Σε αρκετές περιπτώσεις, η δυσκολία αφορά περισσότερο την προσοχή που δώσαμε στη στιγμή παρά την ικανότητά μας να θυμόμαστε.

Η αμφιβολία μπορεί επίσης να ενισχυθεί από το άγχος, την πίεση της καθημερινότητας ή την ανησυχία για την ασφάλεια του σπιτιού. Μια προηγούμενη εμπειρία, όπως το να έχουμε ξεχάσει κάποτε να κλειδώσουμε, μπορεί να μας κάνει πιο επιφυλακτικούς.

Πότε ο έλεγχος γίνεται επαναλαμβανόμενος

Η βασική διαφορά βρίσκεται στο τι συμβαίνει αφού ελέγξουμε την πόρτα.

Σε μια συνηθισμένη περίπτωση, επιστρέφουμε, διαπιστώνουμε ότι η πόρτα είναι κλειδωμένη και συνεχίζουμε την ημέρα μας. Όταν, όμως, η αμφιβολία επιμένει ακόμη και μετά την επιβεβαίωση, μπορεί να αισθανόμαστε την ανάγκη να ελέγξουμε ξανά και ξανά.

Ο επαναλαμβανόμενος έλεγχος μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση από το άγχος, χωρίς όμως να εξαφανίζει απαραίτητα την αμφιβολία. Έτσι, δημιουργείται ένας κύκλος στον οποίο η ανησυχία οδηγεί στον έλεγχο και ο έλεγχος ακολουθείται από νέα ανησυχία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτή η συμπεριφορά μπορεί να σχετίζεται με την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD). Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που επιστρέφει για να ελέγξει την πόρτα αντιμετωπίζει κάποια ψυχική διαταραχή.

Ποια σημάδια χρειάζονται προσοχή

Η ανάγκη για έλεγχο αξίζει να διερευνηθεί όταν αρχίζει να επηρεάζει ουσιαστικά την καθημερινότητα. Ενδεικτικά σημάδια είναι:

• Η επαναλαμβανόμενη επιστροφή στην πόρτα, ακόμη κι όταν έχει ήδη επιβεβαιωθεί ότι είναι κλειδωμένη.
• Το έντονο άγχος που δεν υποχωρεί μετά τον έλεγχο.
• Οι καθυστερήσεις σε εργασία, ραντεβού ή άλλες υποχρεώσεις εξαιτίας της ανάγκης για επιβεβαίωση.
• Η συχνή αναζήτηση διαβεβαιώσεων από άλλα άτομα.
• Η αποφυγή εξόδου από το σπίτι λόγω της ανησυχίας.
• Η σταδιακή αύξηση του χρόνου που αφιερώνεται στους ελέγχους.

Κανένα από αυτά τα σημάδια, μεμονωμένα, δεν αρκεί για να τεθεί διάγνωση. Σημασία έχουν η συχνότητα, η ένταση της δυσφορίας και ο βαθμός στον οποίο επηρεάζεται η ζωή του ατόμου.

Πότε είναι χρήσιμη η βοήθεια ειδικού

Η επιστροφή μία φορά για να ελέγξουμε αν κλειδώσαμε δεν αποτελεί από μόνη της λόγο ανησυχίας. Όταν, όμως, οι έλεγχοι γίνονται επίμονοι, καταλαμβάνουν σημαντικό μέρος της ημέρας ή προκαλούν έντονο άγχος, η συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει.

Η αξιολόγηση εξετάζει τη συνολική εικόνα, τις σκέψεις που συνοδεύουν τη συμπεριφορά και τον τρόπο με τον οποίο αυτή επηρεάζει την καθημερινότητα. Δεν βασίζεται απλώς στον αριθμό των φορών που κάποιος ελέγχει την κλειδαριά.

Το σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι μια μεμονωμένη αμφιβολία είναι κάτι που μπορεί να συμβεί σε όλους. Όταν, όμως, η ανάγκη για επιβεβαίωση αρχίζει να καθορίζει τις κινήσεις μας και να περιορίζει την ελευθερία μας, αξίζει να αναζητήσουμε υποστήριξη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τι σημαίνει όταν περπατάτε με τα χέρια πίσω από την πλάτη – Τι λέει η ψυχολογία

Η επίδραση του παιδικού τραύματος στην ψυχική ανθεκτικότητα του ενήλικα