Το «σκοτεινό οξυγόνο» του βυθού: Το μυστήριο που ίσως αλλάξει όσα γνωρίζουμε για τη ζωή

Στα βάθη του Ειρηνικού, περίπου 4.000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια, οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει ένα φαινόμενο που θα μπορούσε να αλλάξει όσα γνωρίζουμε για το οξυγόνο και τις προϋποθέσεις της ζωής. Πρόκειται για το λεγόμενο «σκοτεινό οξυγόνο», το οποίο ανιχνεύθηκε σε μια τεράστια περιοχή ανάμεσα στη Χαβάη και το Μεξικό, όπου το ηλιακό φως δεν φτάνει.

Η αρχική μελέτη, που δημοσιεύτηκε το 2024, συνέδεσε την παραγωγή του οξυγόνου με τους μεταλλικούς όζους του βυθού. Πρόκειται για μικρούς πετρώδεις σχηματισμούς πλούσιους σε νικέλιο, χαλκό, κοβάλτιο και μαγγάνιο, μέταλλα με μεγάλη οικονομική αξία που έχουν ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον της βιομηχανίας εξόρυξης του βυθού.

Νέα έρευνα για το αμφιλεγόμενο εύρημα

Η ανακάλυψη προκάλεσε έντονη επιστημονική συζήτηση, καθώς αρκετοί ερευνητές αμφισβήτησαν την ερμηνεία των αποτελεσμάτων. Για τον λόγο αυτό, η ομάδα του θαλάσσιου οικολόγου Andrew Sweetman οργανώνει νέα έρευνα.

Το 2026 παρουσίασε ειδικά υποβρύχια landers, σχεδιασμένα να φτάνουν έως τα 11.000 μέτρα και να μετρούν ταυτόχρονα οξυγόνο, υδρογόνο, θολότητα, αγωγιμότητα και πίεση. Στόχος είναι να διαπιστωθεί τι ακριβώς προκαλεί την παρουσία οξυγόνου στο απόλυτο σκοτάδι.

Η αρχική θεωρία θέλει τους μεταλλικούς όζους να λειτουργούν σαν φυσικές «μπαταρίες». Οι ερευνητές είχαν καταγράψει τάση έως 0,95 volt στην επιφάνειά τους, η οποία θεωρήθηκε πιθανό να μπορεί να διασπά το θαλασσινό νερό και να απελευθερώνει οξυγόνο.

Ωστόσο, η θεωρία αυτή παραμένει υπό αμφισβήτηση. Έχουν διατυπωθεί ερωτήματα για το αν οι όζοι ευθύνονται πράγματι για το φαινόμενο ή αν οι μετρήσεις επηρεάστηκαν από πειραματικούς παράγοντες. Η Nature Geoscience έχει μάλιστα προσθέσει σημείωση στη μελέτη, αναφέροντας ότι σχετικά ζητήματα εξετάζονται από τους εκδότες.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω της πιθανής εξόρυξης των μεταλλικών όζων. Αν αποδειχθεί ότι συμμετέχουν στη λειτουργία των οικοσυστημάτων του βυθού, η μαζική απομάκρυνσή τους θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες.

Παράλληλα, η πιθανότητα παραγωγής οξυγόνου χωρίς φως ανοίγει ένα ακόμη ερώτημα: θα μπορούσαν παρόμοιοι μηχανισμοί να υποστηρίζουν μικροβιακή ζωή σε σκοτεινά περιβάλλοντα άλλων κόσμων, όπως ο Εγκέλαδος ή η Ευρώπη;

Μέχρι να ολοκληρωθούν οι νέες έρευνες, το «σκοτεινό οξυγόνο» παραμένει ένα από τα πιο παράξενα και αμφιλεγόμενα μυστήρια του βαθιού ωκεανού.

Διαβάστε επίσης

Παιδικές φίλες ανακάλυψαν ότι είναι αδελφές 40 χρόνια μετά την υιοθεσία τους από ορφανοτροφείο!

Η απίστευτη ιστορία του Cougar Ace: Γιατί καταστράφηκαν 4.703 ολοκαίνουργια Mazda