Λύθηκε το μυστήριο της «Μούμιας που ουρλιάζει» - Πώς καταρρίφθηκε η θεωρία της λανθασμένης ταρίχευσης

Για πολλά χρόνια, η ασυνήθιστη εικόνα μιας αρχαίας Αιγύπτιας γυναίκας με το στόμα ανοιχτό έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των αρχαιολόγων και των επιστημόνων. Η μούμια, που έγινε γνωστή ως η «Μούμια που Ουρλιάζει», είχε συνδεθεί στο παρελθόν με την πιθανότητα μιας προβληματικής ή ελλιπούς διαδικασίας ταρίχευσης. Μια νεότερη επιστημονική μελέτη έρχεται όμως να δώσει μια διαφορετική ερμηνεία. Μέσα από εξετάσεις υψηλής τεχνολογίας, οι ερευνητές προσπάθησαν να ανασυνθέσουν όσο το δυνατόν καλύτερα την κατάσταση της γυναίκας κατά τα τελευταία λεπτά της ζωής της, αλλά και να εξηγήσουν γιατί το πρόσωπό της διατηρήθηκε με αυτή την ιδιαίτερη έκφραση.

Ένα εύρημα που παρέμενε ανεξήγητο από το 1935

Η ιστορία της συγκεκριμένης μούμιας ξεκινά το 1935, όταν αρχαιολόγοι πραγματοποιούσαν ανασκαφές στο Ντερ Ελ-Μπαχάρι, κοντά στο Λούξορ της Αιγύπτου. Οι εργασίες επικεντρώνονταν στον τάφο του Σενμούτ, ενός σημαντικού αρχιτέκτονα της αρχαίας Αιγύπτου. Κάτω από το συγκεκριμένο ταφικό συγκρότημα αποκαλύφθηκε ένας ακόμη χώρος ταφής, στον οποίο είχαν τοποθετηθεί η μητέρα του Σενμούτ και άλλα μέλη της οικογένειάς του. Ανάμεσα στα ευρήματα βρισκόταν ένα ξύλινο φέρετρο που περιείχε τη σορό μιας γυναίκας. Η ταυτότητά της δεν έχει προσδιοριστεί με βεβαιότητα.

Η γυναίκα είχε ταφεί με μαύρη περούκα, ενώ φορούσε χρυσά και ασημένια δαχτυλίδια. Ωστόσο, εκείνο που έκανε τη μούμια να ξεχωρίζει ήταν η κατάσταση του προσώπου της. Το στόμα της είχε παραμείνει ανοιχτό, δημιουργώντας την εντύπωση ότι βρισκόταν στη μέση μιας κραυγής. Ένα ακόμη αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό ήταν ότι τα εσωτερικά όργανά της δεν είχαν αφαιρεθεί κατά την ταρίχευση.

Η μούμια εξετάστηκε ξανά με σύγχρονες μεθόδους

Πολλά χρόνια μετά την ανακάλυψή της, η μυστηριώδης σορός μπήκε ξανά στο μικροσκόπιο της επιστήμης. Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Medicine και πραγματοποιήθηκε από τη Dr. Sahar Saleem, καθηγήτρια ακτινολογίας στο Νοσοκομείο Kasr Al Ainy του Πανεπιστημίου του Καΐρου. Αντί να πραγματοποιηθεί επεμβατική εξέταση, οι ερευνητές αξιοποίησαν αξονικές τομογραφίες και ακτινογραφίες. Με αυτόν τον τρόπο μπόρεσαν να εξετάσουν αναλυτικά την ανατομία της γυναίκας και να δημιουργήσουν ουσιαστικά μια «ψηφιακή ανατομή» της μούμιας.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση επέτρεψε στους επιστήμονες να μελετήσουν το σώμα της χωρίς να χρειαστεί να καταστραφεί ή να ανοιχτεί η αρχαία σορός.

Ποια ήταν η γυναίκα που κρυβόταν πίσω από τη μούμια;

Τα αποτελέσματα της εξέτασης έδωσαν αρκετές πληροφορίες για τη φυσική κατάσταση της γυναίκας. Οι επιστήμονες υπολόγισαν ότι είχε ύψος περίπου 1,50 μέτρο και ότι πέθανε σε ηλικία περίπου 48 ετών. Στη σπονδυλική της στήλη εντοπίστηκαν ενδείξεις ήπιας αρθρίτιδας.

Η εξέταση αποκάλυψε επίσης ότι κατά τη διάρκεια της ζωής της είχε χάσει αρκετά δόντια. Οι ερευνητές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο ορισμένα από αυτά να είχαν αφαιρεθεί σκόπιμα. Η υπόθεση αυτή θεωρείται πιθανή επειδή πρακτικές οδοντιατρικής θεραπείας και εξαγωγής δοντιών ήταν ήδη γνωστές στην αρχαία Αίγυπτο. Παρά τον λεπτομερή έλεγχο του σώματος, οι επιστήμονες δεν κατάφεραν να προσδιορίσουν με ακρίβεια την αιτία του θανάτου.

Η έκφραση του προσώπου ίσως «πάγωσε» τη στιγμή του θανάτου

Το μεγαλύτερο ερώτημα εξακολουθεί να αφορά το ανοιχτό στόμα και την έκφραση του προσώπου. Η νέα μελέτη προτείνει μια διαφορετική εξήγηση από εκείνη που είχε επικρατήσει στο παρελθόν. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η συγκεκριμένη στάση μπορεί να συνδέεται με ένα φαινόμενο που ονομάζεται «πτωματικός σπασμός».

Ο πτωματικός σπασμός αποτελεί μια κατάσταση κατά την οποία οι μύες μπορεί να παραμείνουν σε συγκεκριμένη θέση κατά τη στιγμή του θανάτου. Στην περίπτωση της συγκεκριμένης γυναίκας, οι επιστήμονες θεωρούν πιθανό ότι η χαρακτηριστική έκφραση σχετίζεται με έντονο πόνο ή αγωνία που βίωσε λίγο πριν πεθάνει. Με βάση αυτή την ερμηνεία, δεν αποκλείεται η γυναίκα να πέθανε ενώ κραύγαζε, γεγονός που θα μπορούσε να εξηγεί την ασυνήθιστη θέση του στόματός της.

Πώς διατηρήθηκε η συγκεκριμένη θέση για χιλιάδες χρόνια;

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της νέας υπόθεσης αφορά τη διαδικασία της ταρίχευσης. Η Dr. Saleem θεωρεί πιθανό οι ταριχευτές να προχώρησαν στη μουμιοποίηση ενώ το σώμα βρισκόταν ακόμη στη συγκεκριμένη συσπασμένη θέση. Αν η διαδικασία πραγματοποιήθηκε πριν χαλαρώσουν οι μύες ή πριν ξεκινήσει η φυσιολογική αποσύνθεση των ιστών, η στάση του σώματος θα μπορούσε να διατηρηθεί. Έτσι, οι μύες του προσώπου ενδέχεται να παρέμειναν αρκετά δύσκαμπτοι ώστε να μην επιτρέψουν στο στόμα να κλείσει.

Αυτό σημαίνει ότι η έκφραση που σήμερα μοιάζει με κραυγή πιθανότατα δεν δημιουργήθηκε επειδή οι ταριχευτές έκαναν κάποιο λάθος. Αντίθετα, μπορεί να αποτελεί την ανατομική αποτύπωση της κατάστασης στην οποία βρισκόταν η γυναίκα όταν πέθανε.

Μια σπάνια «χρονοκάψουλα» της αρχαίας Αιγύπτου

Παρότι η ακριβής αιτία του θανάτου της παραμένει άγνωστη, η νέα ανάλυση προσφέρει μια διαφορετική ματιά στη μυστηριώδη μούμια. Η ανοιχτή θέση του στόματος και η έντονη έκφραση του προσώπου ενδέχεται να μην αποτελούν αποτέλεσμα κακής ταρίχευσης, αλλά να συνδέονται με τις τελευταίες στιγμές της ζωής της. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η στάση του σώματος διατηρήθηκε επειδή η διαδικασία μουμιοποίησης πραγματοποιήθηκε πριν το σώμα προλάβει να χαλαρώσει φυσιολογικά.

Με αυτόν τον τρόπο, η «Μούμια που Ουρλιάζει» έχει διατηρήσει για χιλιάδες χρόνια ένα εξαιρετικά ασυνήθιστο στιγμιότυπο από τον θάνατο και την ταρίχευσή της. Η σύγχρονη τεχνολογία επιτρέπει πλέον στους ερευνητές να εξετάσουν αυτό το στιγμιότυπο με τρόπους που δεν ήταν δυνατοί όταν η μούμια ανακαλύφθηκε, το 1935.

Διαβάστε επίσης 

21χρονος καθάρισε εντελώς μόνος του ολόκληρο ποταμό που ήταν γεμάτος σκουπίδια (βίντεο)

Μια ολόκληρη πόλη σε ένα κτίριο: Το συγκρότημα των 5.000 διαμερισμάτων με 20.000 κατοίκους! (βίντεο)