Ιστορική επέμβαση στο Λονδίνο: Τεχνητή νοημοσύνη βοήθησε στην αφαίρεση όγκου εγκεφάλου

Νευροχειρουργοί στο Λονδίνο πραγματοποίησαν την πρώτη επιτυχημένη επέμβαση στον κόσμο για την αφαίρεση όγκου στον εγκέφαλο με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, συμβάλλοντας στη διατήρηση της όρασης ενός 48χρονου άνδρα, σύμφωνα με ανακοίνωση των υγειονομικών αρχών της χώρας.

Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε τον Μάιο στο Εθνικό Νοσοκομείο Νευρολογίας και Νευροχειρουργικής (NHNN), το οποίο ανήκει στο ίδρυμα NHS Foundation Trust των νοσοκομείων του University College London. Οι λεπτομέρειες της επέμβασης παρέμειναν μυστικές μέχρι την Πέμπτη, καθώς ο ασθενής, Ρις Χίμπερτ, βρισκόταν σε περίοδο ανάρρωσης.

Παρότι η χειρουργική ομάδα διατήρησε πλήρως τον έλεγχο της επέμβασης, το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ανέλυε σε πραγματικό χρόνο τις εικόνες που κατέγραφε η κάμερα κατά τη διάρκεια του χειρουργείου. Με αυτόν τον τρόπο, βοηθούσε τους γιατρούς να εντοπίζουν κρίσιμες ανατομικές δομές, όπως νεύρα και αιμοφόρα αγγεία, τα οποία έπρεπε να παραμείνουν ανέπαφα, καθώς βρίσκονταν κοντά στον όγκο διαμέτρου 11 χιλιοστών που είχε αναπτυχθεί στην υπόφυση του Χίμπερτ.

«Όταν συνήλθα, μπορούσα να δω καθαρά τα πάντα μέσα στην αίθουσα», δήλωσε ο ασθενής. Μάλιστα, μέσα σε μόλις μία εβδομάδα από την επέμβαση, μπορούσε να περπατά χωρίς γυαλιά ή μπαστούνι.

Έκτοτε, έχει επιστρέψει στην εργασία του ως διευθυντής εξυπηρέτησης πελατών. «Νιώθω σαν να έχω μια πανοραμική θέα 360 μοιρών όλων όσων βρίσκονται γύρω μου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Πώς λειτουργεί το σύστημα AI

Οι χειρουργοί χρησιμοποίησαν μια νέα τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης, η οποία έχει σχεδιαστεί για να βοηθά στον εντοπισμό μικροσκοπικών ανατομικών δομών του εγκεφάλου. Το σύστημα χρησιμοποιεί χρωματική κωδικοποίηση για να επισημαίνει σημαντικές δομές, διευκολύνοντας έτσι τους χειρουργούς να τις αναγνωρίζουν με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Το νοσοκομείο είχε χρησιμοποιήσει στο παρελθόν τη συγκεκριμένη τεχνολογία ως ερευνητικό εργαλείο. Ωστόσο, αυτή ήταν η πρώτη φορά που εφαρμόστηκε σε ασθενή κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης.

Η υπόφυση, τα αιμοφόρα αγγεία και τα νεύρα που ελέγχουν την όραση βρίσκονται σε εξαιρετικά μικρή απόσταση μεταξύ τους. Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές, «ένα λάθος μόλις ενός χιλιοστού μπορεί να κάνει κρίσιμη διαφορά».

Ένα τέτοιο λάθος θα μπορούσε να έχει ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες, καθώς ενδέχεται να οδηγήσει σε τύφλωση, εγκεφαλικό επεισόδιο ή ακόμη και θάνατο. Η Δρ. Σοφία Μπάνο, αναπληρώτρια καθηγήτρια ρομποτικής και τεχνητής νοημοσύνης στο UCL και τεχνική υπεύθυνη του συστήματος AI, δήλωσε ότι η τεχνολογία έχει εκπαιδευτεί σε εκατοντάδες χειρουργικά βίντεο.

Με αυτόν τον τρόπο, το σύστημα έχει αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα χειρουργικών παραδειγμάτων, τα οποία ένας χειρουργός θα χρειαζόταν πολλά χρόνια για να συναντήσει στην πράξη. Όπως εξήγησε η Δρ. Μπάνο, το σύστημα έχει σχεδιαστεί ώστε να αναγνωρίζει σε πραγματικό χρόνο κρίσιμες ανατομικές δομές, χειρουργικά εργαλεία, αλλά και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ιστών. Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να υποστηρίζει τους χειρουργούς σε εξαιρετικά απαιτητικές επεμβάσεις.

Η περίπτωση του Ρις Χίμπερτ

Αρχικά, οι γιατροί είχαν επιλέξει να αντιμετωπίσουν την κατάσταση του Χίμπερτ χωρίς να προχωρήσουν σε χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, μετά τη διάγνωσή του το 2024, τα συμπτώματά του επιδεινώθηκαν. Η κατάστασή του περιλάμβανε σοβαρή ορμονική διαταραχή, καθώς και προβλήματα στην όραση.

Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές, χωρίς την επέμβαση υπήρχε κίνδυνος ο Χίμπερτ να χάσει την όρασή του. Η συγκεκριμένη επέμβαση αποτέλεσε, επομένως, μια κρίσιμη επιλογή για την αντιμετώπιση της κατάστασής του, καθώς ο όγκος βρισκόταν σε ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή, κοντά σε ανατομικές δομές ζωτικής σημασίας για την όραση και τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Η σημασία της τεχνητής νοημοσύνης στη χειρουργική

Ο καθηγητής Μάικ Λούις, επιστημονικός διευθυντής καινοτομίας στο Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Υγεία και τη Φροντίδα (NIHR), το οποίο χρηματοδότησε την επέμβαση στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής, χαρακτήρισε την «πρωτοποριακή χειρουργική επέμβαση» ενδεικτική των δυνατοτήτων που προσφέρει η προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη.

Όπως ανέφερε, η τεχνολογία αυτή μπορεί να υποστηρίζει τους χειρουργούς κατά τη διάρκεια ιδιαίτερα σύνθετων επεμβάσεων και να συμβάλλει στη βελτίωση της φροντίδας των ασθενών.

Η επιτυχής επέμβαση στο Λονδίνο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μέσα στο χειρουργείο, καθώς για πρώτη φορά η συγκεκριμένη τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε σε πραγματικό ασθενή, σε μια επέμβαση όπου η ακρίβεια ακόμη και ενός χιλιοστού μπορούσε να καθορίσει το αποτέλεσμα.

Διαβάστε επίσης 

Όταν η φάρσα γυρίζει μπούμερανγκ: Μετεωρολόγος "καταρρέει" από τα γέλια σε ζωντανή μετάδοση (βίντεο)

Νεπάλ: Παγώνουν οι διασώσεις – «Βόμβα» νερού απειλεί τη χώρα