Τεχνολογία

Πώς θα ξεχωρίσετε έναν μετεωρίτη από μια πέτρα

μετεωρίτης

Έλληνας ορυκτολόγος που θα αναχωρήσει το χειμώνα σε αποστολή της NASA για την αναζήτηση μετεωριτών στην Ανταρκτική εξηγεί πώς μπορεί κανείς να ξεχωρίσει μια ουρανοκατέβατη πέτρα από τα γήινα ορυκτά, και μάλιστα προσφέρεται να εξετάσει στο εργαστήριό του τυχόν ευρήματα.

Ο Γιάννης Μπαζιώτης, επίκουρος καθηγητής Ορυκτολογίας-Πετρολογίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο οποίος ειδικεύεται στην Πλανητική Επιστήμη και ειδικότερα στους μετεωρίτες, πήρε την πρωτοβουλία να ξεκινήσει μια συστηματική αναζήτηση στην Ελλάδα, καλώντας όποιον έχει πληροφορίες να τον ενημερώσει.

Ο Δρ Μπαζιώτης παραθέτει ορισμένα βασικά στοιχεία αναγνώρισης ενός μετεωρίτη.

Το εξωτερικό του μετεωρίτη χαρακτηρίζεται από τετηγμένο φλοιό (fusion crust), ένα συνήθως μαύρο περίβλημα γύρω από το πέτρωμα, που δημιουργείται από την ανάπτυξη πολύ υψηλών θερμοκρασιών κατά το ταχύτατο πέρασμα του μετεώρου από την ατμόσφαιρα της Γης.
Πολλοί μετεωρίτες περιέχουν μέταλλα, οπότε σε μια σπασμένη επιφάνεια του μετεωρίτη θα πρέπει κάποιος να μπορεί να αναγνωρίσει τα μεταλλικά ορυκτά.

Αν πρόκειται για μετεωρίτη πλούσιο σε μέταλλα, τότε θα είναι αρκετά βαρύς.
Κατά ένα μεγάλο ποσοστό θα πρέπει να έλκεται από ένα κοινό μαγνήτη λόγω της παρουσίας μετάλλου σιδήρου-νικελίου.

Δεν θα πρέπει να αφήνει μαυρίλα στα χέρια, ωστόσο είναι πιθανή η κόκκινη γραμμή σκόνης (τη διαπιστώνουμε κατά τη σύρση του δείγματος σε μια πλάκα πορσελάνης), αν έχει οξειδωθεί το εξωτερικό τμήμα του μετεωρίτη.

Η επιφάνεια των μετεωριτών φέρει μικρές κοιλότητες (όχι οπές), οι οποίες μοιάζουν με καμπυλωτές επιφάνειες σαν μικροί κρατήρες, εξαιτίας της τήξης του εξωτερικού του κατά το πέρασμα από την ατμόσφαιρα της Γης. Πολλές φορές αυτές οι κοιλότητες μοιάζουν με δακτυλικά αποτυπώματα.
Δεν υπάρχουν πόροι (τρύπες) σε ένα μετεωρίτη.

Είναι πολύ πιθανή η ύπαρξη χόνδρων στο εσωτερικό του (αν είναι σπασμένο το δείγμα και είναι δυνατή πρόσβαση στο εσωτερικό του πετρώματος), οι οποίοι έχουν κυκλικό συνήθως σχήμα και μπορεί να είναι ορατοί με γυμνό μάτι.

Μόνο μία επιβεβαιωμένη πτώση στην Ελλάδα

Όπως αναφέρει ο Δρ Μπαζιώτης, «το ιστορικό των μετεωριτών στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά πτωχό. Υπάρχει μόνο μία επιβεβαιωμένη πτώση μετεωρίτη τον Ιούνιο του 1818 και ένα αντίστοιχο δείγμα από την Ελλάδα που βρέθηκε στην περιοχή των Σερρών, ο λεγόμενος μετεωρίτης SERES. Υπάρχουν μερικές ακόμα ιστορικές πληροφορίες για την ύπαρξη μετεωριτών, ωστόσο δεν υπάρχει αντίστοιχο δείγμα για να χαρακτηριστούν επιβεβαιωμένες. Αυτά τα δείγματα χαρακτηρίζονται ως "αμφίβολοι" μετεωρίτες και υπάρχουν πέντε καταγραφές, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η περιοχή της Λάρισας (1706), η Θράκη (452), οι Δελφοί και η Κασσάνδρα Χαλκιδικής».

Σύμφωνα με τον κ. Μπαζιώτη, σήμερα μόνο ο μετεωρίτης SERES, ο οποίος ανήκει στην κατηγορία των χονδριτών, υπάρχει επίσημα ως ελληνικής προέλευσης στη βάση δεδομένων του διεθνούς Δελτίου Μετεωριτών του Σεληνιακού και Πλανητικού Ινστιτούτου (Meteoritical Bulletin of Lunar & Planetary Institute).

Από στον μετεωρίτη SERES, «περίπου συνολικά 6,5 κιλά βρίσκονται στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Βιέννης και το κύριο δείγμα ανέρχεται σε 4 κιλά και 649 γραμμάρια. Μελετώ αυτό το δείγμα, με αναμενόμενη δημοσίευση των αποτελεσμάτων εντός του 2018».

Ο κ. Μπαζιώτης θα προσπαθήσει επίσης να φέρει τον μετεωρίτη στην Ελλάδα και να οργανώσει μία ανοικτή εκδήλωση για το κοινό τον Ιούνιο του 2018, ακριβώς 200 χρόνια από την πτώση του στη βόρεια Ελλάδα.

Στο κυνήγι μικρομετεωριτών στις ταράτσες

Ακόμη, ο ίδιος προωθεί τη συλλογή και τη μελέτη μικρομετεωριτών στην περιοχή των Αθηνών. Όπως εξηγεί, η Γη δέχεται 100 τόνους αστρικού υλικού τη μέρα, εκ των οποίων η ποσότητα των κόκκων που θα διασωθεί κατά το πέρασμά τους από την ατμόσφαιρα και θα φθάσει τελικά στη Γη, αγγίζει τους δέκα τόνους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και μικρομετεωρίτες, δηλαδή σώματα μικρότερα από ένα χιλιοστό, τα οποία συνήθως κυμαίνονται από 150 έως 300 μικρόμετρα (εκατομμυριοστά του μέτρου).

«Η πιθανότητα πτώσης μικρομετεωριτών», λέει ο κ.Μπαζιώτης, «εκτιμάται σε ένα έως δύο κόκκους ανά τετραγωνικό μέτρο ανά έτος. Μπορεί να ακούγεται πολύ μικρό το νούμερο αυτό, ωστόσο, η ταράτσα ενός σπιτιού 100 τετραγωνικών μέτρων, η οποία μπορεί να έχει να καθαριστεί πάνω από μια δεκαετία, πιθανώς να φιλοξενεί μερικούς κόκκους μικρομετεωριτών. Αν τελικά συλλεγούν μικρομετεωρίτες από διαφορετικές χώρες, τότε θα ανοίξει ένα νέο παράθυρο προς το Διάστημα».

Αν κάποιος στη χώρα μας πιστεύει ότι έχει βρει κάποιο μετεωρίτη, ο κ. Μπαζιώτης διαβεβαιώνει ότι θα μπορούσε να εξετάσει το δείγμα και να αποφανθεί κατά πόσο είναι μετεωρίτης ή όχι. Όπως λέει, «μόνο αν μελετηθεί το δείγμα, μπορούμε να εκτιμήσουμε αν πρόκειται για ένα κοινό ή σπάνιο μετεωρίτη».

Μαζί με την ομάδα φοιτητών που έχει σχηματίσει, δηλώνει πρόθυμος να εξετάσει τα δείγματα πιθανών μετεωριτών ή και μικρομετεωριτών, στην έδρα του στο Εργαστήριο Ορυκτολογίας-Γεωλογίας του Τμήματος Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων και Γεωργικής Μηχανικής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ιερά Οδός 75, Αθήνα).

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τεχνολογία

Ρομποτικός σεφ ψήνει το κοτόπουλο με λέιζερ (βίντεο)

Ρομποτικός σεφ

Πρώτα είδαμε φαγητά να παράγονται από εκτυπωτές τριών διαστάσεων, τώρα ήρθε η ώρα για κοτοκροκέτες ψημένες με λέιζερ.

Μηχανικοί του Πανεπιστημίου Κολούμπια στη Νέα Υόρκη παρουσίασαν ένα ασυνήθιστο σύστημα που βομβαρδίσει εκτυπωμένα τρόφιμα με λέιζερ σημείο προς σημείο. Μπορεί ακόμα και να αναπαράγει τις σκούρες γραμμές που αφήνει στο κρέας η παραδοσιακή ψησταριά.

Η ιδέα δοκιμάστηκε σε κροκέτες που «εκτυπώθηκαν» με κιμά κοτόπουλου. Οι γευσιγνώστες που δοκίμασαν το πιάτο «προτίμησαν το κρέας που είχε ψηθεί με λέιζερ από ό,τι τα δείγματα που ψήθηκαν με συμβατικό τρόπο» υπερηφανεύεται ο Τζόναθαν Μπλάτινγκερ, μέλος της ερευνητικής ομάδας που υπογράφει μελέτη στην επιθεώρηση NPG Science of Food.

Ο Μπλάτινγκερ εργάζεται ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στο εργαστήριο «Ψηφιακών Τροφίμων» του Κολούμπια με επικεφαλής τον Χοντ Λίμπστον, ο οποίος εργάζεται από το 2007 για την ανάπτυξη αυτόνομων ρομποτικών σεφ.

«Παρόλο που οι εκτυπωτές μπορούν να παράγουν τρόφιμα με ακρίβεια χιλιοστού, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει μέθοδος θέρμανσης που προσφέρει την ίδια ανάλυση» λέει ο Μπλάτινγκερ.

«Το μαγείρεμα παίζει κρίσιμο ρόλο για τη διατροφική αξία, τη γεύση και την υφή πολλών τροφίμων, και αναρωτηθήκαμε αν θα μπορούσαμε να αναπτύξουμε μια μέθοδο με λέιζερ για να ελέγχουμε αυτές τις ιδιότητες με ακρίβεια».

 

 

Η ερευνητική ομάδα πειραματίστηκε με κιμά κοτόπουλου που εκτυπώθηκε σε φέτες με πάχος τριών χιλιοστών και βομβαρδίστηκε με τρία λέιζερ στο φάσμα του μπλε φωτός (μήκος κύματος 445 νανόμετρα) και του υπέρυθρου (980 νανόμετρα και 10.600 νανόμετρα).

Η ψημένη φέτα αξιολογήθηκε στη συνέχεια ως προς το βάθος ψησίματος, το χρώμα, το ποσοστό υγρασίας και οι διαφορές στη γεύση, συγκριτικά με παρόμοιες φέτες που ψήθηκαν με συμβατικό τρόπο.

Η ανάλυση έδειξε ότι το κρέας που ψήνεται με λέιζερ συρρικνώνεται κατά 50% λιγότερο, διατηρεί διπλάσια επίπεδα υγρασίας και προσφέρει παρόμοια γεύση με το συμβατικό ψήσιμο.

Δύο γευσιγνώστες κλήθηκαν να δοκιμάσουν τις φέτες, χωρίς να γνωρίζουν ποια είχε ψηθεί με λέιζερ, και δήλωσαν ότι έμειναν λιγότερο ικανοποιημένοι με το συμβατικό ψήσιμο, αναφέρουν οι ερευνητές.

Παραδέχονται ωστόσο ότι η ιδέα τους δύσκολα θα περάσει άμεσα σε εμπορική εφαρμογή, καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει το κατάλληλο λογισμικό, ένα «Photoshop για τρόφιμα» που θα επιτρέπει στον απλό χρήστη να δημιουργεί πιάτα από πολλά διαφορετικά συστατικά.

Ποιος ξέρει όμως; Ίσως στο απώτερο μέλλον να μπορείτε να παραγγείλετε στον ρομποτικό σας μάγειρα φιλετάκια στο λέιζερ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Διαδίκτυο: Έκρηξη της χρήσης εν μέσω πανδημίας

Ηλεκτροκίνηση - Παγκόσμια έρευνα: 4 στους 10 σκοπεύουν να αγοράσουν ηλεκτρικό όχημα

Διάστημα: Νέο ρεκόρ ταυτόχρονης παρουσίας 14 ανθρώπων στο διάστημα

ESPA BANNER