Είναι μια εικόνα γνώριμη σε πολλούς ιδιοκτήτες κήπων: οι ρίζες ενός μεγάλου, ώριμου δέντρου αρχίζουν να ανασηκώνονται, να βγαίνουν στην επιφάνεια και να απλώνονται πάνω στο γρασίδι.
Η πρώτη αυθόρμητη αντίδραση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «Πρέπει να ρίξω χώμα για να τις καλύψω και να ισιώσω το έδαφος».
Αυτή η κίνηση, αν και γίνεται με την καλύτερη πρόθεση, αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά και συχνά λάθη στη φροντίδα των δέντρων. Η προσθήκη επιπλέον χώματος πάνω από το φυσικό επίπεδο των ριζών μπορεί να αποβεί μοιραία για την υγεία, ακόμα και για τη ζωή του δέντρου σας.
Ο κίνδυνος της «ασφυξίας» - Γιατί το χώμα βλάπτει τις ρίζες
Οι ρίζες των δέντρων δεν χρησιμεύουν μόνο για τη στήριξη και την απορρόφηση νερού. Χρειάζονται επειγόντως οξυγόνο για να αναπνεύσουν. Οι ρίζες που βγαίνουν στην επιφάνεια (συχνά λόγω διάβρωσης του εδάφους, συμπίεσης ή απλώς λόγω της φυσικής ανάπτυξης του είδους) έχουν προσαρμοστεί να ζουν σε ένα περιβάλλον πλούσιο σε αέρα.
Όταν προσθέτουμε ένα νέο στρώμα χώματος πάνω από αυτές τις ρίζες, προκαλούνται τρία σημαντικά προβλήματα:
Στέρηση οξυγόνου (ασφυξία): Ακόμα και λίγα εκατοστά επιπλέον χώματος συμπιέζουν την περιοχή και αποκλείουν το οξυγόνο. Χωρίς αέρα, τα κύτταρα των ριζών πεθαίνουν, σταματώντας την τροφοδοσία ολόκληρου του δέντρου.
Παγίδευση υγρασίας και σαπίλα: Το νέο χώμα συγκρατεί την υγρασία απευθείας πάνω στον φλοιό των κύριων ριζών και στη βάση του κορμού (λαιμός του δέντρου). Αυτό δημιουργεί το ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη μυκήτων, οδηγώντας σε σάπισμα του ξύλου.
Σταδιακή ξήρανση: Η ζημιά δεν φαίνεται αμέσως. Μπορεί να περάσουν 2 έως 5 χρόνια μέχρι το δέντρο να αρχίσει να δείχνει σημάδια εξασθένησης, όπως κιτρίνισμα των φύλλων, ξήρανση των κορυφών και τελικά πλήρη νέκρωση.
Προσοχή: Η εναλλακτική λύση του κοψίματος των ριζών είναι εξίσου επικίνδυνη.
Αφαιρώντας μεγάλες ρίζες, μειώνετε δραματικά τη σταθερότητα του δέντρου (κίνδυνος πτώσης σε δυνατούς ανέμους) και στερείτε από το φυτό τη δυνατότητα να τραφεί.
Τι μπορείτε να κάνετε αντί για χώμα;
Αν οι εκτεθειμένες ρίζες δημιουργούν προβλήματα – όπως δυσκολία στο κούρεμα του γκαζόν, κίνδυνο να σκοντάψει κάποιος ή αισθητικό ζήτημα – υπάρχουν ασφαλείς, οικολογικές και καλαίσθητες λύσεις:
Εδαφοκάλυψη με οργανικά υλικά (Mulching)
Αντί για χώμα, απλώστε γύρω από το δέντρο ένα στρώμα από φλοιό πεύκου, ροκανίδι ή ξερά φύλλα.Το υλικό αυτό είναι εξαιρετικά πορώδες. Προστατεύει τις ρίζες από τον ήλιο, τη ζέστη και τα χτυπήματα των μηχανημάτων, ενώ επιτρέπει στο οξυγόνο και το νερό να διεισδύσουν ελεύθερα.
Κανόνας: Το πάχος του στρώματος δεν πρέπει να ξεπερνά τα 5-7 εκατοστά και δεν πρέπει να ακουμπά απευθείας πάνω στον κορμό του δέντρου.
Αντικατάσταση του γκαζόν με φυτά σκιάς
Το κούρεμα του γρασίδι ανάμεσα σε ρίζες είναι εφιάλτης και συχνά τραυματίζει το δέντρο. Αφαιρέστε το γκαζόν στην περιοχή κάτω από την κόμη του δέντρου και φυτέψτε φυτά εδαφοκάλυψης που αγαπούν τη σκιά (π.χ. κισσό, βίνκα, παχύσανδρο).
Τα φυτά αυτά θα κρύψουν οπτικά τις ρίζες, θα ομορφύνουν τον κήπο και δεν απαιτούν βαθύ σκάψιμο που θα πλήγωνε το δέντρο.
Δημιουργία ζώνης προστασίας
Οριοθετήστε την περιοχή γύρω από τις ρίζες με φυσικές πέτρες ή χαμηλά διακοσμητικά στοιχεία, δημιουργώντας ένα «νησί». Γεμίστε το εσωτερικό με το οργανικό υλικό (mulch) που αναφέραμε παραπάνω. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπετε τη διέλευση πεζών, προστατεύοντας τόσο τους ανθρώπους από πτώσεις όσο και τις ρίζες από τη συμπίεση.
Οι ρίζες που βγαίνουν στην επιφάνεια είναι το σημάδι ενός δέντρου που προσπαθεί να επιβιώσει και να αναπνεύσει σωστά. Αντί να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τη φύση του «θάβοντάς» το, οφείλουμε να προσαρμόσουμε τον κήπο μας γύρω από αυτό.
Η χρήση οργανικής κάλυψης και η σωστή διαμόρφωση του χώρου εγγυώνται ότι το δέντρο σας θα παραμείνει υγιές, πράσινο και ασφαλές για πολλά ακόμα χρόνια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πέτυχε απίστευτο ρεκόρ πάνω από τον Δούναβη: Περπάτησε σε ιμάντα επί 12 ώρες (βίντεο)