100.6 FM KnossosFM
13:34 | 23/07/2026
newsroom ekriti.gr
Οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία υπέγραψαν μια σημαντική συμφωνία, η οποία φέρεται να ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη ενός πολιτικού πυρηνικού προγράμματος από το Ριάντ.
Ωστόσο, το περιεχόμενο της συμφωνίας δεν δόθηκε στη δημοσιότητα, ενώ αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι ενδέχεται να επιτρέπει στη Σαουδική Αραβία να προχωρήσει μελλοντικά σε εμπλουτισμό ουρανίου.
Ο εμπλουτισμός ουρανίου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή καυσίμου για πυρηνικούς σταθμούς, αλλά η ίδια τεχνολογία μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Οι χώρες που διαθέτουν πυρηνικά όπλα
Εκτιμώμενο παγκόσμιο απόθεμα πυρηνικών κεφαλών, Ιανουάριος 2026 / BBC
Συμφωνία δισεκατομμυρίων με «δικλείδες ασφαλείας»
Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας ανακοίνωσε ότι, μαζί με τη συμφωνία συνεργασίας, υπογράφηκε και μια «διμερής συμφωνία διασφαλίσεων».
«Μαζί, αυτές οι δύο συμφωνίες θέτουν τη νομική βάση για μια συνεργασία διάρκειας δεκαετιών και πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία προωθεί αρκετούς οικονομικούς και στρατηγικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένης της μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας υποστήριξε ότι η συμφωνία αποτελεί «επέκταση της υπάρχουσας συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών στον ενεργειακό τομέα» και σημείωσε ότι έρχεται μετά την επίσκεψη του Σαουδάραβα ηγέτη στην Ουάσινγκτον τον περασμένο Νοέμβριο.
Ανησυχίες για πιθανή πυρηνική διάδοση
Η πιθανότητα να επιτραπεί στη Σαουδική Αραβία ο εμπλουτισμός ουρανίου στο έδαφός της έχει προκαλέσει ανησυχίες σε ειδικούς, καθώς κάτι τέτοιο θα αποτελούσε πρωτοφανή κίνηση για τις ΗΠΑ.
Η Ρόζμαρι Κέλανικ, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής στο αμερικανικό think tank Defense Priorities, δήλωσε στο BBC ότι θα ήταν «αρκετά σοκαριστικό» εάν η συμφωνία περιλαμβάνει την έγκριση για σαουδαραβικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου.
Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ δεν έχουν μέχρι σήμερα βοηθήσει άλλη χώρα να πραγματοποιεί εμπλουτισμό ουρανίου στο δικό της έδαφος, καθώς η δυνατότητα παραγωγής πυρηνικού καυσίμου αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Πάντως, αρκετοί ειδικοί εκτιμούν ότι η πορεία προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου θα απαιτούσε πιθανότατα πολλά χρόνια και θα προκαλούσε διεθνείς αντιδράσεις.
Συμφωνία ΗΠΑ - Σαουδικής Αραβίας εν μέσω έντασης με το Ιράν
Η ανακοίνωση της συμφωνίας έρχεται σε μια περίοδο αυξανόμενης έντασης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.
Η Σαουδική Αραβία, στενός σύμμαχος της Ουάσιγκτον, φιλοξενεί αρκετές αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, οι οποίες έχουν γίνει στόχος ιρανικών επιθέσεων.
Παράλληλα, η εξέλιξη σημειώνεται δύο ημέρες μετά την ανακοίνωση των Χούθι της Υεμένης, συμμάχων του Ιράν, ότι προχωρούν σε «θαλάσσιο αποκλεισμό» κατά της Σαουδικής Αραβίας.
Πιθανή κατασκευή αμερικανικής εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου στη Σαουδική Αραβία
Σύμφωνα με προηγούμενα δημοσιεύματα, μετά από κοινή μελέτη με τις ΗΠΑ, η Σαουδική Αραβία ενδέχεται να αποκτήσει τη δυνατότητα να εμπλουτίζει ουράνιο στο έδαφός της, ώστε να παράγει καύσιμο σε εγκατάσταση εμπλουτισμού που θα κατασκευαστεί από αμερικανικές εταιρείες.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς αμερικανικές εταιρείες θα μπορούσαν να συμμετέχουν στην κατασκευή των εγκαταστάσεων.
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε ότι οι συμφωνίες «τηρούν τα υψηλότερα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας και μη διάδοσης», ενώ υπογράμμισε ότι βασίζονται στην αμερικανική πυρηνική τεχνολογία.
Αναμένεται η έγκριση από το Κογκρέσο
Η συμφωνία θα αποσταλεί πλέον στο αμερικανικό Κογκρέσο για εξέταση.
Αναμένεται να υπάρξουν αντιδράσεις από ορισμένους βουλευτές και γερουσιαστές και των δύο κομμάτων, αν και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Ντόναλντ Τραμπ ελέγχει αυτή τη στιγμή και τα δύο σώματα.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, απέρριψε τις ανησυχίες σχετικά με το ενδεχόμενο η συμφωνία να οδηγήσει τη Σαουδική Αραβία στην ανάπτυξη πυρηνικού όπλου.
«Οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να καταλήξουν σε συμφωνία με καμία χώρα στον κόσμο που οδηγεί σε κίνδυνο διάδοσης πυρηνικών όπλων», δήλωσε.
«Πυρά» Δημοκρατικών γερουσιαστικών κατά Τραμπ και Ρούμπιο
Δημοκρατικοί νομοθέτες εξέφρασαν την αντίθεσή τους στη συμφωνία, σημειώνοντας ότι ο Μάρκο Ρούμπιο, όταν ήταν γερουσιαστής, είχε υποστηρίξει νόμο με την ονομασία «No Nuclear Weapons for Saudi Arabia Act», ο οποίος απαιτούσε την έγκριση του Κογκρέσου για οποιαδήποτε πυρηνική συμφωνία με το Ριάντ.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Μασαχουσέτης Έντουαρντ Μάρκι κατηγόρησε τον Ρούμπιο και τον Τραμπ για «υποκρισία» και «απερισκεψία», υποστηρίζοντας ότι επιτρέπουν στη Σαουδική Αραβία να αναπτύξει πυρηνική τεχνολογία ενώ ταυτόχρονα διεξάγεται πόλεμος με το Ιράν.
Διαφορετική από τη συμφωνία ΗΠΑ - Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων
Σε περίπτωση που η συμφωνία περιλαμβάνει δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου, θα διαφέρει σημαντικά από την αντίστοιχη συμφωνία που υπέγραψαν οι ΗΠΑ το 2009 με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Στην περίπτωση των Εμιράτων, η χώρα δεν παράγει δικό της πυρηνικό καύσιμο και έχει αποδεχθεί μια σειρά περιορισμών.
Για τον λόγο αυτό, η νέα συμφωνία αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις από οργανώσεις που ασχολούνται με τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.
Οι ΗΠΑ «πρόλαβαν» Ρωσία και Κίνα
Η Σαουδική Αραβία επιδιώκει εδώ και χρόνια μια τέτοια συμφωνία με τις ΗΠΑ, ωστόσο προηγούμενες κυβερνήσεις της Ουάσιγκτον είχαν θέσει ως βασική προϋπόθεση την αναγνώριση του Ισραήλ από το Ριάντ και την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, αυτή η προϋπόθεση φαίνεται πως έχει πλέον αποσυρθεί.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επιδιώξει στενότερες σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία κατά τη διάρκεια της θητείας του στον Λευκό Οίκο.
Παράλληλα, ένας πιθανός λόγος για την επίτευξη της συμφωνίας αυτή τη χρονική στιγμή είναι οι συζητήσεις της Ρωσίας και της Κίνας με το Ριάντ για αντίστοιχες συνεργασίες, με τις ΗΠΑ να επιδιώκουν να μην χάσουν έδαφος.
Μια συμφωνία που μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες
Η συμφωνία αποτελεί σημαντική επιτυχία για τη Σαουδική Αραβία και θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, αν και οι συνέπειές της δεν αναμένεται να φανούν άμεσα.
Το πυρηνικό ζήτημα βρίσκεται στο επίκεντρο της πολύμηνης αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
Η Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ έχουν υποστηρίξει ότι ένας από τους λόγους των επιθέσεών τους κατά του Ιράν ήταν η αποτροπή της πιθανότητας ανάπτυξης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη, κάτι που το Ιράν αρνείται ότι σχεδιάζει.
Ο Σαουδάραβας διάδοχος του θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, είχε δηλώσει το 2018 στο CBS News ότι η χώρα του δεν σχεδιάζει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, αλλά πως «χωρίς αμφιβολία, αν το Ιράν αποκτήσει πυρηνική βόμβα, θα ακολουθήσουμε το ίδιο μονοπάτι το συντομότερο δυνατό».
Πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας: Θα είναι διαφορετική από εκείνη του Ομπάμα με τα ΗΑΕ;
Εκ πρώτης όψεως, η συμφωνία πυρηνικής συνεργασίας που υπέγραψε την Τετάρτη η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ με τη Σαουδική Αραβία φαίνεται να παρουσιάζει ομοιότητες με τη συμφωνία που είχε υπογράψει το 2009 η κυβέρνηση του Μπαράκ Ομπάμα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ωστόσο, μέχρι να γίνει γνωστό το πλήρες κείμενο της συμφωνίας, δεν είναι ξεκάθαρο αν οι δύο συμφωνίες είναι ίδιες σε ένα κρίσιμο σημείο: αν δηλαδή η Σαουδική Αραβία έχει αποδεχθεί, όπως τα ΗΑΕ, μέτρα ασφαλείας που θα εμποδίζουν το βασίλειο να αναπτύξει πυρηνικά όπλα.
Η συμφωνία του 2009 με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Η συμφωνία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, γνωστή ως «συμφωνία 123» από το αντίστοιχο άρθρο του αμερικανικού Νόμου για την Ατομική Ενέργεια, είχε ξεκινήσει να διαπραγματεύεται επί κυβέρνησης Τζορτζ Μπους και στη συνέχεια αναδιαμορφώθηκε και υπογράφηκε από την κυβέρνηση Ομπάμα στις 21 Μαΐου 2009.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, τα ΗΑΕ συμφώνησαν να αποδεχθούν το λεγόμενο «πρόσθετο πρωτόκολλο» του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), το οποίο επιτρέπει στον οργανισμό να επιβεβαιώνει την ειρηνική χρήση όλων των πυρηνικών υλικών.
Παράλληλα, τα ΗΑΕ δεσμεύτηκαν να μην αναπτύξουν εγχώριες δυνατότητες εμπλουτισμού ουρανίου και επανεπεξεργασίας, επιλέγοντας μακροπρόθεσμες συμφωνίες για την ασφαλή προμήθεια πυρηνικού καυσίμου από το εξωτερικό.
Η δέσμευση των ΗΑΕ για μη ανάπτυξη εμπλουτισμού
Σε ενημερωτικό σημείωμα του 2009, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι με την υπογραφή της συμφωνίας τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έδειξαν τη δέσμευσή τους για υπεύθυνη ανάπτυξη της πολιτικής πυρηνικής ενέργειας, σε πλήρη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις τους για τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων.
Το αμερικανικό υπουργείο υπογράμμιζε τότε ότι μία από αυτές τις δεσμεύσεις ήταν η απόφαση των ΗΑΕ να μην προχωρήσουν σε εμπλουτισμό ουρανίου και επανεπεξεργασία εντός της επικράτειάς τους, σε αντίθεση με το Ιράν, το οποίο – σύμφωνα με την Ουάσινγκτον – δεν είχε τηρήσει τις διεθνείς του υποχρεώσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Ανακοινώθηκαν οι Βάσεις 2026: Πώς θα ενημερωθούν οι υποψήφιοι για τη σχολή εισαγωγής
