Διπλή «μέγγενη» για το Ριάντ: Το μέτωπο Χούθι-Ιράκ και το διπλωματικό παιχνίδι της Τεχεράνης στον Κόλπο

Αυξανόμενη πίεση σε δύο μέτωπα δέχεται η Σαουδική Αραβία καθώς, από τη μία, μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτοξεύτηκαν από το Ιράκ έπληξαν τον αγωγό Ανατολής-Δύσης και, από την άλλη, οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης ενίσχυσαν τον έλεγχό τους στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.

Οι επιθέσεις στον αγωγό

Η Σαουδική Αραβία έκλεισε τον αγωγό Ανατολής-Δύσης, που αποτελεί βασική εναλλακτική λύση έναντι των Στενών του Ορμούζ για τις εξαγωγές πετρελαίου του βασιλείου, μετά από πολλαπλές επιθέσεις που σημειώθηκαν.

Ο αγωγός έκλεισε για προληπτικούς λόγους, σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας.

Αρκετά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτοξεύτηκαν από το Ιράκ έπληξαν τον αγωγό στις περιοχές του Ριάντ και της Μεδίνας, πρόσθεσε.

Το Ριάντ δήλωσε ότι έχει δώσει στην ιρακινή κυβέρνηση την ευκαιρία να λάβει επαρκή μέτρα για την αποτροπή επιθέσεων που εξαπολύονται από το έδαφός της και επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση. Πρόσθεσε πάντως ότι το βασίλειο επιφυλάσσεται του δικαιώματος να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της κυριαρχίας, της ασφάλειας και των κρίσιμων υποδομών του.

Η Σαουδική Αραβία δεν έχει κατονομάσει δημόσια την ομάδα που ευθύνεται για τις επιθέσεις, ωστόσο το περιστατικό εντείνει τις ανησυχίες σχετικά με τις σιιτικές πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν και δρουν στο Ιράκ, καθώς και για τον ενδεχόμενο ρόλο τους σε ένα ευρύτερο δίκτυο άσκησης πίεσης προς τους περιφερειακούς αντιπάλους του Ιράν.

Ιρακινές ένοπλες ομάδες που ευθυγραμμίζονται με το Ιράν θεωρείται ότι έχουν αναπτύξει όλο και πιο εξελιγμένες δυνατότητες χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων, ενώ αρκετές από αυτές διατηρούν στενούς δεσμούς με την Τεχεράνη και άλλα μέλη του περιφερειακού της δικτύου.

Η αντίδραση του Ιράκ

Από την πλευρά του, το Ιράκ χαιρέτισε την απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να καθυστερήσει τα αντίποινα για την επίθεση που δέχτηκε ο πετρελαιαγωγός.

Η Βαγδάτη καταδίκασε τις επιθέσεις που απειλούν την ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας και σημείωσε ότι ο πρωθυπουργός του Ιράκ διέταξε έρευνα για τον εντοπισμό των υπευθύνων, αναφέρεται στην ανακοίνωση των ενόπλων δυνάμεων της χώρας.

Η κυβέρνηση του Ιράκ θα συνεργαστεί με φίλες και σύμμαχες χώρες για να αποτρέψει την επανάληψη τέτοιου είδους επιθέσεων, μετέδωσαν εξάλλου τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Η Βαγδάτη φέρεται να απομάκρυνε αργότερα έναν στρατιωτικό διοικητή, που ήταν υπεύθυνος για τις επιχειρήσεις στη επαρχία Μάισαν, αφού έρευνες επιβεβαίωσαν ότι οι πρόσφατες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά της Σαουδικής Αραβίας είχαν ως αφετηρία το Ιράκ.

Το Ιράκ διέταξε επίσης το κλείσιμο του συνοριακού περάσματος Σαλαμτσέχ με το Ιράν ως προληπτικό μέτρο, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας εξαπέλυσαν επιχείρηση μεγάλης κλίμακας για τον εντοπισμό των υπευθύνων.

Ο αγωγός

Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης αποδείχθηκε ζωτικής σημασίας εναλλακτική οδός για τις εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας εν μέσω των διαταραχών που προκλήθηκαν από τον πόλεμο με το Ιράν.

Μεταφέρει αργό από κοιτάσματα της ανατολικής περιοχής στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας, επιτρέποντας στις σαουδαραβικές εξαγωγές να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. Συνεπώς, οποιαδήποτε διαρκής απειλή κατά του αγωγού ή της θαλάσσιας οδού της Ερυθράς Θάλασσας θα μπορούσε να ασκήσει πιέσεις στο Ριάντ και από τα δύο μέτωπα.

Ο αγωγός, δυναμικότητας 7 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, έφτασε γρήγορα στο μέγιστο της δυναμικότητάς του νωρίτερα φέτος, αφότου η κίνηση των δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ είχε σχεδόν παραλύσει.

Ο αγωγός μεταφέρει πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο προς την Ερυθρά Θάλασσα, όπου μπορεί να φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια. Ωστόσο, η διαδρομή αυτή δέχεται πιέσεις τις τελευταίες εβδομάδες λόγω επιθέσεων από τους Χούθι, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν.

Προελαύνουν οι Χούθι

Το πλήγμα στον αγωγό σημειώνεται τη στιγμή που οι Χούθι έχουν σημειώσει σημαντικά εδαφικά κέρδη στην Υεμένη, επεκτείνοντας τον έλεγχό τους κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας και ενισχύοντας τη θέση τους γύρω από το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ένα ακόμη από τα σημαντικότερα στρατηγικά σημεία διέλευσης της ναυσιπλοΐας στη Μέση Ανατολή.

Η προέλαση αυτή παρέχει στην υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση τον έλεγχο σχεδόν ολόκληρης της ακτογραμμής της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, ενισχύοντας τη δυνατότητά της να απειλεί τη ναυσιπλοΐα και τις υποδομές κατά μήκος μιας διαδρομής που έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ.

Συγκεκριμένα,  οι μαχητές των Χούθι, που ήλεγχαν ως τώρα το μεγαλύτερο μέρος του βόρειου τμήματος της Υεμένης, συμπεριλαμβανομένων της πρωτεύουσας Σανάα και της Χοντάιντα (δυτικά), προωθήθηκαν προς τον νότο μέσα σε μόλις μερικά 24ωρα.

Οι Χούθι, που άρχισαν την επίθεσή τους την περασμένη εβδομάδα, κυρίευσαν επίσης την Πέμπτη την πόλη Μόκα, όπου βρίσκεται λιμάνι στρατηγικής σημασίας, και το νησί Ζουγκάρ, προτού καταλάβουν το Μαγιούν (γνωστό επίσης ως Περίμ), στην καρδιά του στενού, και επίσης τα δυο τελευταία νησιά στον θαλάσσιο διάδρομο, το Μεγάλο και το Μικρό Χανίς, σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της χώρας που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία.

Στο πλαίσιο προσπάθειας ανακατάληψης χαμένων εδαφών, η πολεμική αεροπορία της Σαουδικής Αραβίας προχώρησε σε βομβαρδισμούς στο αεροδρόμιο στη Μόκα, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο Αλ Μασίρα, που πρόσκειται στους Χούθι.

Οι δυνάμεις που πρόσκεινται στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση ανακοίνωσαν παράλληλα πως προχώρησαν σε εφόδους, καλώντας τους αμάχους να αποφεύγουν συγκεκριμένους οδικούς άξονες.

Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού στον κόσμο, βρίσκεται πλέον σε κλοιό, καθώς το στενό του Ορμούζ, στην άλλη πλευρά της αραβικής χερσονήσου, παραμένει de facto αποκλεισμένο από το Ιράν αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.

Οι πετρελαϊκές υποδομές της στον νότο έγιναν επίσης στόχος ευρείας κλίμακας επιδρομής, με μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα εφόρμησης και πυραύλους, που εξαπέλυσαν οι Χούθι αυτή την εβδομάδα. Συγκεκριμένα, οι αντάρτες της Υεμένης δήλωσαν ότι έπληξαν σαουδαραβικές ενεργειακές εγκαταστάσεις στην Άμπα, τη Νατζράν και τη Τζαζάν.

Οι συνομιλίες του Ομάν

Οι εξελίξεις αυτές σημειώνονται λίγες μόλις ημέρες προτού οι υπουργοί Εξωτερικών του Ιράν, του Ιράκ και των αραβικών κρατών του Περσικού Κόλπου συγκεντρωθούν στο Ομάν για συνομιλίες που θα εστιάσουν, εν μέρει, στην περιφερειακή ασφάλεια και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Οι κλιμακούμενες εχθροπραξίες όμως μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Χούθι περιπλέκουν το σκηνικό και δεν έχει γίνει σαφές εάν στη συνάντηση θα μετάσχουν όλα τα κράτη, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και το Ομάν.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαέι, δήλωσε ότι το Ιράν και το Ομάν θα ενημερώσουν τους συμμετέχοντες σχετικά με τις συνομιλίες τους για μηχανισμούς ασφαλούς διέλευσης από το στενό. Όπως είπε, είναι ήταν η καθιέρωση περιφερειακών ρυθμίσεων που θα διασφαλίσουν την κοινή ασφάλεια και τα συμφέροντα των γειτονικών κρατών, χωρίς την εμπλοκή εξωτερικών δυνάμεων.

Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι η προθυμία των αραβικών κυβερνήσεων να συμμετάσχουν στη συνάντηση —παρά τα ιρανικά πλήγματα και την περιφερειακή κλιμάκωση— αποτελεί απόδειξη ότι η στρατιωτική ισχύς της Τεχεράνης έχει ενισχύσει τη διπλωματική της θέση.

Η συνάντηση πραγματοποιείται καθώς η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να παρέχει στη Σαουδική Αραβία πληροφορίες και συνδρομή στον εντοπισμό στόχων, αλλά δεν έχει προς το παρόν σχέδια για εξαπόλυση άμεσων πληγμάτων κατά των Χούθι, όπως μετέδωσε το ABC News. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Σαουδάραβας διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν ζήτησε άμεση αμερικανική στρατιωτική παρέμβαση κατά τη διάρκεια συνομιλιών του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Δεν είναι σαφές πάντως αν οι συνομιλίες της Δευτέρας στο Ομάν θα αφορούν μόνο στα Στενά του Ορμούζ ή αν θα συμπεριλάβουν επίσης τους Χούθι, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και τις επιθέσεις από το Ιράκ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Κρήτη: Σε φανάρι προσέκρουσε η 19χρονη στο τροχαίο στη Χαλέπα

Ηράκλειο: 55χρονος παρέσυρε θανάσιμα την μητέρα του με το αγροτικό του