Υπάρχει κρυμμένος πλανήτης στο ηλιακό μας σύστημα; Τι απαντούν οι αστρονόμοι

Για περισσότερο από έναν αιώνα, οι αστρονόμοι γοητεύονταν από την ιδέα ότι ένας ανεξερεύνητος πλανήτης θα μπορούσε να κρύβεται στα πιο απομακρυσμένα άκρα του ηλιακού μας συστήματος.

Η ανακάλυψη του Ποσειδώνα το 1846 έδειξε ότι η ύπαρξη ενός αόρατου κόσμου μπορεί να συναχθεί από τη βαρυτική επίδρασή του στις τροχιές άλλων σωμάτων. Η αναζήτηση ενός ακόμη πλανήτη φάνηκε να ολοκληρώνεται το 1930, όταν ο Αμερικανός αστρονόμος Κλάιντ Τόμπο ανακάλυψε τον Πλούτωνα. Όμως το 2006 ο Πλούτωνας επαναταξινομήθηκε ως πλανήτης νάνος και το Ηλιακό Σύστημα έμεινε ξανά επισήμως με οκτώ πλανήτες. Παράλληλα, η ιδέα ότι ένας μεγάλος, άγνωστος κόσμος μπορεί να βρίσκεται πολύ πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα δεν εγκαταλείφθηκε ποτέ.

«Πλανήτης Χ» και «Πλανήτης 9»

Η ιστορία της αναζήτησης ανάγεται στις αρχές του 20ού αιώνα. Ο αστρονόμος Πέρσιβαλ Λόουελ είχε υποστηρίξει ότι ορισμένες φαινομενικές ανωμαλίες στις τροχιές του Ουρανού και του Ποσειδώνα μπορούσαν να εξηγηθούν από τη βαρυτική επίδραση ενός άγνωστου σώματος, το οποίο ονόμασε «Πλανήτη Χ».

Σήμερα, ωστόσο, ο «Πλανήτης Χ» και ο λεγόμενος «Πλανήτης 9» δεν αναφέρονται ακριβώς στην ίδια υπόθεση. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν αργότερα, μεταξύ άλλων από τις διελεύσεις του Voyager 2 από τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα τη δεκαετία του 1980, έδειξαν ότι οι τροχιές των δύο πλανητών μπορούσαν να εξηγηθούν χωρίς την παρουσία ενός επιπλέον μεγάλου σώματος.

Η σύγχρονη αναζήτηση στράφηκε έτσι ακόμη πιο μακριά, σε μικρά σώματα πέρα από τον Ποσειδώνα, αναφέρει το Space.com.

Οι παράξενες τροχιές

Το 2016 οι αστρονόμοι του Caltech (Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια) Κονσταντίν Μπατίγκιν και Μάικλ Μπράουν πρότειναν ότι οι παράξενες τροχιές ορισμένων πολύ απομακρυσμένων υπερποσειδώνιων αντικειμένων θα μπορούσαν να οφείλονται στη βαρυτική επίδραση ενός άγνωστου πλανήτη. Σύμφωνα με την υπόθεσή τους, ένας σχετικά μεγάλος πλανήτης, που κινείται σε τεράστια απόσταση από τον Ήλιο, θα μπορούσε να διαμορφώνει τις τροχιές μικρότερων σωμάτων χωρίς ο ίδιος να έχει ακόμη εντοπιστεί.

Το 2024 η ομάδα παρουσίασε νέα στοιχεία, εξετάζοντας αυτή τη φορά αντικείμενα μεγάλης περιόδου και μικρής τροχιακής κλίσης, οι τροχιές των οποίων διασταυρώνονται με εκείνη του Ποσειδώνα. Ο Μπατίγκιν επισημαίνει ότι τα συγκεκριμένα σώματα είναι δυναμικά ασταθή και επομένως ο πληθυσμός τους πρέπει να ανανεώνεται συνεχώς. Τα μοντέλα της ομάδας έδειξαν ότι η παρουσία του «Πλανήτη 9» θα μπορούσε να παράγει με φυσικό τρόπο τον παρατηρούμενο πληθυσμό, ενώ μοντέλα χωρίς τον υποθετικό πλανήτη δυσκολεύονται περισσότερο να εξηγήσουν τα δεδομένα όταν λαμβάνονται υπόψη οι παρατηρησιακές προκαταλήψεις.

Η θεωρία, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί επίσης να εξηγήσει αρκετές άλλες ιδιομορφίες του εξωτερικού Ηλιακού Συστήματος: τη συγκέντρωση ορισμένων τροχιών προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις, τις πολύ μεγάλες αποστάσεις ορισμένων σωμάτων από τον Ήλιο στο περιήλιό τους, την ύπαρξη αντικειμένων που κινούνται ανάδρομα αλλά και σωμάτων με τροχιές πολύ έντονα κεκλιμένες ως προς το επίπεδο του Ηλιακού Συστήματος.

Πιο περίπλοκη η εικόνα

Το σημαντικότερο στοιχείο που εξακολουθεί να λείπει είναι, βέβαια, η άμεση ανίχνευση του ίδιου του πλανήτη. Ο Μπατίγκιν υποστηρίζει ότι εάν η δομή που παρατηρείται στις τροχιές των μακρινών σωμάτων είναι πραγματική, αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει άλλη θεωρητική εξήγηση που να είναι εξίσου πειστική. Ταυτόχρονα, όμως, προειδοποιεί ότι τα μέχρι σήμερα στοιχεία πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή.

Η εικόνα, όπως λέει, έχει γίνει περισσότερο περίπλοκη και όχι απλώς ισχυρότερη ή ασθενέστερη υπέρ της ύπαρξης του «Πλανήτη 9». Η θεωρία άλλωστε δεν προβλέπει ότι όλα τα απομακρυσμένα αντικείμενα θα πρέπει να εμφανίζουν ακριβώς την ίδια τροχιακή συμπεριφορά.

Τι θα μπορούσε να δώσει την απάντηση

Οι ελπίδες των αστρονόμων στρέφονται τώρα σε νέα ισχυρά παρατηρητήρια, όπως το Vera C. Rubin Observatory στη Χιλή, που θα μπορεί να χαρτογραφεί τεράστιες περιοχές του ουρανού με μεγάλη ευαισθησία. Ακόμη και χωρίς άμεση φωτογράφηση του υποθετικού πλανήτη, η ανακάλυψη πολύ περισσότερων σωμάτων στις εξωτερικές περιοχές του Ηλιακού Συστήματος θα μπορούσε να ενισχύσει ή να αποδυναμώσει αποφασιστικά την υπόθεση.

Για τον Μπατίγκιν, το ισχυρότερο έμμεσο στοιχείο θα ήταν να γίνουν πολύ σαφέστερα τα προβλεπόμενα δυναμικά μοτίβα καθώς αυξάνεται το δείγμα. Εάν ένας πολύ μεγαλύτερος και καλά καταγεγραμμένος πληθυσμός αντικειμένων εμφάνιζε ταυτόχρονα τις αναμενόμενες ομοιότητες στον προσανατολισμό των τροχιών, στις κλίσεις, στις αποστάσεις περιηλίου και στους πληθυσμούς που διασταυρώνουν την τροχιά του Ποσειδώνα, τότε η ύπαρξη ενός κοινού βαρυτικού «διαταράκτη» θα ήταν δύσκολο να αγνοηθεί.

Μέχρι τότε, η αναζήτηση του «Πλανήτη 9» παραμένει πολύ παρόμοια με αυτή του «Πλανήτη Χ» πριν από περισσότερο από έναν αιώνα: μια συναρπαστική ιδέα που περιμένει μια επαναστατική παρατήρηση – μια παρατήρηση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια σημαντική ανακάλυψη και να διευρύνει σημαντικά τις γνώσεις μας για το ηλιακό σύστημα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

«Φρένο» στα Airbnb για να πέσουν τα ενοίκια – Η πρόταση της Κομισιόν

Τραμπ: Υπέγραψε ιστορικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας με δασμούς έως 100%