Επιστήμη

Σπάνια διάβαση του Ερμή μπροστά από τον Ήλιο θα είναι ορατή και από την Ελλάδα

diavasiermimprostaapoiliopigijaxa-nasa-pparc.jpg

Ένα σχετικά σπάνιο αστρονομικό φαινόμενο θα μπορούν να παρακολουθήσουν και οι Έλληνες τη Δευτέρα 11 Νοεμβρίου, καθώς ο Ερμής, ο μικρότερος πλανήτης του ηλιακού μας συστήματός και ο πιο κοντινός στο καυτό άστρο μας, θα κινηθεί ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και θα φαίνεται σαν να διασχίζει τον ηλιακό δίσκο.

Ένα μεγάλο μέρος του πλανήτη, μεταξύ των οποίων η Ευρώπη, θα μπορέσει να δει ολικά ή μερικά το φαινόμενο, μετά το οποίο, μάλιστα, θα ακολουθήσει την επόμενη ημέρα πανσέληνος (στις 12 Νοεμβρίου). Η προηγούμενη φορά που η διάβαση του Ερμή είχε γίνει ορατή από την Ελλάδα ήταν το 2016.

Η επόμενη «διάβαση» του Ερμή μπροστά από τον Ήλιο θα συμβεί στις 13 Νοεμβρίου 2032 (θα είναι πάλι ορατή από τη χώρα μας), ενώ το φαινόμενο θα επαναληφθεί το 2039, το 2049 και το 2052. Κατά μέσο όρο λαμβάνουν χώρα 13 έως 14 διαβάσεις του Ερμή ανά αιώνα. Την πρώτη διάβαση είχε παρατηρήσει το 1631, περίπου δύο δεκαετίες μετά την εφεύρεση του τηλεσκοπίου, ο Γάλλος αστρονόμος Πιέρ Γκασεντί.

Ο Ερμής και η Αφροδίτη είναι οι μόνοι πλανήτες που μπορούν να «διαβούν» μπροστά από τον Ήλιο, όπως αυτός φαίνεται από τη Γη, επειδή οι τροχιές τους περνούν ανάμεσα στον πλανήτη μας και στο άστρο μας. Η μέση απόσταση του Ερμή από τον Ήλιο είναι σχεδόν 58 εκατομμύρια χιλιόμετρα, μόνο το 30% της απόστασης Γης-Ήλιου.

Μόνο η μισή διάβαση της Δευτέρας 11 Νοεμβρίου, σύμφωνα με τους αστρονόμους, θα είναι ορατή από την Ελλάδα, συγκεκριμένα η είσοδος του Ερμή στον ηλιακό δίσκο και το πρώτο ήμισυ της διάβασης. Ο Ήλιος στη χώρα μας θα δύσει περίπου στο μέσο του φαινομένου και έτσι δεν θα είναι ορατή η σταδιακή έξοδος του Ερμή από τον ηλιακό δίσκο.

Η έναρξη του φαινομένου στη χώρα μας, με την είσοδο του Ερμή στον ηλιακό δίσκο, θα γίνει στις 14:35 ώρα Ελλάδας. Συνολικά, η διάβαση θα διαρκέσει περίπου πεντέμισι ώρες (έως τις 20:04 ώρα Ελλάδας), αλλά στη χώρα μας θα είναι ορατή για σχεδόν τρεις ώρες, έως τις 17:20, λίγο πριν δύσει ο Ήλιος.

Η διάβαση χαρακτηρίζεται «βαθιά», επειδή ο Ερμής θα περάσει πολύ κοντά από το κέντρο του Ήλιου, αλλά ο πλανήτης θα φαίνεται σαν μία μικρή κινούμενη μαύρη κηλίδα πάνω στο φόντο του φωτεινού άστρου. Σε κάθε περίπτωση, η παρατήρηση του φαινομένου, που ουσιαστικά αφορά παρατήρηση του Ήλιου, μπορεί να γίνει μόνο με την τοποθέτηση ειδικών προστατευτικών φίλτρων στα τηλεσκόπια ή στα κιάλια και όχι με γυμνά μάτια, καθώς κάτι τέτοιο ενέχει κινδύνους. Το φαινόμενο θα μεταδίδεται ζωντανά και από την τηλεόραση της NASA.

Ο Ερμής, που είναι λίγο μεγαλύτερος από τη Σελήνη, είναι ένας παράξενος πλανήτης, με την πιο εκκεντρική τροχιά στο ηλιακό μας σύστημα. Αν και ο πιο κοντινός πλανήτης στον Ήλιο δεν είναι ο πιο ζεστός (ο τίτλος ανήκει στην Αφροδίτη), εμφανίζοντας ακραίες διαφορές θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας-νύχτας πάνω από 600 βαθμούς Κελσίου. Το έτος του (η διάρκεια πλήρους περιφοράς του γύρω από τον Ήλιο) διαρκεί 88 γήινες ημέρες, ενώ, επειδή περιστρέφεται πολύ αργά γύρω από τον άξονα του, η μέρα του διαρκεί δύο χρόνια (με άλλα λόγια, ανάμεσα σε δύο ανατολές του Ήλιου μεσολαβούν περίπου 176 μέρες).

Τον Ερμή έχουν επισκεφθεί δύο σκάφη της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), το Mariner 10 το 1974-75 και το Messenger, το οποίο τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη το 2011, έως ότου σκοπίμως συνετρίβη πάνω του το 2015. Το 2017 εκτοξεύθηκε η αποστολή BepiColombo του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), που θα φθάσει στον Ερμή το 2024.

Επιστήμη

Κορωνοϊός: Η χρήση μάσκας κατά την έντονη άσκηση είναι ασφαλής για τους υγιείς ανθρώπους

μάσκα κορωνοϊός

Η χρήση μάσκας για προστασία από τον κορωνοϊό έχει μικρή μόνο επίπτωση στην ικανότητα των υγιών ανθρώπων να ασκούνται σωματικά ακόμη και με έντονο τρόπο, σύμφωνα με μια νέα μικρή ιταλική επιστημονική έρευνα. Οι Ιταλοί επιστήμονες ανέφεραν ότι η χρήση μάσκας είναι ασφαλής για τους ασκούμενους που θα θέλουν να τη χρησιμοποιούν (π.χ. στα γυμναστήρια) για να μειώσουν τον κίνδυνο λοίμωξης Covid-19, εφόσον δεν έχουν κάποιο πρόβλημα υγείας.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μιλάνου και του Καρδιολογικού Κέντρου Monzino, με επικεφαλής τους δρες Ελισαμπέτα Σαλβιόνι και Μάσιμο Μαπέλι, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ευρωπαϊκό πνευμονολογικό περιοδικό "European Respiratory Journal", μελέτησαν 12 εθελοντές, έξι άνδρες και έξι γυναίκες με μέση ηλικία 40 ετών.

Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να κάνουν σε στατικό ποδήλατο τρεις δοκιμασίες άσκησης, τη μία χωρίς μάσκα προσώπου, τη δεύτερη φορώντας μια χειρουργική μάσκα και την τρίτη κάνοντας χρήση μάσκας με φίλτρο FFP2. Στη διάρκεια των τεστ καταγράφονταν αναπνοή των συμμετεχόντων, οι παλμοί της καρδιάς, η αρτηριακή πίεση, τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα και άλλοι βιοδείκτες.

Παρόλο που οι μάσκες καθιστούσαν ελαφρώς πιο δύσκολη την αναπνοή, διαπιστώθηκε ότι η χρήση οποιασδήποτε μάσκας είχε μικρή μόνο επίπτωση. Για παράδειγμα, μετρήθηκε μια μέση μείωση περίπου 10% στην ικανότητα εκτέλεσης αερόβιας άσκησης. Δεν υπήρχε καμία ένδειξη ότι η μάσκα συνιστά κίνδυνο για την υγεία κατά την άσκηση, ακόμη και την έντονη.

«Παρόλο που αναμένεται ότι οι περισσότεροι άνθρωποι θα εμβολιαστούν κατά της Covid-19, η νέα έρευνα μπορεί να έχει πρακτικές επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή, για παράδειγμα καθιστώντας ασφαλέστερο το άνοιγμα των γυμναστηρίων σε εσωτερικούς χώρους», δήλωσε ο δρ Μαπέλι. «Όμως δεν πρέπει να υποθέσουμε ότι το ίδιο ισχύει για τους ανθρώπους με παθήσεις της καρδιάς ή των πνευμόνων. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα επ' αυτού», πρόσθεσε.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Βενιζέλειο: Κρούσματα κορωνοϊού στην Καρδιολογική Κλινική

Κρήτη: Θρήνος για τον χαμό του 27χρονου Δημήτρη

Κορωνοϊός: "Κλειδώνει" η παράταση του lockdown έως τις 22 Μαρτίου