100.6 FM KnossosFM
21:24 | 25/06/2026
newsroom ekriti.gr
Μια σπάνια αρχαιολογική ανακάλυψη στην Ολλανδία φέρνει στο φως στοιχεία για τις μυστικές πρακτικές μαγείας που εφαρμόζονταν στα σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας πριν από περίπου 1.800 χρόνια.
Πρόκειται για μια μικρή μολύβδινη πλάκα που εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών στην πόλη Χέερλεν και περιέχει επιγραφή γραμμένη στα αρχαία ελληνικά.
Οι ειδικοί του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης κατάφεραν να αποκρυπτογραφήσουν το κείμενο και διαπίστωσαν ότι πρόκειται για έναν αρχαίο κατάδεσμο, δηλαδή μια μαγική κατάρα που χρησιμοποιούνταν για να επηρεάσει ή να βλάψει κάποιο πρόσωπο μέσω υπερφυσικών δυνάμεων.
Το εύρημα χρονολογείται στη ρωμαϊκή περίοδο και προέρχεται από την περιοχή της Κάτω Γερμανίας (Germania Inferior), μιας επαρχίας που εκτεινόταν κατά μήκος του Ρήνου και αποτελούσε ένα από τα βορειότερα σύνορα της αυτοκρατορίας.
Αυτό που κάνει την ανακάλυψη ιδιαίτερα σημαντική είναι ότι η επιγραφή δεν είναι γραμμένη στα λατινικά, όπως συμβαίνει συνήθως με αντίστοιχα ευρήματα στη βόρεια Ευρώπη, αλλά στα αρχαία ελληνικά. Παράλληλα, το περιεχόμενο ακολουθεί μαγικές φόρμουλες που συνδέονται με τις τελετουργικές παραδόσεις της Αιγύπτου, αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο θρησκευτικές και μυστικιστικές πρακτικές ταξίδευαν σε ολόκληρη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Η πλάκα βρέθηκε μέσα σε πηγάδι, κάτω από τη σημερινή πλατεία του δημαρχείου του Χέερλεν, στην τοποθεσία όπου βρισκόταν ο ρωμαϊκός οικισμός Coriovallum. Παρότι έχει διαστάσεις μόλις 9,3 επί 4,8 εκατοστά, περιέχει ένα σύνθετο τελετουργικό μήνυμα.
Σύμφωνα με τον Δρ. Ρόντνεϊ Άστ, ακαδημαϊκό διευθυντή του Ινστιτούτου Παπυρολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης, το αντικείμενο χρησιμοποιούνταν για την επίκληση θεοτήτων και δαιμονικών δυνάμεων με στόχο να περιορίσει, να δεσμεύσει ή να βλάψει έναν αντίπαλο.
Οι κατάδεσμοι αποτελούσαν διαδεδομένη πρακτική στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα. Συνήθως χαράσσονταν πάνω σε μολύβδινες πινακίδες και στη συνέχεια τοποθετούνταν σε πηγάδια, τάφους, δεξαμενές ή άλλα σκοτεινά σημεία, ώστε το μήνυμα να φτάσει στις χθόνιες θεότητες και στα πνεύματα που επικαλούνταν οι συντάκτες τους.
Roman Soldiers Tomb from Year Zero Discovered.
Archaeologists have made a groundbreaking discovery in Heerlen, Netherlands, uncovering a 2,000-year-old tomb belonging to a Roman soldier named Flaccus. This significant find, provides the earliest evidence of Roman settlement in… pic.twitter.com/aYr4zMXwjs— Ancient Hypotheses (@AncientEpoch) December 13, 2024
Στον ρωμαϊκό κόσμο τέτοιου είδους κατάρες χρησιμοποιούνταν συχνά εναντίον δικαστικών αντιπάλων, επιχειρηματικών ανταγωνιστών, αθλητών ή ακόμη και ερωτικών αντιζήλων.
Ελληνικά στο βορειότερο άκρο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας
Αυτό που κάνει την πλάκα του Χέερλεν ξεχωριστή είναι η γλώσσα και το ύφος της. Οι πινακίδες κατάρας που έχουν βρεθεί στη βόρεια Ευρώπη είναι συνήθως γραμμένες στα λατινικά. Αυτό το αντικείμενο, όμως, περιέχει μια επίκληση στα αρχαία ελληνικά, διαμορφωμένη από αιγυπτιακές μαγικές παραδόσεις.
Η επιγραφή εξετάστηκε στο Ινστιτούτο Παπυρολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης με τη χρήση της τεχνικής Reflectance Transformation Imaging (RTI). Η μέθοδος αυτή βασίζεται σε πολλαπλές φωτογραφίες της πλάκας κατάρας οι οποίες τραβήχτηκαν υπό ποικίλες συνθήκες φωτισμού και στην συνέχεια συνδυάστηκαν ψηφιακώς με έναν υπολογιστή σε μια ενιαία εικόνα με ρυθμιζόμενο φωτισμό για να επισημανθούν οι λεπτομέρειες της επιφάνειας και να γίνουν πιο ευανάγνωστες.
Η ανάλυση αποκάλυψε τρεις διαφορετικές ομάδες συμβόλων πάνω στην πινακίδα. Ένα τμήμα περιέχει την ελληνική επίκληση. Ένα άλλο περιλαμβάνει τρία μαγικά σύμβολα, γνωστά ως χαρακτήρες. Ο Δρ. Ρόντνεϊ Aστ, υποστηρίζει ότι αυτά τα σύμβολα πιθανότατα λειτουργούσαν ως τρόπος μεταφοράς του μηνύματος της κατάρας σε υπερφυσικές δυνάμεις.
Στη συνέχεια, η πλάκα αναφέρει τα ονόματα δύο ανδρών στα λατινικά και δύο γυναικών στα ελληνικά, όλοι περιγραφόμενοι ως δούλοι. Όπως δήλωσε ο Aστ: «Η πλάκα χρησίμευε είτε ως κατάρα εναντίον αυτών των τεσσάρων δούλων είτε ως κατάρα εκ μέρους τους εναντίον ενός άλλου ανώνυμου προσώπου».
Για τη Δρ. Γιούλια Λουγκοβάγια, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Παπυρολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης, αυτός ο συνδυασμός εγείρει μια ενδιαφέρουσα πιθανότητα. Αναφέρει ότι μία από τις γυναίκες μπορεί να ήταν η συγγραφέας της επιγραφής, ίσως φέρνοντας μαζί της γνώσεις τέτοιων τελετουργικών πρακτικών από τη Ρωμαϊκή Αίγυπτο.
Στον πολιτισμό του Νείλου, η μαγεία διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο. Ορισμένες πρακτικές, ιδιαίτερα όσες σχετίζονταν με προστασία και θεραπεία, ήταν επίσημα αποδεκτές και αποτελούσαν μέρος της θρησκευτικής ζωής. Άλλες, όμως, που στόχευαν στην προώθηση προσωπικών συμφερόντων εις βάρος άλλων, εφαρμόζονταν πιο μυστικά. Κατά τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες, παραδόσεις από την Εγγύς Ανατολή, την Αίγυπτο, τον ιουδαϊκό κόσμο και περιστασιακά ακόμη και τον χριστιανισμό συγχωνεύθηκαν σταδιακά και διαδόθηκαν σε όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία — μια εξέλιξη που το εύρημα του Χέερλεν αναδεικνύει με εντυπωσιακό τρόπο.
Η υπόθεση της Λουγκοβάγια δεν μπορεί να αποδειχθεί, αλλά ταιριάζει στην πολιτιστική πολυπλοκότητα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όπου οι σκλάβοι, οι στρατιώτες, οι έμποροι και οι αξιωματούχοι μετακινούνταν σε τεράστιες αποστάσεις, κουβαλώντας μαζί τους γλώσσες, θρησκευτικές πεποιθήσεις αλλά και ιδιωτικές τελετουργίες.
Η πινακίδα αναμένεται να εκτεθεί στο Μουσείο του Χέερλεν. Παράλληλα, οι ερευνητές του Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης θα δημοσιεύσουν την αποκρυπτογραφημένη επιγραφή σε επιστημονική μελέτη, καθιστώντας το αντικείμενο διαθέσιμο για περαιτέρω έρευνα γύρω από την αρχαία μαγεία, τη δουλεία, τις μετακινήσεις των πληθυσμών και τις θρησκευτικές ανταλλαγές σε ολόκληρη τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Κρήτη: Μεγάλη επιχείρηση της ΕΛ.ΑΣ. στον Μυλοπόταμο – Ξηλώθηκαν 6 φυτείες κάνναβης
Μύκονος: Χτύπημα του "Ελληνικού FBI" σε κύκλωμα ναρκωτικών – Πέντε συλλήψεις
