Για να αποκωδικοποιήσει κανείς τις τάσεις που δίνουν τα μεγάλα προγνωστικά μοντέλα για το φετινό καλοκαίρι, πρέπει να ξεκινήσει από τον «πρωταγωνιστή» του παγκόσμιου καιρού: τον Ειρηνικό Ωκεανό και τον κύκλο ENSO (El Niño – La Niña), που λειτουργεί σαν παγκόσμιος ρυθμιστής της ατμόσφαιρας.

Μετά από τρία χρόνια κυριαρχίας της La Niña, το σύστημα φαίνεται να αλλάζει φάση. Στον Ειρηνικό καταγράφεται ισχυρή υποεπιφανειακή θέρμανση, με θερμά κύματα νερού που φτάνουν έως και +8°C πάνω από τα κανονικά επίπεδα σε βάθος 50–250 μέτρων. Αυτή η ενέργεια ανεβαίνει σταδιακά στην επιφάνεια και «χτίζει» ένα νέο επεισόδιο El Niño, πιθανόν πριν καν κορυφωθεί το καλοκαίρι. Μάλιστα, διεθνή προγνωστικά μοντέλα όπως του NOAA δείχνουν ότι η ανωμαλία στην περιοχή Niño 3.4 μπορεί να ξεπεράσει τους +2°C, επίπεδο που αντιστοιχεί σε ισχυρό ή ακόμη και “super” El Niño, αντίστοιχο με εκείνο του 2015.

Τι σημαίνει αυτό για την παγκόσμια εικόνα

Το El Niño δεν μένει στον Ειρηνικό. Αλλάζει τη θέση των συστημάτων πίεσης, μετατοπίζει το jet stream και αναδιατάσσει τη γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας. Ήδη παρατηρείται αλλαγή στο λεγόμενο κύτταρο Walker, με ενισχυμένη ανύψωση αέρα στον Ειρηνικό και καθοδικές κινήσεις σε άλλες λεκάνες, ένδειξη ότι το σύστημα έχει μπει σε νέα δυναμική φάση.

Ευρώπη: θερμότερο καλοκαίρι με ανισορροπία βροχών

Τα δύο βασικά εποχικά μοντέλα, ECMWF και UK Met Office (UKMO), συγκλίνουν σε μια βασική εικόνα: θερμότερο από το κανονικό καλοκαίρι σχεδόν σε όλη την Ευρώπη.

Το ECMWF «βλέπει» χαμηλές πιέσεις στον Ατλαντικό που ευνοούν την άνοδο θερμών αερίων μαζών προς την ήπειρο. Το αποτέλεσμα είναι εκτεταμένες θετικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις, από τη Μεσόγειο έως τη βόρεια Ευρώπη. Σε επίπεδο βροχοπτώσεων, δίνει αυξημένα φαινόμενα σε βορρά και ανατολή, αλλά ξηρότερες συνθήκες σε κεντρική και δυτική Ευρώπη, με χώρες όπως Γαλλία, Γερμανία και Ισπανία να μπαίνουν σε ζώνη πιθανής ξηρασίας.

Το UKMO συμφωνεί στη βασική τάση, αλλά τοποθετεί το χαμηλό του Ατλαντικού λίγο πιο βόρεια. Αυτή η μικρή μετατόπιση ενισχύει ακόμη περισσότερο τις θερμές ροές προς την Ευρώπη, «φορτώνοντας» επιπλέον ζέστη κυρίως στον νότο και το κέντρο της ηπείρου.

Ελλάδα: θερμότητα και αστάθεια μαζί

Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι καθαρή αλλά όχι μονοδιάστατη. Και τα δύο μοντέλα συγκλίνουν σε ένα καλοκαίρι σαφώς θερμότερο του μέσου όρου, με κυρίαρχη τη ροή θερμών αερίων μαζών από τη Βόρεια Αφρική και τη Μεσόγειο.

Ταυτόχρονα, η γεωγραφική θέση της χώρας στη «μεταβατική ζώνη» μεταξύ ξηρής και πιο υγρής Ευρώπης σημαίνει κάτι σημαντικό: καύσωνας με διακοπές. Δηλαδή παρατεταμένες θερμές περιόδους που θα σπάνε κατά διαστήματα από καταιγίδες, κυρίως στα ηπειρωτικά και ορεινά.

Η μεγάλη εικόνα

Το καλοκαίρι που διαμορφώνεται δεν είναι απλώς πιο ζεστό. Είναι πιο ασταθές και πιο ακραίο σε αντιθέσεις: θερμικά κύματα μεγάλης διάρκειας, ξηρότερη κεντρική Ευρώπη, πιο υγρές ζώνες στα βόρεια και ανατολικά, και στη Μεσόγειο ένα μείγμα καύσωνα και τοπικών καταιγίδων.

Οι λεπτομέρειες θα «κλειδώσουν» όσο πλησιάζουμε προς το καλοκαίρι, αλλά η γενική τάση έχει ήδη χαραχτεί. Και ξεκινά χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά — στον Ειρηνικό, εκεί όπου ο καιρός του πλανήτη αλλάζει κατεύθυνση σαν να γυρνάει ένας τεράστιος διακόπτης.

Διαβάστε επίσης:

Κρήτη: Την χτύπησε άγρια και της έσπασε δόντι μπροστά στα ανήλικα παιδιά τους!

Χαβάη: Οργή για πλούσιο τουρίστα που πέταξε πέτρα σε απειλούμενη φώκια – "Ήρωας" ο κάτοικος που τον ξυλοκόπησε