«Ωρολογιακές βόμβες» τα σπίτια μας; Πάνω από τα μισά χτίστηκαν πριν το 1980

Οι διαχρονικές ελλείψεις σχετικά με την περαιτέρω προστασία των υποδομών ήρθε στο προσκήνιο έπειτα από τη σοκαριστική κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα. Πέραν ζητημάτων όπως η έλλειψη δημόσιου ελέγχου στις κατασκευές, η προχειρότητα στις εργασίες και η μετάθεση της ευθύνης στους ιδιώτες μηχανικούς, στο επίκεντρο τίθεται και το γηρασμένο κτιριακό απόθεμα της χώρας.

Είναι άλλωστε ενδεικτικό, ότι περισσότερα από τα μισά κτίρια της χώρας έχουν χτιστεί έως το 1980, όταν υπήρχε εντελώς διαφορετικός αντισεισμικός κανονισμός σε σχέση με σήμερα. Κι όμως, οι έλεγχοι σχετικά με τη στατικότητα και τη σεισμική προστασία αυτών των ιδιωτικών ακινήτων είναι εξαιρετικά σπάνιες στην Ελλάδα, παρότι το θεωρητικό προσδόκιμο ζωής του μπετόν ανέρχεται σε πενήντα έτη. Όπως άλλωστε ανέφεραν πολιτικοί μηχανικοί που μίλησαν στο iEidiseis.gr, η αλλαγή αυτής της κουλτούρας είναι απαραίτητη, ειδικά από τη στιγμή που η Ελλάδα είναι από τις πλέον σεισμογενείς χώρες παγκοσμίως.

Χτισμένα έως το 1980 ένα στα δύο ακίνητα

Σύμφωνα με όσα δήλωσε στο iEidiseis.gr ο Δημήτρης Πετρόπουλος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΠΕΟΜΥΔΑΣ), «τα στοιχεία δείχνουν ότι πολύ μεγάλο μέρος των υποδομών της χώρας είναι παλαιών δεκαετιών. Αυτό σημαίνει ότι χτίστηκαν με προγενέστερους αντισεισμικούς κανονισμούς κι ανάλογα με τις συνθήκες συντήρησης, επιβαρύνονται ή προστατεύονται».

Πράγματι, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της απογραφής κτιρίων που πραγματοποίησε η ΕΛΣΤΑΤ το 2021, στην Ελλάδα υπάρχουν συνολικά 4.285.084 ακίνητα. Είναι αξιοσημείωτο πως 149.166 ακίνητα χτίστηκαν προ του 1919, 300.313 ακίνητα χτίστηκαν από το 1919 έως το 1945, 604.540 ακίνητα χρίστηκαν από το 1946 έως το 160, 658.514 ακίνητα χτίστηκαν από το 1961 έως το 1970 και 706.406 ακίνητα χτίστηκαν από το 1971 έως το 1980.

Δηλαδή, το 56,5% των ακινήτων της Ελλάδας χτίστηκαν προ του 1980. Στην Αττική, το αντίστοιχο ποσοστό κυμαίνεται σε σχεδόν 50%.

«Πρέπει να γίνει έλεγχος στα ιδιωτικά κτίρια»

Πέραν του γηρασμένου κτιριακού αποθέματος, το γεγονός ότι σύμφωνα με τον κ. Πετρόπουλο θα πρέπει να διενεργείται ανά διαστήματα έλεγχος στα ιδιωτικά κτίρια, προκύπτει και από τον πρόσφατο πρωτοβάθμιο προσεισμικό έλεγχο που διενεργήθηκε στα δημόσια σχολεία της χώρας. Ο έλεγχος χρηματοδοτήθηκε από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και διενεργήθηκε από τον ΟΑΣΠ, σε συνεργασία με το ΤΕΕ.

Όπως προέκυψε, στο 66,32% των κτιρίων δεν διαπιστώθηκε κακή κατάσταση λόγω ελλιπούς συντήρησης και κακοτεχνιών. Το αντίθετο όμως ισχύει για το υπόλοιπο 33,68% των κτιρίων, όπου η βαθμονόμηση των προβλημάτων κυμαίνεται από το 25% έως το 100%.

Βάσει όσων σχολίασε ο κ. Πετρόπουλος, «θέσαμε τον στόχο να επανελεγχθεί τουλάχιστον το 20% των σχολείων που έχουν έναν παραπάνω δείκτη επικινδυνότητας κι αν χρειαστεί να προχωρήσουμε σε επιδιορθώσεις. Αυτό θα ήταν καλό να γίνει και στα ιδιωτικά κτίρια, τουλάχιστον όσα έχουν μια παλαιότητα ή κάποιες σχετικές ενδείξεις. Πρέπει να δούμε πως στέκονται στατικά αυτή τη στιγμή».

«Οι τρωτότητες θα είναι πιο συχνές»

Άλλωστε, όπως ανέφερε ο κ. Πετρόπουλος, «φοβόμαστε ότι οι τρωτότητες θα είναι πιο συχνές στα ιδιωτικά κτίρια, όπου είναι πολύ πιο ελλιπής η συντήρηση, πολλά κτίρια είναι γερασμένα, άλλα είναι εγκαταλελειμμένα για χρόνια και ο κόσμος δεν έχει τη δυνατότητα να τα συντηρήσει, με αποτέλεσμα να εμφανίζουν προβλήματα».

Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, «βλέπουμε -και πολύ σωστά- ότι δίνονται πόροι προκειμένου να τρέξουμε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης. Γιατί να μην γίνει κάτι αντίστοιχο και για προγράμματα ελέγχου και στατικής ενίσχυσης των κτιρίων που την χρειάζονται; Θα μπορούσε η Πολιτεία να βοηθήσει οικονομικά, επειδή αυτό θα είναι ένα σημαντικό πρόσθετο οικονομικό βάρος για τους πολίτες».

Έχει ξεπεραστεί το προσδόκιμο ζωής

Το σίγουρο σύμφωνα με τον κ. Πετρόπουλο είναι ότι «ελάχιστοι προβαίνουν σε προσεισμικό έλεγχο στα σπίτια τους» την ώρα που η Ελλάδα είναι από τις πλέον σεισμογενείς χώρες παγκοσμίως. Πάντως, όπως επεσήμανε, «είναι σίγουρο ότι όσα σπίτια χτίστηκαν με τον αντισεισμικό κανονισμό του 2001 είναι πολύ πιο ασφαλή. Ακόμη και όσα χτίστηκαν από το 1985 κι έπειτα, βρίσκονται σε πολύ καλό επίπεδο ασφάλειας. Παρότι πρόκειται για δύσκολες διαδικασίες που απαιτούν πόρους, πρέπει να δούμε τις διαδικασίες ελέγχου, συντήρησης και αποκατάστασης -όπου χρειάζεται- στα παλαιότερα κτίρια».

Άλλωστε, το «συμβατικό» προσδόκιμο ζωής του μπετόν, ανέρχεται στα 50 έτη, που σύμφωνα με τον κ. Πετρόπουλο, «είναι ενδεικτικό. Όταν υπάρχουν καλές συνθήκες συντήρησης και λειτουργίας της εγκατάστασης, αυτό το προσδόκιμο ανεβαίνει κατά πολύ. Όταν όμως υπάρχει ελλιπής συντήρηση και συνθήκες -όπως υγρασία-, που επιβαρύνουν το ακίνητο, τότε, το ακίνητο μπορεί να εμφανίσει νωρίτερα προβλήματα. Το πιο κρίσιμο είναι οι συνθήκες μέσα στις οποίες βρίσκεται μια κατασκευή, που μπορούν να επιβαρύνουν το στατικό της πρόβλημα ή να το προφυλάξουν».

«Δεν μπορούμε να τα αφήνουμε όλα στην τύχη τους»

Είναι ενδεικτικό ότι όπως δήλωσε στο iEidiseis.gr ο Βασίλης Μπαρδάκης, πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος (ΣΠΜΕ), «εμείς λέμε ότι οι κατοικίες πρέπει να επιθεωρούνται κάθε δέκα χρόνια. Είδαμε και στον προσεισμικό έλεγχο που έγινε στα δημόσια κτίρια ότι είχαμε θέματα φθορών και βλαβών που εντοπίζονται μέσω επιθεωρήσεων».

Σχετικά με το κόστος αυτής της επιθεώρησης, ο κ. Μπαρδάκης σχολίασε ότι «δεν είναι μεγάλο κόστος να κάνει επιθεώρηση ένας μηχανικός και να δώσει στον ιδιοκτήτη την εικόνα αν πρέπει να γίνουν κινήσεις σχετικά με σεισμικά θέματα. Μπορεί να τους δώσει μέτρα ενίσχυσης ώστε να προλάβουν ενδεχόμενη μερική κατάρρευση του ακινήτου εξαιτίας ενός σεισμού. Πρέπει να μπούμε σε μια κουλτούρα συντήρησης. Πάρα πολλά ακίνητα έχουν καταναλώσει το προσδόκιμο ζωής των 50 ετών. Δεν μπορούμε να τα αφήνουμε όλα στην τύχη τους».

«Αναμενόμενη η κατάρρευση»

Όπως άλλωστε σχολίασε στο iEidiseis.gr ο Ανδρέας Μαρτζακλής, Β΄ αντιπρόεδρος του ΣΠΜΕ, «η κατάρρευση της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα ήταν αναμενόμενη από τη στιγμή που φαίνεται ότι δεν υπήρξε αντιστήριξη. Τα κτίρια της δεκαετίας του 1970 σχεδιάστηκαν με άλλο αντισεισμικό κανονισμό. Τότε είχαμε σαν αρχή ότι ένα κτίριο μπορεί να πάρει κάποιες παραμορφώσεις. Όταν γίνει υπέρβαση αυτών των παραμορφώσεων, το κτίριο θα καταρρεύσει απευθείας».

Σύμφωνα με τον ίδιο όμως, στα πιο πρόσφατα κτίρια «προβλέπεται το ακριβώς αντίθετο. Δηλαδή, βάσει του σημερινού αντισεισμικού κανονισμού, μεριμνούμε ώστε να γίνει τμηματική κατάρρευση του κτιρίου, ώστε να δώσει τη δυνατότητα στον άνθρωπο να το εγκαταλείψει. Τα σημερινά κτίρια σχεδιάζονται με τέτοιο τρόπο ώστε πρώτα να σπάνε τα δοκάρια, μετά οι κολώνες και έπειτα να καταρρέει. Προέχει η ανθρώπινη ζωή και μετά τα υλικά αγαθά».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Αυστραλία: Γιατί ο μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος δεν μπήκε στη λίστα κινδύνου της UNESCO

Δίκη Τεμπών: Σήμερα ο διορισμός συνηγόρου σε κατηγορούμενο – Στο επίκεντρο οι νέες διώξεις