Όσοι παίζουμε στοίχημα το έχουμε βιώσει: περιμένουμε ένα γκολ για να κλείσουμε την τριάδα, ο άλλος βγαίνει τετ-α-τετ στο 90' και την στέλνει στα περιστέρια. Κι όμως, ο κουβάς μας πεισμώνει και το μυαλό μας ψάχνει το επόμενο ματς για να ρεφάρουμε την χασούρα. Είναι αυτό το συναίσθημα αισιοδοξίας, σαν να μας το χρωστάει το σύμπαν.

Κάτι που προφανώς δεν είναι ένστικτο, αλλά καθαρό ζήτημα ψυχολογίας.

Το αίσθημα της «αποκατάστασης»

Το παραπάνω παράδειγμα δεν είναι τόσο τραβηγμένο όσο φαίνεται. Μάλλον έχει συμβεί σε όλους μας. Και είναι στην πραγματικότητα ψυχολογικό το ζήτημα. Ονομάζεται «loss chasing». Ο εγκέφαλος μας δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στην ήττα (είτε μιλάμε για χρήματα, είτε για χρόνο) και αναζητάει τον τρόπο για να δικαιωθούμε άμεσα.

Αυτό συμβαίνει γιατί όταν χάνουμε... θολώνουμε. Δεν λειτουργεί η λογική και το «σύστημα ανταμοιβής» στον εγκέφαλο μας ψάχνει τρόπους να ισορροπήσει το αποτέλεσμα. Με απλά λόγια: Δεν παίζουμε στην πραγματικότητα για να κερδίσουμε, αλλά για να σβήσουμε την ήττα.

Για αυτό και -αυτό που λέμε- το ρεφάρισμα είναι τόσο δυνατό σαν έννοια. Δεν λειτουργεί ως τζόγος, αλλά ως αυτοάμυνα του οργανισμού μας.

Η ντοπαμίνη του ρεφαρίσματος

Όταν κυνηγάμε να ρεφάρουμε μετά από μία ήττα, το μυαλό μας εκκρίνει ντοπαμίνη. Την ουσία που νιώθουμε όταν έχουμε μία επιτυχία. Δεν έχουμε κερδίσει ακόμα, αλλά το ίδιο το μας το σώμα μας... επιβραβεύει επειδή καταλαβαίνει την δράση. Για αυτό και οι περισσότεροι παίκτες ξανά παίζουν. Παρότι στην πραγματικότητα -και αν το σκεφτούν λίγο- καταλαβαίνουν πως το πιο πιθανό είναι να την πατήσουν.

Σχετικές αναλύσεις έχει κάνει το Foxbet.gr αρκετές φορές: όσοι παίζουν στοίχημα δεν κυνηγάνε μόνο το αποτέλεσμα, αλλά το συναίσθημα του να αισθάνονται μέσα στο παιχνίδι. Είναι ακριβώς ο ίδιος «μηχανισμός» που κάνει τα video games, το σκρολάρισμα και το live betting τόσο εθιστικά.

Η ψευδαίσθηση ότι θα το... ισοφαρίσει το σύμπαν!

«Δεν γίνεται να χάσω πάλι», «θα μου το γυρίσει η τύχη»: Αυτές είναι φράσεις που όλοι έχουμε στο μυαλό μας όταν πάμε κουβά. Είναι μια παγίδα που λίγο - πολύ όλοι έχουμε πέσει. Πρόκειται για το λεγόμενο «gambler's fallacy». Την ψευδαίσθηση δηλαδή ότι επειδή κάτι έγινε πολλές φορές, κάποια στιγμή -άμεσα- θα γυρίσει.

Το συγκεκριμένο το βιώνουν πολύ έντονα όσοι παίζουν ρουλέτα. Αν έχει κάτσει η μπίλια πέντε φορές στο κόκκινο, το μυαλό μας θεωρεί δεδομένο πως η επόμενη μπιλιά θα κάτσει στο μαύρο. Μόνο που οι πιθανότητες δεν... έχουν μνήμη. Κάθε γύρος, κάθε παιχνίδι, κάθε φάση σε ένα ματς είναι ανεξάρτητο από τα προηγούμενα. Το σύμπαν δεν έχει excel για να κρατάει δεδομένα, δεν κρατάει ιστορικό.

Κι όμως! Η ιδέα πως είναι η σειρά μας, είναι τόσο βαθιά ανθρώπινη που δύσκολα μπορούμε να την πολεμήσουμε.

Το ρεφάρισμα ως ανάγκη για έλεγχο

Στο στοίχημα, αλλά και στη ζωή, θέλουμε να έχουμε τον έλεγχο. Όταν χάνουμε, νιώθουμε ότι κάτι μας ξεφεύγει. Σε κάποιες περιπτώσεις ο χρόνος, σε άλλες τα λεφτά και σε άλλες η τύχη. Το να ποντάρεις λοιπόν στα... καπάκια, σου δίνει την ψευδαίσθηση ότι παίρνεις πίσω τον έλεγχο. Ακόμα κι αν το καράβι πάει κατευθείαν στα βράχια.

Κι εδώ είναι που μιλάει η εμπειρία: ο έμπειρος παίκτης δεν κυνηγάει την απώλεια, αλλά την αποδέχεται. Ξέρει ότι το παιχνίδι είναι μαραθώνιος και όχι σπριντ. Και γι’ αυτό επιλέγει στοιχηματικές που του προσφέρουν έλεγχο και διαφάνεια, όχι απλώς ευκαιρίες για να ρεφάρει.

Πώς να «κερδίζεις» χωρίς να κερδίζεις;

Θα πρέπει να βάλεις στο μυαλό σου πως όλοι χάνουν! Το ζητούμενο λοιπόν είναι να μάθεις να χάνεις, όχι να μην χάνεις. Να ξέρεις πότε πρέπει να σταματήσεις και όχι να κάθεσαι και να αναλύεις συνέχεια γιατί πήγες κουβά. Φυσικά, θα πρέπει να αντιμετωπίζεις το στοίχημα με στρατηγική, όχι για να πάρεις πίσω το αίμα σου.

Οι «επαγγελματίες» το λένε ξεκάθαρα: το στοίχημα δεν θα πρέπει να σε παρασύρει συναισθηματικά. Η ψυχραιμία είναι μεγαλύτερη δεξιότητα από την πρόβλεψη.

Το «θα το ρεφάρω» είναι ίσως η πιο ανθρώπινη φράση στον κόσμο του στοιχήματος. Κρύβει μέσα της ελπίδα, πείσμα, φόβο και... λίγο πείσμα απέναντι στο πεπρωμένο.

Αλλά η αλήθεια είναι πως κανένα σύμπαν δεν μας χρωστάει τίποτα. Μόνο εμείς χρωστάμε στον εαυτό μας να παίζουμε έξυπνα.