Αφιερωματα

Σαν σήμερα: Το οριστικό «αντίο» στη Δραχμή

δραχμή

Από την 1η Ιανουαρίου του 2002, τα οικονομικά δεδομένα θα άλλαζαν στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη. Το Ευρώ, το κοινό Ευρωπαϊκό νόμισμα θα έπαιρνε την θέση των εθνικών νομισμάτων.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, το Ευρώ αντικατέστησε την Δραχμή, ένα νόμισμα με ιστορία 2.700 ετών, άμεσα συνυφασμένο με την ιστορία του ελλαδικού χώρου.

Σαν σήμερα πριν από ακριβώς δεκαεννιά χρόνια την 1η Μαρτίου του 2002, η Δραχμή αποσύρθηκε οριστικά, ύστερα από μια περίοδο δυο μηνών, όπου το νέο και το παλιό νόμισμα κυκλοφορούσαν ταυτόχρονα.

Η Τράπεζα της Ελλάδος ξεκινά να ανταλλάσσει τις δραχμές με ευρώ. Το Ευρώ είναι πλέον το μοναδικό νόμισμα που είναι αποδεκτό στις συναλλαγές.

Η Δραχμή, που προέρχεται από το ρήμα «δράττω», που σημαίνει αρπάζω ή καλύτερα «πιάνω σφιχτά», μπορούσε να εξαργυρώνεται για δυο χρόνια με αντάλλαγμα την προκαθορισμένη αξία της σε ευρώ (1 ευρώ=340,75 δραχμές).

Στα αρχαία χρόνια η δραχμή ήταν ίση με έξι οβολούς. Οι οβολοί είχαν το σχήμα σιδερένιας ράβδου και η παλάμη ενός άνδρα μπορούσε να χωρέσει έξι από αυτούς. Έτσι, οι οβολοί που μπορούσε να «αδράξει» η παλάμη ήταν ίση με μια δραχμή, εξού και η προέλευση από το ρήμα «δράττω».

Μετά από μια παύση χιλιάδων ετών, ο κυβερνήτης της Ελλάδας, Ιωάννης Καποδίστριας, προέβλεψε την ανάγκη εθνικού νομίσματος από το 1828. Με δάνειο που πήρε από την Ρωσία, αγόρασε από την Μάλτα μια μεταχειρισμένη μηχανή που έκοβε νόμισμα και το νέο ελληνικό νόμισμα που κόπηκε ήταν ο «Φοίνικας». Ο Φοίνικας κράτησε για περίπου 5 χρόνια. Το 1833, επί βασιλείας του Όθωνα, κόπηκε η πρώτη νεοελληνική δραχμή στο Μόναχο. Από το 1836 μέχρι και το 1858 συνέχισε να κόβεται στο Νομισματοκοπείο της Αθήνας.

Τα πρώτα χαρτονομίσματα κόπηκαν το 1841 και είχαν αξία, 25, 50, 100 και 500 δραχμών. Η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ανέλαβε την ευθύνη για την κοπή από το 1843 και μέχρι το 1928. Από τότε ανέλαβε η σημερινή Τράπεζα της Ελλάδος.

Το 1867, η Ελλάδα υπογράφει συμφωνία για να ενταχθεί στην Λατινική Νομισματική Ένωση. Έτσι η δραχμή θα ακολουθούσε τις ισοτιμίες της ένωσης. Η δραχμή όμως προσχώρησε στην ένωση ύστερα από 43 χρόνια, λόγω της οικονομικής κρίσης και των πτωχεύσεων που ακολούθησαν. Τότε, η δραχμή εξισώθηκε με τα άλλα νομίσματα της ένωσης, όπως το γαλλικό φράγκο. Σε κάποια χαρτονομίσματα, η ονομαστική αξία στην πίσω πλευρά του χαρτονομίσματος έγραφε στα Γαλλικά «francs», και λογικά από εκεί προέρχεται η ελληνική λαϊκή ονομασία των χρημάτων σε «φράγκα».

Η κατοχή έπληξε την Δραχμή ανεπανόρθωτα. Την έκανε σχεδόν ένα νόμισμα άνευ αξίας. Τις επόμενες δεκαετίες η Δραχμή θα υποστεί κι άλλες υποτιμήσεις μέσα σε ένα φτωχό ελληνικό κράτος. Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες πηγαίνουν μετανάστες στην Γερμανία, στην Αυστραλία και στις ΗΠΑ. Η πρώτη μεγάλη υποτίμηση ήρθε το 1953 (κατά 50%), ενώ η δεύτερη το 1983. Το 1998, έγινε η τελευταία υποτίμηση της. Ήταν της τάξεως του 12,6%, η οποία ήταν και το τελευταίο βήμα για την ένταξη της Ελλάδας στο Ευρώ.

Ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, έκανε αίτηση για ένταξη της χώρας στην ζώνη του Ευρώ, το 2000. Και από την Πρωτοχρονιά του 2002 το ευρώ μπήκε στην ελληνική καθημερινότητα.

Δυο μήνες μετά ήταν η σειρά της Δραχμής να βγει από αυτήν...

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μάρτης: O πρώτος μήνας της Άνοιξης και τα παρατσούκλια του

1η Μαρτίου: Eορτή της Αγίας Ευδοκίας

Αφιερωματα

Σαν σήμερα: Το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου του 1967

χουντα

Όσοι άνοιξαν τα ραδιόφωνά τους στις 06:30 το πρωί της Παρασκευής 21 Απριλίου 1967 πάγωσαν στο άκουσμα της είδησης. «Λόγω της δημιουργηθείσης εκρύθμου καταστάσεως, από του μεσονυκτίου ο στρατός ανέλαβεν την διακυβέρνησιν της χώρας»! Μέσα σε μία και μόνο πρόταση, η αυστηρή ανδρική φωνή είχε συμπυκνώσει όλα όσα θα ακολουθούσαν τις επόμενες 2.650 ημέρες. Η πολύπαθη χώρα μόλις είχε μπει σε νέες περιπέτειες. 

Οποιος κυκλοφορεί, πυροβολείται 

Ένα δεύτερο διάγγελμα από τη συχνότητα του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας ενημερώνει λίγες ώρες αργότερα τον ελληνικό λαό πως το δικτατορικό καθεστώς, «λόγω της εκδήλου απειλής κατά της δημοσίας τάξεως και ασφάλειας της χώρας εξ εσωτερικών κινδύνων», αναστέλλει μια σειρά άρθρων του Συντάγματος. Παράλληλα, επιβάλλει στρατιωτικό νόμο.

 

Γεώργιος Παπαδόπουλος - 1967 (copyright: Eurokinissi)
Γεώργιος Παπαδόπουλος - 1967 (copyright: Eurokinissi)

Μετά τη δύση του ηλίου οποιοσδήποτε κυκλοφορεί στον δρόμο «θα πυροβολείται άνευ προειδοποιήσεως»! Απαγορεύεται επίσης πάσα συνάθροιση ή συγκέντρωση σε κλειστό χώρο ή την ύπαιθρο. «Πάσα τοιαύτη θα διαλύεται διά των όπλων» αναφέρει ο εκφωνητής εν μέσω εθνικών εμβατηρίων.Ταυτόχρονα, οι δυνάμεις ασφαλείας θα έχουν το δικαίωμα συλλήψεως και φυλακίσεως παντός προσώπου «άνευ τηρήσεως οιασδήποτε διατυπώσεως, ήτοι άνευ εντάλματος της αρμοδίας αρχής και χωρίς να συντρέχει αυτόφωρος κατάληψις», ενώ δεν ισχύουν πλέον το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου, το απαραβίαστο της αλληλογραφίας και η ίδρυση ή συμμετοχή σε σωματεία. 

 

 

Οι τρεις πρωταίτιοι

Ερπυστριοφόρα τεθωρακισμένα άρματα μάχης έχουν καταλάβει καίρια σημεία της πρωτεύουσας κάνοντας επίδειξη δύναμης. Οι φωτογραφίες των τανκς που έχουν στραμμένες τις κάνες τους προς το ελληνικό Κοινοβούλιο σοκάρουν. Όσο περνά η μέρα γίνονται γνωστές όλο και περισσότερες λεπτομέρειες για την ταυτότητα των χουντικών. Επικεφαλής έχουν τεθεί τρεις επίορκοι αξιωματικοί του Στρατού Ξηράς: ο 55χρονος ταξίαρχος Στυλιανός Παττακός και οι 48χρονοι συνταγματάρχες Γεώργιος Παπαδόπουλος και Νικόλαος Μακαρέζος, που είχαν φροντίσει να τοποθετήσουν εγκαίρως μυημένους συνεργάτες τους σε νευραλγικές θέσεις των Ενόπλων Δυνάμεων. 

Το σχέδιο κατάλυσης της Δημοκρατίας άρχισε να υλοποιείται λίγο μετά τη μία τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου. Επί της ουσίας, εφαρμόστηκε μια παραλλαγή του σχεδίου «Περικλής», που είχε εκπονηθεί από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών στα μέσα της δεκαετίας του ’50 για την αντιμετώπιση τυχόν εξωτερικού ή εσωτερικού κομμουνιστικού κινδύνου, σε συνάρτηση με το σχέδιο «Προμηθεύς», που βρισκόταν για καιρό κλειδωμένο στα συρτάρια του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης και είχε καταρτιστεί από το ΝΑΤΟ, επίσης για να εξουδετερωθεί τυχόν κομμουνιστική απειλή κατά της χώρας, το οποίο προέβλεπε την κατάληψη νευραλγικών κτηρίων και τη σύλληψη στελεχών της Αριστεράς. Έτσι λοιπόν, η διαταγή που δόθηκε σε όσες στρατιωτικές μονάδες δεν είχαν μυηθεί ήταν «Εφαρμόσατε Σχέδιο Προμηθεύς». 

21η Απριλίου 1967 στη Βουλή (copyright: Eurokinissi)
21η Απριλίου 1967 στη Βουλή (copyright: Eurokinissi)

Συλλήψεις με τα εσώρουχα  

Οι πραξικοπηματίες επί της ουσίας κίνησαν μέσα στη νύχτα μονάχα τις στρατιωτικές μονάδες της Αττικής, ωστόσο αιφνιδίασαν τους πάντες. Η πρώτη αποστολή ανατέθηκε σε ολιγομελή τμήματα καταδρομέων (ΛΟΚ), τα οποία κατέλαβαν τα επικοινωνιακά κέντρα ώστε να μην δοθεί σήμα συναγερμού. Από το Κέντρο Εκπαιδεύσεως Τεθωρακισμένων, που έδρευε στη σημερινή Πολυτεχνειούπολη, βγήκαν τα πρώτα τανκς με κατεύθυνση προς τη Βουλή, τα Υπουργεία, το Ίδρυμα Ραδιοφωνίας, τον ΟΤΕ και τα Ανάκτορα.

Την ίδια ώρα, ο 47χρονος συνταγματάρχης Ιωάννης Λαδάς έδινε εντολές σε πιστούς κινηματίες στρατιωτικούς να προβούν σε συλλήψεις σημαινόντων πολιτικών όλων των ιδεολογικών αποχρώσεων. Άπαντες πιάστηκαν κυριολεκτικά στον ύπνο. Κάποιοι απ’ αυτούς μάλιστα δεν πρόλαβαν καν να ντυθούν και οδηγήθηκαν στα κρατητήρια με τα εσώρουχα ή τις πιτζάμες που φορούσαν. Ανάμεσα στους κρατούντες ήταν, μεταξύ άλλων, ο πρωθυπουργός Παναγιώτης Κανελλόπουλος, ο Γεώργιος Παπανδρέου και ο γιος του Ανδρέας, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ο Γεώργιος Ράλλης, ο Παναγιώτης Παπαληγούρας, ο Λεωνίδας Κύρκος, ο Μανώλης Γλέζος και ο Γιάννης Αλευράς. 

Γεώργιος Παπαδόπουλος - 1967 (copyright: Eurokinissi)
Γεώργιος Παπαδόπουλος - 1967 (copyright: Eurokinissi)

Τότε ο Παττακός του ξεκαθαρίζει πως: «Οι Επαναστάτες δεν συζητούν, απαιτούν»

Με την ανατολή του ηλίου οι πρωταίτιοι επισκέπτονται τον μόλις 27 ετών βασιλιά Κωνσταντίνο στα περικυκλωμένα από τον στρατό ανάκτορα του Τατοΐου και του ζητούν να ορκίσει την κυβέρνησή τους. Εκείνος αρχικά αρνείται και επιχειρεί να ανοίξει διάλογο μαζί τους. Τότε ο Παττακός του ξεκαθαρίζει πως: «Οι Επαναστάτες δεν συζητούν, απαιτούν». Ο άνακτας θέλει να διαπιστώσει ιδίοις όμμασι ποια είναι η επιχειρησιακή κατάσταση στη χώρα. Μεταβαίνει στο Πεντάγωνο και αντιλαμβάνεται ότι η κατάσταση είναι όντως χαώδης. Καταφέρνει να συναντήσει εκεί για λίγα λεπτά τον συλληφθέντα πρωθυπουργό Παναγιώτη Κανελλόπουλο, που εισηγείται στον βασιλιά να διατάξει τους αξιωματικούς να καταθέσουν τα όπλα. Εκείνος όμως του ξεκαθαρίζει ότι δεν ελέγχει κανέναν από αυτούς που οπλοφορούσαν. Αργά το απόγευμα ο βασιλέας δείχνει να συμβιβάζεται, αποδεχόμενος τη νέα κυβέρνηση των πραξικοπηματιών. «Το έκανα για να μην χυθεί αίμα ελληνικό», θα πει αργότερα. 

ειδησεις σημερα 

Κορωνοϊός - Πάσχα: Αποφασίζουν σήμερα οι επιστήμονες για το πως θα γιορτάσουμε

Ηράκλειο: Χειροπέδες σε δύο, για όπλα και ζωοκλοπή

Παυλάκης - κορωνοϊός: Μπορεί να έχουμε 4ο κύμα μέσα στο καλοκαίρι