Η Πεντηκοστή

είναι μία από τις μεγαλύτερες δεσποτικές εορτές του Χριστιανισμού και θεωρείται θεολογικά η γενέθλια ημέρα της Εκκλησίας

. Εορτάζεται πάντα Κυριακή, ακριβώς 50 ημέρες μετά το Πάσχα

, σε ανάμνηση της επιφοίτησης του Αγίου Πνεύματος στους Αποστόλους. 

Το Ιστορικό και Θεολογικό υπόβαθρο

- Επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος

: Σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων, το Άγιο Πνεύμα κατήλθε στους Μαθητές με τη μορφή πύρινων γλωσσών.

- Ίδρυση της Εκκλησίας

: Μετά το κήρυγμα του Αποστόλου Πέτρου εκείνη την ημέρα, πίστεψαν και βαπτίστηκαν περίπου 3.000 άνθρωποι.

Λατρευτικές εκδηλώσεις και έθιμα

Εσπερινός της Γονυκλισίας

: Τελείται την Κυριακή της Πεντηκοστής αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία. Οι πιστοί γονατίζουν για πρώτη φορά μετά την Ανάσταση, καθώς διαβάζονται ειδικές ευχές.

Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος

: Η επόμενη ημέρα είναι αφιερωμένη αποκλειστικά στο Τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδας και αποτελεί επίσημη αργία για πολλούς κλάδους.

Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής

: Το Σάββατο πριν από την Πεντηκοστή είναι το τελευταίο επίσημο Ψυχοσάββατο του εκκλησιαστικού έτους, γνωστό και για τα «χρυσά» κόλλυβα.

• Στην Κρήτη, οι ημέρες της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τη λατρεία των νεκρών

  , την κτηνοτροφική ζωή

  των ορεινών περιοχών και τις βαθιές παραδόσεις της υπαίθρου. 

  Τοπικά έθιμα της Κρήτης 

• Το Έθιμο της Πεντηκοστής στα Ανώγεια

• Στο ιστορικό και κτηνοτροφικό χωριό των Ανωγείων, η Κυριακή της Πεντηκοστής θεωρείται η ημέρα που οι ψυχές των νεκρών επιστρέφουν στον Κάτω Κόσμο

  , έχοντας μείνει ελεύθερες στη γη για 50 ημέρες (από την Ανάσταση). 

• Image

  

• Οι Προσφορές
  : Οι γυναίκες πηγαίνουν στην εκκλησία κρατώντας πανέρια που περιέχουν ένα κεφάλι ανωγειανό τυρί (προσφορά των κτηνοτρόφων), τρεις γλυκοκουλούρες (που συμβολίζουν την Αγία Τριάδα) και φύλλα καρυδιάς .
• Τα Καρυδόφυλλα
  : Τα φύλλα της καρυδιάς συμβολίζουν με την πικρή και στυφή γεύση τους την πικρία του αποχωρισμού ζώντων και νεκρών.
• Ο Στολισμός των Τάφων
  : Μετά τη Θεία Λειτουργία, οι γυναίκες επισκέπτονται το νεκροταφείο, πλένουν και στολίζουν τους τάφους με τα καρυδόφυλλα, ενώ οι προσφορές (τυρί και κουλούρια) κόβονται και μοιράζονται σε όλο το χωριό για τη συγχώρεση των ψυχών.

• Τα ορεινά πανηγύρια και η ευλογία των κοπαδιών

  Τη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, το ενδιαφέρον μεταφέρεται στα αναρίθμητα ξωκλήσια της κρητικής υπαίθρου, πολλά από τα οποία είναι χτισμένα σε κορυφές βουνών ή οροπέδια (όπως στον Ψηλορείτη και στα Λευκά Όρη).

• Image

  
• Η Σύναξη των Κτηνοτρόφων
  : Οι βοσκοί των ορεινών περιοχών τιμούν ιδιαίτερα τον Άγιο Πνεύμα. Θεωρούν την ημέρα ορόσημο για την καλοκαιρινή περίοδο στα μιτάτα.
• Το Κοινό Τραπέζι
  : Μετά τη λειτουργία, στήνονται μεγάλα γλέντια με παραδοσιακή κρητική λύρα και χορούς. Οι κτηνοτρόφοι προσφέρουν άφθονο κρέας (αντικριστό ή βραστό) και παραδοσιακά τυροκομικά προϊόντα σε όλους τους προσκυνητές.
• Η «Γονυκλισία» στην Κρητική Ύπαιθρο
  

• Κατά τη διάρκεια του Εσπερινού της Κυριακής, όταν ο ιερέας διαβάζει τις ευχές της Γονυκλισίας, σε πολλά χωριά της Κρήτης οι πιστοί συνηθίζουν να κρατούν στα χέρια τους κλαδιά από δέντρα ή λουλούδια

  .

• Image

  

• Τα ακουμπούν στο πάτωμα όσο είναι γονατισμένοι, πιστεύοντας ότι έτσι μεταφέρεται η «δροσιά» και η ευλογία του Αγίου Πνεύματος στα σπίτια και τις καλλιέργειές τους.

• ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

  Αλάσκα: Τρεις Λετονοί ορειβάτες νεκροί στο Ντενάλι

  Αλέξης Καλοκαιρινός: «Είναι οφειλόμενα τα μεγάλα έργα και οι επενδύσεις στην Κρήτη»