Αφιερωματα

19 Οκτωβρίου του 1951 αρχίζει η δίκη του Νίκου Μπελογιάννη

nikos_mpelogiannis.jpg

 Η πρώτη δίκη του Μπελογιάννη ξεκινά στις 19 Οκτωβρίου του 1951, στα δικαστήρια της οδού Σανταρόζα.
Εκεί δικάζεται από το έκτακτο στρατοδικείο για παράβαση του Α.Ν. 509.
Η σύνθεση του δικαστηρίου έχει ήδη προεπιλεγεί από την παραστρατιωτική οργάνωση ΙΔΕΑ. Ένας απο τους στρατοδίκες του Μπελογιάννη είναι και ο μετέπειτα δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος.
Συγκατηγορούμενοι του Μπελογιάννη είναι μεταξύ άλλων, η Έλλη Παππά, ο Τάκης Λαζαρίδης, ο Μιλτιάδης Μπισμπιάνος και ο Χαρίλαος Τουλιάτος.
 

Στις 16 Νοέμβρη, ώρα 3 το πρωί, το δικαστήριο καταδικάζει τον  Μπελογιάννη και τους υπόλοιπους 10 συγκατηγορούμνούς του σε θάνατο.
Την επόμενη ο πρωθυπουργός Πλαστήρας θα δηλώσει ότι οι κατηγορούμενοι δεν θα εκτελεστούν. Έτσι ο Μπελογιάννης μεταφέρεται στην Κέρκυρα όπου θα ολοκληρώσει την μελέτη που είχε ξεκινήσει να συγγράφει στην απομόνωση της ασφάλειας με τίτλο: «Οι ρίζες της νεοελληνικής λογοτεχνίας».

Μερικές μέρες μετά θα ανακαλυφθούν στην Γλυφάδα και την Καλλιθέα ασύρματοι σε γιάφκα του ΚΚΕ από τους οποίους τα μέλη στην Ελλάδα έρχονταν σε επαφή με μέλη στο εξωτερικό.
Η ανακάλυψη αυτή θα δώσει νέα τροπή στην υπόθεση Μπελογιάννη.
Στα τέλη του Ιανουαρίου του 1952, ο Μπελογιάννης μεταφέρεται ξανά στην γενική ασφάλεια στην Αθήνα.

Ο γενικός διευθυντής της ασφάλειας Ι. Πανόπουλος θα καλέσει τον Μπελογιάννης στο γραφείο του και θα του πει: » Για την δική σου αξιοπρέπεια και την δική μας, δεν σου ζητάμε δήλωση. Σου ζητάμε μόνο να προσχωρήσεις σε εμάς και αύριο θα γίνεις και υπουργός!» Στην συνέχεια του υπογραμμίζει οτι δεν θέλει να του αποκαλύψει πρόσωπα και πράγματα.
Ο Μπελογιάννης φυσικά αρνείται με χαμόγελο. Στις 15 Φεβρουαρίου, ο Νίκος Μπελογιάννης θα παραπεμφθεί εκ νέου σε δίκη, μαζί με ακόμα 28 συντρόφους του για κατασκοπία, με βάση τον νόμο 375 του 1936. Η βάση της κατηγορίας είναι οι ασύρματοι που έχουν βρεθεί.

Ο υπεύθυνος των ασυρμάτων Ν. Βαβούδης αυτοκτονεί σε κρύπτη του σπιτιού του Νίκου Καλούμενου στην οδό Λυκούργου 13 στην Καλλιθέα. Ο Βαβούδης είχε πολλές φορές δηλώσει ότι δεν θα έπεφτε ποτέ ζωντανός στα χέρια του εχθρού. Ο Νίκος Μπελογιάννης στην νέα δίκη του θα αντικρούσει με πυγμή όλες τις κατηγορίες. Μιλάει για δίκες σκοπιμότητας, που έχουν ως απότερο στόχο, την συντήρηση του κλίματος ανωμαλίας στην χώρα. Αργότερα θα τονίσει υπερασπιζόμενος τον εαυτό του, τους αγώνες του ΚΚΕ για την εθνική ανεξαρτησία της Ελλάδας .

Ξεχωριστή στιγμή, η ώρα της απολογίας του Ν. Μπελογιάννη:

«Είμαι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ και ακριβώς για την ιδιότητά μου αυτή δικάζομαι, γιατί το κόμμα μου παλεύει και χαράζει το δρόμο της Ειρήνης, της Ανεξαρτησίας και της Ελευθερίας. Στο πρόσωπό μου δικάζεται η πολιτική του ΚΚΕ».

«Εάν έκανα δήλωση αποκήρυξης θα αθωωνόμουνα κατά πάσα πιθανότητα μετά μεγάλων τιμών… Αλλά η ζωή μου συνδέεται με την ιστορία του ΚΚΕ και τη δράση του… Δεκάδες φορές μπήκε μπροστά μου το δίλημμα: να ζω προδίδοντας τις πεποιθήσεις μου, την ιδεολογία μου, είτε να πεθάνω, παραμένοντας πιστός σ’ αυτές. Πάντοτε προτίμησα το δεύτερο δρόμο και σήμερα τον ξαναδιαλέγω».

«Θα έλεγα ότι “δε μιλάνε για σχοινί στο σπίτι του κρεμασμένου”, γιατί ο κόσμος το ‘χει τούμπανο τι ρόλο παίζουν οι Αμερικανοί στην Ελλάδα. Και εδώ μέσα αποδείχτηκε ο ρόλος τους, ακόμη και στις ανακρίσεις της Ασφάλειας. Οι κομμουνιστές δεν είναι όργανα των ξένων. Ο κομμουνισμός είναι πανανθρώπινο ιδανικό και παγκόσμιο κίνημα (…). Μπορεί ποτέ όργανα των ξένων να δημιουργήσουν ένα τέτοιο μεγαλειώδες κίνημα; Ποιος ξένος πράκτορας δίνει με τέτοια απλοχεριά τη ζωή του, όπως τη δίνουν χιλιάδες κομμουνιστές; Οι θυσίες αυτές μόνο με τις θυσίες των πρώτων χριστιανών μπορεί να συγκριθούν. Αλλά και πάλι υπάρχει μια διαφορά, ότι ενώ οι χριστιανοί δέχονταν το μαρτύριο και το θάνατο, ελπίζοντας να κληρονομήσουν τη βασιλεία των ουρανών, οι κομμουνιστές δίνουν τη ζωή τους μην ελπίζοντας σε τίποτα. Τη δίνουν για ν’ ανατείλει στην ανθρωπότητα ένα καλύτερο, ευτυχισμένο αύριο, που αυτοί δε θα το ζήσουν. Ποιο όργανο των ξένων μπορεί να προσφέρει τη ζωή του σ’ έναν τέτοιο μεγάλο σκοπό;».

«Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας έχει στο λαό βαθιές ρίζες. Συνδέεται μαζί του με ακατάλυτους δεσμούς αίματος και δεν μπορεί κανείς να το εξοντώσει ούτε με στρατοδικεία, ούτε με εκτελεστικά αποσπάσματα. Ο στόχος μας ήταν και είναι να προστατέψουμε τα συμφέροντα του λαού και της χώρας μας…»

«Τα δικαστήριά σας είναι δικαστήρια σκοπιμότητας. Γι’ αυτό δε ζητώ την επιείκειά σας. Αντικρίζω την καταδικαστική σας απόφαση με περηφάνια και ηρεμία. Με το κεφάλι ψηλά θα σταθώ μπροστά στο εκτελεστικό σας απόσπασμα. Αλλά είμαι σίγουρος πως θα ‘ρθει η μέρα, που οι ίδιοι δικαστές που τώρα με δικάζουν, θα ζητήσουν χάρη απ’ τον ελληνικό λαό. Δεν έχω άλλο τίποτε να πω».

«Την ευθύνη για το ότι η ελληνική γη είναι σπαρμένη με τάφους και ερείπια, τη φέρουν μόνο οι ξένοι ιμπεριαλιστές και οι έλληνες υπηρέτες τους…»

«Εμείς πιστεύουμε στην ορθότητα της θεωρίας, που γέννησαν τα μυαλά των πιο πρωτοπόρων ανθρώπων. Και το νόημα του αγώνα μας είναι η θεωρία αυτή να γίνει πραγματικότητα τόσο για την Ελλάδα όσο και για όλο τον κόσμο…»

«Αγαπάμε την Ελλάδα και το λαό της περισσότερο από τους κατηγόρους μας. Το δείξαμε όταν εκινδύνευε η ελευθερία, η ανεξαρτησία και η ακεραιότητά της και, ακριβώς, αγωνιζόμαστε για να ξημερώσουν στη χώρα μας καλύτερες μέρες χωρίς πείνα και πόλεμο. Για το σκοπό αυτό αγωνιζόμαστε και όταν χρειαστεί θυσιάζουμε και τη ζωή μας. Πιστεύω ότι δικάζοντάς μας σήμερα, δικάζετε τον αγώνα για την ειρήνη, δικάζετε την Ελλάδα».

«Οι οργανωτές αυτής της δίκης, ντόπιοι και ξένοι, κατέβαλα πρωτοφανείς προσπάθειες για να κατασυκοφαντήσουν τον αγώνα του ΚΚΕ, χωρίς να διστάσουν ούτε μπροστά στη διαστρέβλωση γνωστών κειμένων. Απέναντι σ’ αυτές τις προσπάθειες εμείς βρεθήκαμε τελείως ανυπεράσπιστοι, γιατί μέσα στα απομονωτήρια της ασφάλειας δε μας δόθηκε καθόλου ο χρόνος και η δυνατότητα να μελετήσουμε και να συγκεντρώσουμε τα απαραίτητα για την υπεράσπισή μας στοιχεία. Ετσι υποχρεωθήκαμε να παλέψουμε κάτω από απαράδεχτα άνισους όρους. Αλλά παρ’ όλα αυτά, αποδείχτηκε ότι το ΚΚΕ είναι κόμμα πατριωτικό, με τίτλους εθνικούς, που κανένα άλλο κόμμα δεν έχει να παρουσιάσει. Γιατί στο βωμό της ανεξαρτησίας και της ελευθερίας της Ελλάδος έχει προσφέρει φοβερές εκατόμβες. Και αν δεν υπήρχαν σήμερα οι έμποροι και οι κάπηλοι του μίσους, η συμβολή του ΚΚΕ στην ειρήνευση του τόπου θα είχε εκτιμηθεί όχι μόνο από τους φίλους, αλλά και από τους τίμιους και καλόπιστους αντιπάλους μας. Γι’ αυτό οι σφαίρες του εκτελεστικού αποσπάσματος δε δολοφονούν εμάς. Δολοφονούν την ειρήνευση και την τιμή της Ελλάδος».

Την 1η Μαρτίου του 1952, το διαρκές στρατοδικείο Αθηνών αποσύρεται για να εκδόσει την τελική του απόφαση. Μετά από τρεισήμισι ώρες, στη μία το μεσημέρι, εκδίδεται η απόφαση. Οκτώ από τους κατηγορούμενους καταδικάζονται σε θάνατο. Οι υπόλοιποι 21 σε βαριές ποινές φυλάκισης.

Οι κατηγορούμενοι που μέχρι τότε βρίσκονται στις φυλακές Καλλιθέας μαθαίνουν τα νέα από την γραμματεία του στρατοδικείου. Με την ανακοίνωση της απόφασης αυτής και στον τύπο ο Νίκος Πλουμπίδης, υπεύθυνος τότε του ΚΚΕ Αθήνας, στέλνει επιστολή με τα αποτυπώματά του στην Ασφάλεια Αθηνών, λέγοντας ότι δεν έχει καμία σχέση ο Μπελογιάννης με τους ασύρματους του ΚΚΕ αλλά όλη η ευθύνη βαραίνει εκείνον.
Ο Πλουμπίδης όντς φυματικός και με λίγους μήνες ζωής ακόμα, προβαίνει στον ύψιστο ηρωισμό να δώσει την ζωή του για να σώσει αυτή του συντρόφου του Νίκου Μπελογιάννη. Παρόλα αυτά η επιστολή γράφει ότι ο ίδιος είναι η κεφαλή του παράνομου κομματικού μηχανισμού που επιχειρεί να στήσει το ΚΚΕ στην Ελλάδα, αποκαλύπτοντας έτσι αυτά που ως τότε η ασφάλεια μόνο υπέθετε… Για τον λόγο αυτό, η ΚΕ του ΚΚΕ θα τον κατηγορήσει για χαφιεδισμό και θα τον διαγράψει (παλιννόστηση του Πλουμπίδη έγινε 2 χρόνια μετά όταν εξακριβώθηκαν οι προθέσεις του).

Λίγο μετά θα συλληφθεί και ο Πλουμπίδης. Μετά την ανακοίνωση του στρατοδικείου ο Μπελογιάννης και η Παππά δεν προχωρούν σε αίτηση αναψηλάφησης της δίκης. Παγκοσμίως οι αντιδράσεις της κοινής γνώμης είναι καταιγιστικές. Οι κρατούμενοι κρατιούνται σε διαφορετικά κελιά και το ζευγάρι Μπελογιάννη- Παππά δεν μπορούν να δουν ο ένας τον άλλο. Όμως τα βράδια συζητάνε και πειράζονται μέσω της ηχούς του διαδρόμου που συνέδεε τα κελιά τους. «Δεν βλεπόμασταν αλλά η ακουστική ήταν θαυμάσια» θα πει αργότερα η Παππά.
Ο Λαζαρίδης είχε αναλάβει το μουσικό μέρος και σφύριζε στο ζευγάρι διάφορες μελωδίες όπως το Plaisir d’ amour και τους ουγγρικούς χορούς του Μπραμς. Έξω από τα κάγκελα τα κίνημα για την απελευθέρωσή τους έχει φουντώσει και λάβει τεράστιες διαστάσεις. Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο διαμαρτύρονται για την επικείμενη εκτέλεσή τους.

Στις 25 Μαρτίου του 52, οι κρατούμενοι έπεσαν να κοιμηθούν. Κοιμόντουσαν με τα ρούχα συνήθως αφού από στιγμή σε στιγμή ανέμεναν τον θάνατο. όμως τώρα ήταν Σάββατο και γνώριζαν καλά ότι Κυριακή δεν γίνονταν εκτελέσεις. Κατά τις 2:30 ξημέρωμα Κυριακής το κρατητήριο φωτίζεται. Ο Μπελογιάννης πετιέται όρθιος.
Ένας φύλακας του ανοίγει την πόρτα, ο Μπελογιάννης τον ρωτά:
«Πάμε για καθαρό αέρα;» 
«Ναι Νίκο, πάτε για εκτέλεση..»

Οι δήμιοι του Μπελογιάννη αποφάσισαν να τους εκτελέσουν Κυριακή, την ημέρα του Θεού που κανένας σε ολόκληρο τον κόσμο δεν επιτρέπεται να πεθάνει στο απόσπασμα. Ο λόγος ήταν ότι οι αρχές φοβόντουσαν τις κινητοποιήσεις. Πρώτος βγαίνει ο Μπελογιάννης, μετά ο Μπάτσης. Του Λαζαρίδη του είπαν: «Εσύ κάτσε». Από τους 8 καταδικασμένους σε θάνατο πήραν μόνο τους Νίκο Μπελογιάννη, Ηλία Αργυριάδη, Νίκο Καλούμενο και τον Δημήτρη Μπάτση.
Τον Λαζαρίδη τον άφησαν λόγω ηλικίας και την Έλλη Παππά, παρά το ότι είχε ζητήσει να μην εξαιρεθεί και να πεθάνει με τον Μπελογιάννη, την άφησαν λόγω της προχωρημένης της εγκυμοσύνης. Στις 3:48, η κλούβα με την φάλαγγα αυτοκινήτων που μεταφέρει τους μελλοθάνατους, φθάνει στο Γουδί πίσω από το Σωτηρία. Στις 4 όλοι βρίσκονται στις θέσεις τους. Εικοσιτέσσερις κάννες σημαδεύουν τέσσερα κορμιά που μέσα τους χωρά όλη η δύναμη και η αξιοπρέπεια ενός λαού.
Στις 4:12, δίνεται η χαριστική βολή… 

 

Αφιερωματα

Σαν σήμερα 13 Αυγούστου: Η μεγαλειώδης τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας

ολυμπιακοι αγωνες

Εντυπωσιακή και ταυτόχρονα λιτή. Συγκινητική και με έντονα ιστορικά στοιχεία. Το θέαμα μεγαλειώδες, φαντασμαγορικό, ευρηματικό, χωρίς υπερβολές, με μέτρο.

Η τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας ήταν η καλύτερη αφετηρία για την 28η διοργάνωση. Το πανανθρώπινο μήνυμα εστάλη σε ολόκληρον τον πλανήτη: άμιλλα, ειρήνη, συμμετοχή, συναδέλφωση.

Η τελετή ξεκίνησε στις 20:45. Ένας κομήτης άναψε τους πέντε Ολυμπιακούς Κύκλους στο κέντρο του Σταδίου, ενώ το ρυθμό, στους χτύπους της καρδιάς, κρατούσαν τα τύμπανα και οι εθελοντές στις κερκίδες επέτειναν τη συναισθηματική φόρτιση.

Ένα χάρτινο καραβάκι, στο κέντρο του Σταδίου, ταξίδευε με ένα μικρό αγόρι, όπως τα όνειρά μας, για ειρήνη. Ένα μήνυμα από τη Μεσόγειο, από την Ελλάδα.

Ο φωτεινός Κένταυρος, που με το ακόντιό του στόχευε το κυκλαδικό ειδώλιο, πάνω στο οποίο αποτυπώνονταν γεωμετρικές πράξεις. Μέσω λέιζερ διασπάστηκε σε Κούρο και στη συνέχεια στον Ερμή του Πραξιτέλους.

Έπειτα, ένα πανέμορφο άρμα πολλών μέτρων παρουσίασε σαν σε… ταινία την ελληνική ιστορία, από το μινωικό πολιτισμό στο Χρυσό Αιώνα, από την Ελληνιστική Εποχή στο μεσαιωνικό ελληνισμό και από τον αγώνα για την ελευθερία στους νεότερους ελληνικούς χρόνους.

Όλη η παράσταση, της τελετής έναρξης, μια ζωντανή τοιχογραφία, που επέτρεπε στη φαντασία όλων να συνδεθεί με την ιστορία της Ελλάδας και των Ολυμπιακών Αγώνων, την ελευθερία και την ανακωχή.

Η παρέλαση των αθλητών των 202 κρατών που πήραν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες έγινε υπό τους ήχους του Τιέστο, του διασημότερου dj στον κόσμο, μια πραγματική πρωτοτυπία από την Οργανωτική Επιτροπή.

Τη θέση των εμβατηρίων και των ήχων από συνθέσεις του Μάνου Χατζιδάκι, που κυριάρχησαν στην αρχή της τελετής, πήρε η δυνατή μουσική.

Ο Πύρρος Δήμας ήταν αυτός που έκανε πρώτος την είσοδό του στο πανέμορφο Ολυμπιακό Στάδιο με την ελληνική σημαία, ενώ τελευταία μπήκε η ελληνική αποστολή.

Η στιγμή της παρέλασης που έκλεψε την παράσταση ήταν η παρουσία της Κορέας, αφού δεύτερη φορά Νότια και Βόρεια Κορέα εμφανίστηκαν ενωμένες.

Η ισλανδή Μπιοργκ με εντυπωσιακό φόρεμα ερμήνευσε το τραγούδι Oceania, που γράφτηκε ειδικά για την τελετή έναρξης.

Η ολυμπιακή σημαία

Οκτώ εκπρόσωποι του ελληνικού αθλητισμού μετέφεραν την ολυμπιακή σημαία: ο Μιχάλης Μουρούτσος (χρυσός ολυμπιονίκης στο Σίδνεϊ το 2000 στην κατηγορία των 58 κιλών του ταεκβοντό), ο Πέτρος Γαλακτόπουλος (αργυρός ολυμπιονίκης στο Μόναχο το 1972 στην κατηγορία των 74 κιλών της ελληνορωμαϊκής πάλης, χάλκινος ολυμπιονίκης στο Μεξικό το 1968 στην κατηγορία των 70 κιλών της ελληνορωμαϊκής πάλης), η Νίκη Μπακογιάννη (αργυρή ολυμπιονίκης στην Ατλάντα το 1996 στο άλμα εις ύψος), ο Ηλίας Χατζηπαυλής (αργυρός ολυμπιονίκης στο Μόναχο το 1972 στην κατηγορία Φιν της ιστιοπλοΐας), ο Δημοσθένης Ταμπάκος (αργυρός ολυμπιονίκης στο Σίδνεϊ το 2000 στην ενόργανη γυμναστική, στο άθλημα των κρίκων), ο Βαλέριος Λεωνίδης (αργυρός ολυμπιονίκης στην Ατλάντα το 1996 στην κατηγορία των 64 κιλών της άρσης βαρών), ο Λεωνίδας Κόκας (αργυρός ολυμπιονίκης στην Ατλάντα το 1996 στην κατηγορία των 94 κιλών της άρσης βαρών) και ο Άγγελος Μπασινάς (μέλος της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Ελλάδας, πρωταθλήτριας Ευρώπης το 2004).

Η ελληνίδα κολυμβήτρια Ζωή Δημοσχάκη έδωσε τον όρκο του αθλητή, ενώ ο έλληνας διαιτητής μπάσκετ Λάζαρος Βορεάδης τον όρκο του κριτή.

Κακλαμανάκης… ο τελευταίος

Όσο η τελετή πλησίαζε στο τέλος της, όλοι ανέμεναν να αποκαλυφθεί και το τελευταίο «μυστικό» της βραδιάς.

Το μοναδικό που οι διοργανωτές είχαν φροντίσει να κρατήσουν επτασφράγιστο και ο κόσμος ανυπομονούσε να μάθει.

Οι επτά τελευταίοι λαμπαδηδρόμοι ήταν ήδη γνωστοί από το πρωί, ποιος από αυτούς όμως θα είχε την ύψιστη τιμή να ανάψει το βωμό στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας;

Ύστερα από ένα μοναδικής έμπνευσης οπτικό εφέ με λαμπαδηδρόμους να πετούν μέσα στο Ολυμπιακό Στάδιο, στο γήπεδο μπήκε ο Νίκος Γκάλης. Εθνική μπάσκετ, Άρης, πόσες αναμνήσεις πέρασαν από το μυαλό όλων…

Ο «Νικ», που ανέκαθεν ήταν καλός στις ασίστ, πέρασε τη δάδα στο «στρατηγό» Μίμη Δομάζο κι αυτός με ακρίβεια την έδωσε στη Βούλα Πατουλίδου.

Δεν υπήρχε περίπτωση να βρεθεί εμπόδιο που να σταματήσει τη Βούλα, πριν παραδώσει τη φλόγα στον Κάχι Καχιασβίλι και εκείνος στον Ιωάννη Μελισσανίδη, που αποθεώθηκε.

Τελικά ο κλήρος έπεσε στη… θάλασσα. Ο Νίκος Κακλαμανάκης δάμαζε με το μιστράλ του τα κύματα στην Ατλάντα, όταν κατακτούσε το χρυσό μετάλλιο το 1996. Στα 35 του έγινε ο αθλητής που έγραψε για πάντα το όνομά του στην ολυμπιακή ιστορία, ως ο τελευταίος λαμπαδηδρόμος των Αγώνων.

Πέρασε ανάμεσα από τους αθλητές που ήταν συγκεντρωμένοι στον αγωνιστικό χώρο και έφτασε κάτω από το βωμό που στηριζόταν σε δύο τεράστιους βραχίονες. Ο βωμός άρχισε να κατεβαίνει μηχανικά προς τον ολυμπιονίκη, ο οποίος παρουσίασε τελευταία φορά τη φλόγα στο κοινό.

Άναψε το βωμό και εκείνος υψώθηκε ξανά προς τον ουρανό, απ’ όπου έμελλε να φωτίσει την Αθήνα και ολόκληρη τη Γη τις επόμενες 16 ημέρες.

Η ώρα ήταν 12:06 π.μ. της 14ης Αυγούστου 2004. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είχαν επιστρέψει σπίτι τους.

Οι ηγέτες που έδωσαν το «παρών» στην τελετή

Πλήθος επωνύμων βρέθηκαν στις εξέδρες του Ολυμπιακού Σταδίου, στην τελετή έναρξης των 28ων Ολυμπιακών Αγώνων. Αρχηγοί κρατών, αλλά και άνθρωποι του θεάματος και της τέχνης.

Κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας 35 αρχηγοί κρατών και εστεμμένοι παρακολούθησαν την εντυπωσιακή τελετή έναρξης.

Μεταξύ των ηγετών που παρακολούθησαν την τελετή ήταν: ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Τάσσος Παπαδόπουλος, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τσεχίας, Βάτσλαβ Κλάους, ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ, ο πρόεδρος της Αγκόλας, Φερνάντο Ντος Σάντος, ο πρόεδρος του Καζακστάν, Νουρσουλτάν Ναζαρμπάγιεφ, ο πρόεδρος της Ρουμανίας, Ίον Ιλιέσκου, ο πρόεδρος της Γερμανίας, Χορστ Κέλερ, ο πρόεδρος της Σερβίας-Μαυροβουνίου, Ζβέτοζαρ Μάροβιτς και ο πρόεδρος της Ιταλίας, Κάρλο Ατζέλιο Τσιάμπι.

Το «παρών» έδωσαν επίσης οι συναρχηγοί του κράτους του Αγίου Μαρίνου, Μαρίνο Ρικάρντι και Πάολο Μπολίνι, η βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας μαζί με την κόρη της Ινφάντα Ελένα, ο πρίγκιπας Γιόαχιμ της Δανίας, ο πρίγκιπας διάδοχος της Νορβηγίας Μάγκνους Χάακον, ο βασιλιάς Αλβέρτος του Βελγίου μαζί με τη βασίλισσα Πάολα, ο πρίγκιπας Φρέντερικ και η πριγκίπισσα Μαίρη της Δανίας.

Στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας παρέστησαν ακόμη οι πρωθυπουργοί του Κιρζιστάν, Νικολάι Τανάγιεφ, της Λιθουανίας, Αλγκίρντας Μπραζάουσκας, της Αλβανίας, Φάτος Νάνο, της Βρετανίας, Τόνι Μπλερ, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Αντνάν Τέρζιτς, της (τότε) Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, Χάρι Κόστοφ, της Λετονίας, Ίντουλα Έμσις, της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, της Νορβηγίας, Κίελ Μάγκνε Μπούντεβικ, και της Ολλανδίας, Γιαν Πέτερ Μπαλκενέντε.

Τέλος, παρούσα ήταν η Ζανέλα Μπέκι, σύζυγος του προέδρου της Νοτίου Αφρικής, Τάμπο Μπέκι, καθώς και η σύζυγος του λίβυου ηγέτη Μουαμάρ Καντάφι, Αλ Κάλεντ-Φατέα.