Ο Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, στο πλαίσιο της συνεδρίασης της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων (ECON) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, απάντησε -μετά την εισήγησή του- σε  ερωτήσεις Ευρωβουλευτών για τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωζώνης και σημαντικά οικονομικά θέματα, όπως το ψηφιακό ευρώ, την τεχνητή νοημοσύνη, την Άμυνα και την Ενέργεια.

Αναλυτικότερα

Για τα τρία πιο σημαντικά πράγματα που πρέπει να υλοποιηθούν στους επόμενους 12 μήνες: 

"Η  Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων η οποία περιλαμβάνει πολλά διαφορετικά στοιχεία ταυτόχρονα και αφορά, μεταξύ άλλων, το πώς περνάμε από τις startups στις scale-ups. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη τραπεζική ενοποίηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αν έπρεπε να κωδικοποιήσω ορισμένες άμεσες προτεραιότητες, θα ανέφερα:

Πρώτον, το ψηφιακό ευρώ. Πρέπει να τηρήσουμε το χρονοδιάγραμμα και εμείς, ως υπουργοί Οικονομικών στο Eurogroup, πρέπει να συμβάλουμε σε αυτό. Βεβαίως, πλέον το θέμα βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό και στα χέρια σας, ως Ευρωπαίων νομοθετών.

Δεύτερον, στο πλαίσιο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, πρέπει να επανενεργοποιήσουμε τα στοιχεία της Τραπεζικής Ένωσης. Χρειαζόμαστε ισχυρότερες και μεγαλύτερες τράπεζες. Η συζήτηση που έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες εβδομάδες-για παράδειγμα γύρω από τεχνολογικά μοντέλα όπως το "Μythos”- αναδεικνύει και τη διάσταση της ασφάλειας. Αν όμως εξετάσει κανείς τις επενδύσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών και τις συγκρίνει με εκείνες αμερικανικών και κινεζικών τραπεζών στον τομέα της τεχνολογίας, θα δει ότι υστερούμε σε μέγεθος. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερα σχήματα που να μπορούν να επενδύουν περισσότερο στην τεχνολογία - και πρέπει να λειτουργήσουμε ως καταλύτες προς αυτή την κατεύθυνση.

Και τρίτον, θα έλεγα ότι χρειαζόμαστε μια κοινή κατανόηση σε ό,τι αφορά τα τεχνολογικά ζητήματα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών χρηματοοικονομικών λύσεων. Η τεχνολογία αλληλεπιδρά πλέον άμεσα με τις οικονομικές αποφάσεις.

Για να έχουμε ισχυρή παρουσία - είτε σε εθνικό επίπεδο είτε σε διεθνές, πολυμερές ή διατλαντικό επίπεδο - δεν πρέπει να είμαστε, αν μου επιτρέπετε τον όρο, "ασύμμετρα εξαρτημένοι". Πρέπει να ενισχύσουμε τις δικές μας ευρωπαϊκές δυνατότητες και να αναπτύξουμε τους δικούς μας τεχνολογικούς πρωταθλητές.

Αυτό θα μας επιτρέψει να συμμετέχουμε ουσιαστικά στις κρίσιμες εφοδιαστικές και παραγωγικές αλυσίδες και να έχουμε ισχυρότερη φωνή στο τραπέζι των αποφάσεων. Και πρέπει να κινηθούμε γρήγορα. Το πρόβλημα είναι ότι συχνά οι πολιτικές αντιδράσεις είναι πιο αργές από τις ίδιες τις εξελίξεις.

Δεν έχουμε πλέον αυτό το περιθώριο, ειδικά στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται ταυτόχρονα για μια "κούρσα προς το φεγγάρι" και μια "κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών". Επηρεάζει την παραγωγικότητα, την αγορά εργασίας και συνολικά την οικονομία. Θα αλλάξει τον ρόλο κάθε υπουργείου, Παιδείας, Εργασίας, Υγείας".

 

Για το ψηφιακό ευρώ:

"Να ξεκινήσω βλέποντας το ψηφιακό ευρώ από μια συνολική ευρύτερη οπτική: τι συμβαίνει σήμερα παγκοσμίως; Βλέπουμε μια ευρεία ψηφιοποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Τι κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες; Δεν προχωρούν σε ψηφιακό δολάριο. Αντίθετα, αξιοποιούν τα stablecoins. Δημιούργησαν ένα θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει την ιδιωτική καινοτομία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Γιατί δεν επέλεξαν ψηφιακό δολάριο; Για διάφορους λόγους - κάποιοι είναι και πολιτισμικοί: έμφαση στην ιδιωτικότητα και άλλοι παράγοντες. 

Η Κίνα ακολουθεί την ακριβώς αντίθετη προσέγγιση: προχωρά αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή του νομίσματός της, χωρίς να επιτρέπει την ανάπτυξη stablecoins όπως στις ΗΠΑ. 

Και η Ευρώπη; Η βασική στρατηγική πρέπει να είναι η δημόσια υποδομή. Δηλαδή, το ψηφιακό ευρώ. Πιστεύω ότι αυτό μπορεί να μας δώσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, εφόσον θέλουμε να ενισχύσουμε τον διεθνή ρόλο της Ευρώπης, επιτρέποντας παράλληλα την ανάπτυξη ιδιωτικής καινοτομίας γύρω από αυτό.

Ο κανονισμός MiCA το επιτρέπει αυτό; Ναι. Ωστόσο, αν δούμε την παγκόσμια εικόνα των stablecoins, περίπου το 95% είναι συνδεδεμένα με το δολάριο και λιγότερο από 1% με το ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι το ψηφιακό ευρώ πρέπει να αποτελέσει τον πυρήνα της στρατηγικής μας.

Πρόσφατα ήμουν στην Ουάσινγκτον και σε συζητήσεις με ειδικούς της αγοράς άκουσα το εξής: "Θα έχετε πλεονέκτημα αν προχωρήσετε με το ψηφιακό ευρώ - κάντε το όσο το δυνατόν γρηγορότερα". Και αυτό προερχόταν από ανθρώπους της αγοράς.

Το χρονοδιάγραμμα ανήκει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι το κόστος ευκαιρίας είναι απολύτως πραγματικό, απλώς συχνά είναι λιγότερο ορατό. Στην προκειμένη περίπτωση όμως είναι πολύ συγκεκριμένο: αν δεν προχωρήσουμε γρήγορα, θα χάσουμε μια σημαντική ευκαιρία να ενισχύσουμε τον διεθνή ρόλο της Ευρώπης. Το πιστεύω βαθιά, όχι μόνο ως Πρόεδρος του Eurogroup ή ως Υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, αλλά και ως Ευρωπαίος πολίτης".

 

Για την τεχνητή νοημοσύνη: 

"Σε ό,τι αφορά την τεχνητή νοημοσύνη: το βασικό πρόβλημα είναι ότι συχνά υπερδραματοποιούμε το παρόν και υποτιμούμε το μέλλον. Σήμερα η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το "Mythos”. Σε λίγους μήνες, μπορεί να υπάρχουν πολλαπλά εξίσου ισχυρά μοντέλα LLMs.

Το ζητούμενο είναι πώς θα ενισχύσουμε συνολικά την τεχνολογική μας κυριαρχία, γι’ αυτό προσπαθώ να δω τη συζήτηση πιο συνολικά.

Η βασική πρόκληση είναι ότι απαιτείται παγκόσμιος συντονισμός για τη διακυβέρνηση αυτής της τεχνολογίας, σε μια περίοδο που ο συντονισμός δοκιμάζεται. Υπάρχει εύκολη λύση; Όχι. Όμως το διακύβευμα είναι τόσο μεγάλο που αργά ή γρήγορα θα επιβάλουν έναν βαθμό συντονισμού.

Ελπίζω αυτό να μην συμβεί μετά από κάποιο αρνητικό γεγονός. Πρέπει να κινηθούμε έγκαιρα, και όσο το δυνατόν πιο γρήγορα".

 

Για την ελληνική εμπειρία στην κρίση χρέους και τις συμβουλές προς άλλα κράτη:

"Προσπαθώ συχνά να τους θυμίζω ότι η λέξη "ύβρις" είναι ελληνική. Δεν επιδιώκουμε να κουνήσουμε το δάχτυλο σε καμία χώρα που αντιμετωπίζει δημοσιονομικές δυσκολίες ή δυσκολίες χρέους. Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι η Ελλάδα υπέστη ένα εξαιρετικά μεγάλο κόστος. Κατά τη διάρκεια της κρίσης χάσαμε περίπου 25 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Αυτό από μόνο του δείχνει το εύρος και την ένταση των επιπτώσεων που βίωσαν τα ελληνικά νοικοκυριά και οι πολίτες. 

Η ανεργία εκτοξεύθηκε. Υλοποιήθηκαν τρία προγράμματα διάσωσης. Ωστόσο, αν υπάρχει ένα βασικό μάθημα από αυτή την εμπειρία, ένα μάθημα που μάθαμε με τον πιο δύσκολο τρόπο, είναι το εξής:

Απαιτείται δημοσιονομική σταθερότητα.

Και πριν από αυτήν, απαιτείται πολιτική σταθερότητα.

Πάνω στην πολιτική σταθερότητα οικοδομείται η δημοσιονομική σταθερότητα.

Σήμερα βρισκόμαστε σε ένα εντελώς διαφορετικό σημείο: καταγράφουμε πρωτογενή πλεονάσματα, και έχουμε ένα από τα ταχύτερα αποκλιμακούμενα δημόσια χρέη διεθνώς".

 

Για το μέρισμα ανάπτυξης για κάθε κράτος μέλος:

"Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να έχεις μπροστά σου το "μέρισμα του προφανούς". Αν η Ευρώπη υλοποιήσει την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το ψηφιακό ευρώ και όλες εκείνες τις αυτονόητες μεταρρυθμίσεις, όπως η άρση των εμποδίων που εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ των κρατών-μελών, τότε δημιουργείται ουσιαστικά ένα μέρισμα ανάπτυξης για κάθε κράτος-μέλος.

Αυτό ισχύει και σε εθνικό επίπεδο. Κάθε χώρα έχει συγκεκριμένες, προφανείς παρεμβάσεις που, αν υλοποιηθούν, αποδίδουν άμεσα αναπτυξιακό όφελος. Είναι σημαντικό να το αναδεικνύουμε και να το κωδικοποιούμε, γιατί ως υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής λειτουργούμε σε μια διαρκή δυαδικότητα:

Από τη μία, πρέπει να επιλύουμε τις εκκρεμότητες του παρελθόντος, μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, στο εκπαιδευτικό σύστημα - και από την άλλη, να ανταποκρινόμαστε σε νέες προκλήσεις που αναδύονται και συχνά δεν μπορούμε να προβλέψουμε.

Μέσα σε αυτή τη διττή πραγματικότητα, αν υπάρχουν παρεμβάσεις προφανείς που αποφέρουν αναπτυξιακό μέρισμα, τότε, απλώς προχωρήστε και υλοποιήστε τες.

Σε ό,τι αφορά τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, δεν θα ήθελα να σχολιάσω, καθώς πρόκειται για αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι τη στηρίζουμε πλήρως και σεβόμαστε απολύτως την ανεξαρτησία της".

 

Για το κατά πόσο η Ευρώπη είναι διατεθειμένη να χαλαρώσει το ρυθμιστικό πλαίσιο για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη

"Πιστεύω ότι υπάρχουν πολλές παράμετροι που πρέπει να εξεταστούν σε μια πιθανή απάντηση, γιατί κανένα χαρτοφυλάκιο δεν λειτουργεί απολύτως αυτόνομα. Και αν με ρωτάτε ποιο είναι το βασικό πρόβλημα ως προς το πόσο γρήγορα μπορούμε να προχωρήσουμε σε ορισμένα ζητήματα, θα σας απαντούσα ευθέως: οι ιδέες υπάρχουν. Οι πολιτικές, σε μεγάλο βαθμό, υπάρχουν. 

Το πρόβλημα είναι ότι όλοι συμφωνούμε στη θεωρία, αλλά πρέπει να συμφωνήσουμε και στην πράξη. Το είπα και το πρωί στο ECOFIN: λέμε ότι συμφωνούμε, το ζήτημα είναι αν το κάνουμε πράξη. Και αυτό εξαρτάται από τα κράτη-μέλη. 

Γιατί λέμε ότι συμφωνούμε με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, αλλά μετά ακολουθεί ένα "ναι, αλλά…" και προτάσσουμε τις εθνικές μας επιφυλάξεις. Και το λέω αυτό χωρίς μομφή, γιατί εκπροσωπώ κι εγώ ένα κυρίαρχο κράτος-μέλος, με τις δικές του εθνικές παραμέτρους.

Αυτό που θέλω να πω είναι ότι, αν δεν αντιληφθούμε πως το κόστος ευκαιρίας της μη υλοποίησης ορισμένων πραγμάτων είναι μεγαλύτερο από τη διατήρηση του status quo, τότε χάνουμε την ευκαιρία. Χάνουμε την ευκαιρία να κάνουμε την Ευρώπη, σε πρώτο επίπεδο, μια πραγματικά ενιαία αγορά.

Στην πραγματικότητα, όμως, πρέπει να αποφασίσουμε: θέλουμε να είμαστε απλώς μια ενιαία αγορά ή μια παγκόσμια δύναμη; Γιατί μπορούμε να είμαστε παγκόσμια δύναμη. Το πρώτο ερώτημα είναι αν θα κάνουμε τα αυτονόητα, αν θα άρουμε όλα αυτά τα εμπόδια.

Άρα, για να απαντήσω στο ερώτημά σας: ναι, οι συζητήσεις είναι ιδιαίτερα τεχνικές. Πρέπει να βρούμε σημεία σύγκλισης μεταξύ των κρατών-μελών. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε σήμερα.

Για παράδειγμα, χρειαζόμαστε κεντρική εποπτεία στις κεφαλαιαγορές μας. Γιατί; Επειδή είναι, νομίζω, προφανές ότι δεν μπορείς να κάνεις το ίδιο πράγμα 27 φορές. Και αν κάνεις το ίδιο πράγμα 27 φορές, τότε στην πράξη δεν έχεις μια ολοκληρωμένη κεφαλαιαγορά. 

Επιπλέον, το να ζητάμε να αναβαθμιστούν τεχνολογικά οι εποπτικές αρχές των κεφαλαιαγορών, ώστε να μπορούν να ρυθμίζουν μια αγορά που αλλάζει κάθε μήνα, και αυτό επί 27, είναι ένα από τα δυσκολότερα εγχειρήματα που μπορώ να φανταστώ. 

Άρα εξαρτάται από εμάς. Το εννοούμε πραγματικά; Πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε η γενιά των υπεύθυνων χάραξης πολιτικής που το εννοεί.

Και ιστορικά θα έχει πολύ μεγαλύτερο νόημα να εκχωρήσουμε ένα μέρος αυτής της αρμοδιότητας. Γι’ αυτό λέω ότι η κυριαρχία δεν είναι συνώνυμη της αυτονομίας. Η κυριαρχία έχει πολλές διαστάσεις, η αυτονομία είναι μία από αυτές. Υπάρχει όμως και ο έλεγχος. Υπάρχει και η νομιμοποίηση.

Και μερικές φορές καταλήγεις να είσαι περισσότερο κυρίαρχος, περισσότερο ικανός, όταν αποφασίζεις να δράσεις συνεργατικά μέσα σε ένα ευρύτερο ενωσιακό πλαίσιο, όπως έχουμε κάνει ήδη σε πολλούς τομείς και σε πολλές πολιτικές ατζέντες, όπως αυτή που περιγράψατε.

Στον τραπεζικό τομέα χρειαζόμαστε Ευρωπαίους πρωταθλητές. Δεν χρειαζόμαστε εθνικούς πρωταθλητές. Όλοι έχουμε την τάση να προστατεύουμε περισσότερο τις εθνικές μας αγορές, φυσικά. Όμως, αν δεν αντιληφθούμε ότι πρέπει να ενισχύσουμε τις ευρωπαϊκές τράπεζες σε κοινό ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν θα μπορέσουν να ανταγωνιστούν τις αμερικανικές και κινεζικές.

Ας προσπαθήσουμε να σκεφτούμε πέντε ή δέκα χρόνια μπροστά, όχι γραμμικά, αλλά εκθετικά. Αν οι τράπεζες χάσουν το τρένο των τεχνολογικών επενδύσεων που ανέφερα, τότε πολύ απλά δεν θα αποτελούν μέρος της εξίσωσης.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Σπίτι μου 2": Αγωνία για 2.000 δικαιούχους – Γιατί κινδυνεύουν να χάσουν την ευκαιρία για «φθηνά» δάνεια

Έκπτωση 4% στις φορολογικές δηλώσεις: Ποιοι τη δικαιούνται και πώς την εξασφαλίζετε