Στο «κόκκινο» ανεβάζει τις μηχανές των φορολογικών ελέγχων η ΑΑΔΕ, καθώς η τουριστική περίοδος βρίσκεται στην κορύφωσή της και εκατομμύρια συναλλαγές πραγματοποιούνται καθημερινά σε εστιατόρια, καφέ, beach bars, καταλύματα και κάθε είδους τουριστική επιχείρηση.
Με τον Δεκαπενταύγουστο να πλησιάζει, τα ελεγκτικά κλιμάκια στρέφονται κυρίως στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, όπου η μεγάλη αύξηση του τζίρου δημιουργεί και μεγαλύτερο πεδίο για φαινόμενα φοροδιαφυγής.
Μόνο που πλέον οι έλεγχοι δεν γίνονται «στα τυφλά».
Περισσότερες από 320.000 καταγγελίες πολιτών, μαζί με τα δεδομένα των POS, του myDATA, των ταμειακών μηχανών, των δηλώσεων ΦΠΑ και το φορολογικό ιστορικό κάθε ΑΦΜ, δημιουργούν έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών που επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να εντοπίζει επιχειρήσεις και συναλλαγές που εμφανίζουν ύποπτες αποκλίσεις.
Έτσι, πριν ακόμη εμφανιστεί ένα κλιμάκιο σε μια επιχείρηση, οι ελεγκτές μπορούν να διαθέτουν ήδη μια αρκετά καθαρή εικόνα για τη φορολογική συμπεριφορά της.
Οι επιχειρήσεις που μπαίνουν πρώτες στο μικροσκόπιο
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στους κλάδους που συνδέονται άμεσα με τον τουρισμό και καταγράφουν υψηλό όγκο συναλλαγών κατά τους θερινούς μήνες.
Στο επίκεντρο βρίσκονται εστιατόρια και ταβέρνες, καφέ, μπαρ και beach bars, ξενοδοχεία και άλλα τουριστικά καταλύματα, εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων και σκαφών, τουριστικά γραφεία, καθώς και επιχειρήσεις θαλάσσιων σπορ.
Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή μπορεί να συγκεντρώνουν επιχειρήσεις που έχουν εμφανίσει παραβάσεις στο παρελθόν ή παρουσιάζουν φορολογικά δεδομένα που δεν συμβαδίζουν με την πραγματική οικονομική τους δραστηριότητα.
Το κλειδί βρίσκεται πλέον στην ανάλυση κινδύνου (risk analysis). Οι ελεγκτικές υπηρεσίες διασταυρώνουν διαφορετικές πηγές πληροφοριών και αναζητούν μοτίβα που μπορεί να αποτελέσουν ένδειξη φοροδιαφυγής.
Τι μπορεί να χτυπήσει «καμπανάκι» στην ΑΑΔΕ
Μια επιχείρηση μπορεί να μπει στο ελεγκτικό ραντάρ όταν τα δεδομένα που αποστέλλει στα διαφορετικά ηλεκτρονικά συστήματα δεν «κουμπώνουν» μεταξύ τους.
Χαμηλές δηλωμένες εισπράξεις σε σχέση με τις συναλλαγές μέσω POS, ασυνήθιστα μεγάλος αριθμός ακυρωμένων αποδείξεων, αποκλίσεις μεταξύ αγορών και πωλήσεων, καθυστερημένη διαβίβαση στοιχείων και πολύ χαμηλή απόδοση ΦΠΑ σε σχέση με τη δραστηριότητα της επιχείρησης μπορούν να αποτελέσουν ενδείξεις που οδηγούν σε περαιτέρω έλεγχο.
Σε αυτά προστίθεται το φορολογικό ιστορικό του ΑΦΜ αλλά και οι πληροφορίες που φτάνουν απευθείας στην ΑΑΔΕ από τους πολίτες. Και εκεί βρίσκεται ένας από τους μεγαλύτερους «τροφοδότες» του νέου συστήματος ελέγχων.
Πάνω από 320.000 καταγγελίες πολιτών
Οι πληροφορίες που έχουν φτάσει στις φορολογικές αρχές έχουν πλέον ξεπεράσει συνολικά τις 320.000. Μέσω της εφαρμογής appodixi έχουν υποβληθεί περίπου 225.000 καταγγελίες, εκ των οποίων περίπου 102.500 είναι επώνυμες.
Οι αναφορές αφορούν κατά κύριο λόγο περιπτώσεις μη έκδοσης αποδείξεων, ύποπτες ή μη έγκυρες αποδείξεις, καθώς και παραστατικά τα οποία εμφανίζονται στον πελάτη αλλά δεν έχουν διαβιβαστεί κανονικά στα ηλεκτρονικά συστήματα.
Παράλληλα, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Καταγγελίες Πολιτών» έχουν υποβληθεί περισσότερες από 97.000 αναφορές, με τον αριθμό να πλησιάζει πλέον τις 100.000. Περίπου 10.000 από αυτές είναι επώνυμες και εξετάζονται κατά προτεραιότητα.
Μέσω της συγκεκριμένης πλατφόρμας μπορούν να φτάσουν στις αρμόδιες υπηρεσίες όχι μόνο πληροφορίες για φορολογικές παραβάσεις, αλλά και αναφορές για τελωνειακές παραβάσεις ή πιθανά περιστατικά διαφθοράς στελεχών των ελεγκτικών υπηρεσιών.
Από την καταγγελία στο… ταμείο της επιχείρησης
Μία καταγγελία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει παράβαση. Μπορεί όμως να αποτελέσει την αφετηρία για να ανοίξει ένας ηλεκτρονικός φάκελος και να γίνουν πρόσθετες διασταυρώσεις. Η πληροφορία μπορεί να συνδυαστεί με τα δεδομένα που διαθέτει ήδη η φορολογική διοίκηση.
Για παράδειγμα, οι ελεγκτές μπορούν να εξετάσουν αν οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω POS συμβαδίζουν με τις αποδείξεις και τον τζίρο που δηλώνεται, αν τα στοιχεία έχουν διαβιβαστεί στο myDATA και αν η εικόνα της επιχείρησης είναι συμβατή με τις δηλώσεις ΦΠΑ.
Εάν από τις διασταυρώσεις προκύψουν σημαντικές αποκλίσεις, τότε αυξάνεται η πιθανότητα στοχευμένου ελέγχου. Με αυτό τον τρόπο, η καταγγελία ενός πελάτη μπορεί να λειτουργήσει ως το πρώτο κομμάτι ενός πολύ μεγαλύτερου ψηφιακού παζλ.
Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Κρήτη και Ιόνιο στο επίκεντρο
Τα ελεγκτικά κλιμάκια ρίχνουν ιδιαίτερο βάρος αυτή την περίοδο στους μεγάλους τουριστικούς προορισμούς.
Στο επίκεντρο βρίσκονται Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Κρήτη και Ιόνια νησιά, όπου η τουριστική κίνηση και ο αριθμός των συναλλαγών κορυφώνονται τον Αύγουστο.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι έλεγχοι περιορίζονται στα νησιά. Οι διασταυρώσεις πραγματοποιούνται σε ολόκληρη τη χώρα και μπορούν να οδηγήσουν σε ελέγχους όπου εντοπίζονται ενδείξεις παραβατικότητας.
Το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 προβλέπει περισσότερους από 190.000 ελέγχους, έρευνες και ειδικές δράσεις για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, του λαθρεμπορίου και του οικονομικού εγκλήματος.
Τι έδειξαν οι έλεγχοι του 2025
Η αυξημένη παρουσία των ελεγκτικών μηχανισμών στους τουριστικούς κλάδους δεν είναι τυχαία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των ελέγχων του 2025, στους προληπτικούς ελέγχους καταγράφηκε συνολικό ποσοστό παραβατικότητας 34,2%. Στους κλάδους που συνδέονται άμεσα με τον τουρισμό, όπως η εστίαση, τα καφέ, τα beach bars και τα καταλύματα, το αντίστοιχο ποσοστό έφτασε το 33,7%.
Τα συγκεκριμένα ποσοστά δεν σημαίνουν ότι μία στις τρεις επιχειρήσεις του κλάδου φοροδιαφεύγει συνολικά, καθώς αφορούν τα αποτελέσματα των επιχειρήσεων που ελέγχθηκαν. Δείχνουν όμως γιατί οι συγκεκριμένοι κλάδοι παραμένουν ψηλά στη λίστα προτεραιοτήτων της φορολογικής διοίκησης.
Τα POS και οι ταμειακές αφήνουν πλέον ψηφιακά ίχνη
Η μεγάλη αλλαγή στους φορολογικούς ελέγχους είναι ότι οι συναλλαγές αφήνουν ολοένα περισσότερα ψηφιακά ίχνη.
Το POS, η ταμειακή μηχανή, το myDATA και οι φορολογικές δηλώσεις δημιουργούν διαφορετικές πηγές δεδομένων που μπορούν να διασταυρωθούν μεταξύ τους. Αυτό καθιστά δυσκολότερη την απόκρυψη αποκλίσεων για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ακόμη και η μη υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης απόκτησης φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού μπορεί να επισύρει πρόστιμο 500 ευρώ. Το μεγάλο στοίχημα της ΑΑΔΕ, ωστόσο, δεν είναι απλώς να αυξήσει τον αριθμό των ελέγχων αλλά να τους κάνει πιο αποτελεσματικούς.
Και όσο μεγαλώνει η δεξαμενή των πληροφοριών από POS, myDATA, ταμειακές, δηλώσεις και εκατοντάδες χιλιάδες καταγγελίες, τόσο περισσότερο ο φορολογικός έλεγχος μετατρέπεται από μια τυχαία επίσκεψη ενός κλιμακίου σε μια στοχευμένη επιχείρηση που μπορεί να έχει αρχίσει πολύ πριν οι ελεγκτές περάσουν την πόρτα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
Σαρακήνικο: Παρέμβαση εισαγγελέα μετά την προσγείωση ελικοπτέρου