Με ιδιαίτερα θερμά λόγια για τον ελληνικό πολιτισμό, για την κρητική φιλοξενία αλλά και για τις «αδελφικές σχέσεις» Ελλάδας – Αρμενίας μίλησε ο πρέσβης της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ελλάδα, Τιγκράν Μκρτσιάν σε συνέντευξη που παραχώρησε στο ekriti.gr.
Ο πρέσβης ο οποίος βρέθηκε στο Ηράκλειο με αφορμή τις λαμπρές εκδηλώσεις της Αρμένικης Παροικίας χαρακτήρισε την Κρήτη ως ένα από τα ωραιότερα μέρη του κόσμου.

Ολόκληρη η συνέντευξη έχει ως εξής:

- Βρεθήκατε στο Ηράκλειο με αφορμή τις λαμπρές εκδηλώσεις της παροικίας στην αρχαιότερη αρμενική εκκλησία της Ευρώπης. Ποια είναι τα συναισθήματά σας;

Ήμουν εκεί για αρκετούς λόγους. Πρώτον, η Πρεσβεία της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ελλάδα παρουσίασε μια φωτογραφική έκθεση αφιερωμένη στην αρμενική πολιτιστική κληρονομιά καταγεγραμμένη από την UNESCO. Πρόκειται για μια εξαιρετική συλλογή, έργο του πρώην πρέσβη της Αρμενίας στο Ηνωμένο Βασίλειο και πρώην διευθυντή της Διπλωματικής Ακαδημίας, Βαχέ Γκαμπριελιάν. Είχε εκδοθεί στο παρελθόν ένα ογκώδες δίτομο έργο με 500 φωτογραφίες· εγώ του πρότεινα να επιλέξει 50 από τις καλύτερες, ώστε να παρουσιαστούν σε μορφή έκθεσης. Σκόπευα να το οργανώσω ήδη από την προηγούμενη θητεία μου στη Λιθουανία, αλλά λόγω COVID αυτό δεν κατέστη δυνατό. Έτσι, το οργανώσαμε στην Αθήνα το 2023, στο πλαίσιο των εορτασμών για την επέτειο της ανεξαρτησίας της Αρμενίας, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Όποιος σταθεί έστω και λίγα λεπτά μπροστά σε αυτές τις εικόνες, θέλει αμέσως να επισκεφθεί την Αρμενία. Για τους Έλληνες, πιστεύω ότι τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους πρέπει να βρεθούν στον ελληνιστικό ναό του Γκαρνί. Δεν περιγράφεται με λόγια.

Δεύτερος λόγος ήταν η τοποθέτηση λειψάνου του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή στον ναό του Αγίου Καραμπέτ στο Ηράκλειο, που μεταφέρθηκε από τη Ρουμανία χάρη στον επίσκοπο Τατέβ Χακομπιάν, επικεφαλής της αρμενικής εκκλησίας Ρουμανίας-Βουλγαρίας. Έχει τεράστια σημασία για όλους τους χριστιανούς. Η τελετή αυτή συνδυάστηκε με εκδηλώσεις αφιερωμένες στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας. Ο επίσκοπος Κρήτης των Αρμενίων, Αρχιεπίσκοπος Γιεζνίκ Πετροσιάν, μου πρότεινε να φιλοξενηθεί η έκθεση στον προαύλιο του ναού, όπου υπήρχε πλήθος επισκεπτών, ώστε να ενσωματωθεί και με τις υπόλοιπες σημαντικές εκκλησιαστικές εκδηλώσεις. Διαφορετικά, θα είχε οργανωθεί με τον Δήμο Ηρακλείου σε άλλο σημείο.

Και τρίτος, αλλά όχι λιγότερο σημαντικός λόγος, ήταν να συναντήσω εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, των πολιτιστικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Κρήτης. Οι συναντήσεις ήταν πολύ ενδιαφέρουσες και έθεσαν τις βάσεις για μελλοντικές πρωτοβουλίες. Στην πραγματικότητα, ήταν η πρώτη επίσημη επίσκεψη Αρμένιου πρέσβη σε αυτήν την τόσο σημαντική περιοχή της Ελλάδας.

(στιγμιότυπο από την επίσκεψη του κ. Τιγκράν Μκρτσιάν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου)

 

- Η παρουσία επισκόπου στην Κρήτη έχει αναβαθμίσει τον ρόλο της αρμενικής εκκλησίας και της παροικίας. Πόσο σημαντικό είναι αυτό για τους Αρμένιους της διασποράς;

Εδώ και αιώνες, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους χωρίς κρατική υπόσταση, οι Αρμένιοι συσπειρώθηκαν γύρω από την Εκκλησία. Μετά τη Γενοκτονία και τις σφαγές, η Εκκλησία είχε ακόμη πιο καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της ταυτότητας και της συνοχής. Η παρουσία του Αρχιεπισκόπου Γιεζνίκ Πετροσιάν στην Κρήτη είναι τιμή όχι μόνο για την τοπική αρμενική κοινότητα, αλλά και για ολόκληρη την Κρήτη. Ο Σεβασμιώτατος είναι ένας από τους πλέον σεβαστούς κληρικούς της Αρμενικής Εκκλησίας, διακεκριμένος θεολόγος, και η τοπική κοινότητα το αναγνωρίζει και το εκτιμά.

 

- Ποιο από τα μέρη που επισκεφθήκατε στην Κρήτη σας άρεσε περισσότερο; Θα προτείνατε στους Αρμένιους να επιλέξουν το νησί για τουρισμό;

Είχα επισκεφθεί την Κρήτη πριν από δέκα χρόνια ως τουρίστας και τη θεωρώ ένα από τα ωραιότερα μέρη του κόσμου. Ξεχωρίζω τα Χανιά και τα περίχωρά της και το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Το νησί δεν έχει μόνο πανέμορφες παραλίες, αλλά είναι και κοιτίδα του ελληνικού πολιτισμού. Σε αρχαιολογικά μνημεία, η Κρήτη δεν υπολείπεται κανενός άλλου τόπου. Η κουζίνα της είναι εξαιρετική και υψηλής ποιότητας. Μα πάνω απ’ όλα είναι οι Κρητικοί: ζεστοί, φιλικοί, και πολύ κοντά στον χαρακτήρα των Αρμενίων.
Παρεμπιπτόντως, οι Αρμένιοι έχουν εγκατασταθεί στην Κρήτη από τους πρώτους βυζαντινούς χρόνους. Υπάρχουν τρία χωριά στην Κρήτη που ονομάζονται Αρμένοι. Υπάρχει μια ενδιαφέρουσα ιστορία σχετικά με αυτό. Το 961 ο Νικηφόρος Φωκάς απελευθέρωσε την Κρήτη από τους Άραβες και ο στρατός αποτελούνταν από Θρακικά και Αρμενικά στρατεύματα. Άφησε εκεί τα 4 αρμενικά στρατεύματά του για να προστατεύσει το νησί από πιθανές επιθέσεις. Αυτά τα στρατεύματα ίδρυσαν 4 χωριά που ονομάζονταν Αρμένοι, 3 τα οποία διατηρούν τα ονόματά τους μέχρι και σήμερα.

(στιγμιότυπο από τις εκδηλώσεις στην αρμένικη παροικία)

- Οι ελληνοαρμενικές σχέσεις είναι παραδοσιακά φιλικές. Υπάρχει χώρος για περαιτέρω ανάπτυξη και σε ποιους τομείς;

Οι σχέσεις Αρμενίας–Ελλάδας είναι αδελφικές, εξ-αίματος. Ήταν παραδοσιακά αδελφικές. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να τις θεωρούμε δεδομένες χωρίς περαιτέρω προσπάθεια. Όπως το καρποφόρο δέντρο θέλει φροντίδα για να μη ξεραθεί, έτσι και οι σχέσεις αυτές χρειάζονται συνεχή καλλιέργεια. Πρέπει να εργαζόμαστε συνεχώς, να αναζητούμε νέες οδούς συνεργασίας· και τα αποτελέσματα δεν θα αργήσουν να φανούν.

-Πώς μπορούν να συμβάλουν πρακτικά οι δύο κοινότητες – η ελληνοαρμενική στην Ελλάδα και η ελληνική στην Αρμενία – στη σύσφιξη των σχέσεων;

Η Αρμενία και η Ελλάδα είναι ανεξάρτητα κράτη και οι πολιτικές σχέσεις βασίζονται σε άμεσες επαφές. Οι κοινότητες όμως και οι πρεσβείες μπορούν να συνεργάζονται τοπικά και σε διάφορες πολιτιστικές δράσεις. Η Πρεσβεία της Αρμενίας, μαζί με το Γραφείο του Επιτρόπου για τη Διασπορά, μπορεί να ενισχύει τις κοινότητες σε διάφορες περιστάσεις. Στην Ελλάδα, πολλοί Αρμένιοι συμμετέχουν ενεργά σε κοινωνικούς, πολιτιστικούς, πολιτικούς και οικονομικούς τομείς, απολαμβάνουν σεβασμό και συμβάλλουν στην καλή εικόνα των Αρμενίων. Το ίδιο ισχύει και για την ελληνική κοινότητα της Αρμενίας, μικρή αλλά ιδιαίτερα δραστήρια, που παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στις διμερείς σχέσεις.

- Σήμερα σε ποιους τομείς υπάρχει συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Αρμενίας;

Οι σχέσεις Αρμενίας και Ελλάδας είναι τέτοιες που υπάρχει συνεργασία σε σχεδόν όλους τους τομείς. Καταρχάς, υπάρχει τακτικός πολιτικός διάλογος σε υψηλό επίπεδο, πολύ στενή συνεργασία στην άμυνα, και τα τελευταία χρόνια ενισχύονται οι δεσμοί στην επιστήμη, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό. Αυξάνεται επίσης η συνεργασία στον τουρισμό και στις υψηλές τεχνολογίες, ενώ γίνονται προσπάθειες και για σύσφιξη των οικονομικών σχέσεων. Οι σχέσεις Αρμενίας-Ελλάδας είναι στρατηγικής φύσεως και σύντομα θα αναγνωριστούν επίσημα ως τέτοιες.
Η Αρμενία, μέσω του Επίτιμου Προξενείου της στη Θεσσαλονίκη, συμμετέχει τακτικά στις διεθνείς εκθέσεις της πόλης και προωθεί ενεργά την οικονομική διπλωματία.

- Εκτός από τον πολιτισμό και την ιστορία, ποια άλλα κοινά χαρακτηριστικά διακρίνετε ανάμεσα στους δύο λαούς;

Κατά τη διάρκεια μιας από τις πρόσφατες συναντήσεις μου, ένας αξιωματούχος τόνισε ότι έχουμε κοινό παρελθόν, κοινές δοκιμασίες και παρόμοιες προκλήσεις. Συμφωνώντας με όλα αυτά, σημείωσα ότι τώρα σημασία έχει να τις ξεπεράσουμε μαζί. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο αν υπάρχει θέληση για δημιουργία, οικοδόμηση και αλληλοστήριξη.
 Ένα βασικό κοινό χαρακτηριστικό είναι οι αξίες μας: Έλληνες και Αρμένιοι είναι από τους αρχαιότερους χριστιανικούς λαούς, με ανεξάρτητο πνεύμα. Αυτές οι αξίες μάς βοήθησαν να αντέξουμε τις δυσκολίες της ιστορίας και θα αποτελέσουν τη βάση για ένα φωτεινό μέλλον στον 21ο αιώνα.

- Τι σας εντυπωσιάζει περισσότερο στην Ελλάδα;

Πολλά πράγματα. Ως λάτρης της αρχαίας ιστορίας, με εντυπωσιάζει ιδιαίτερα ο μινωικός-μυκηναϊκός πολιτισμός της Κρήτης: είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι οι άνθρωποι δημιούργησαν έναν τόσο ανεπτυγμένο και εκλεπτυσμένο πολιτισμό ήδη από την 3η και 2η χιλιετία π.Χ.
Θα προσθέσω και κάτι ακόμα: Στα φοιτητικά μου χρόνια, ο καθηγητής μου της αρχαίας ιστορίας στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ερεβάν, Αλμπέρτ Στεπανιάν,  έλεγε μεταξύ σοβαρού και αστείου πως σε κάθε πολιτισμένο άνθρωπο υπάρχει «κάποιος βαθμός ελληνικότητας». Και είχε δίκιο· από την ίδρυσή του, ο ελληνικός  πολιτισμός έχει κληρονομήσει ένα αξιακό σύστημα στην ανθρωπότητα, όπου αυτό το αξιακό σύστημα εκφράζεται σε κάποιο βαθμό σε κάθε πολιτισμένο άνθρωπο. Η καθολική φύση της ελληνικότητας είναι πραγματικά εντυπωσιακή.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ευρωμπάσκετ 2025: Λιθουανία – Ελλάδα 76-87,Ελλάδα φτιαγμένη για μετάλλιο!

Κεγκέρογλου απαντά σε Ταχιάο: Η αλήθεια και τα έγγραφα απέναντι στα λόγια αναλήθειας του υφυπουργού Υποδομών

Εγκληματική οργάνωση στα Χανιά: Προφυλακίζονται τα δύο αδέλφια για την υπόθεση της Μονής Τζαγκαρόλων